Την παραίτηση του Δημοσίου από ένδικα μέσα κατά των αποζημιώσεων των οικογενειών θυμάτων των Τεμπών εισηγούνται στο Υπουργικό Συμβούλιο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης και ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών Κωνσταντίνος Κυρανάκης. Η κοινή εισήγησή τους έχει ως βασικό στόχο να τερματίσει μια δικαστική διαδικασία που για πολλούς συγγενείς αποτελεί μια δεύτερη, εξίσου επώδυνη δοκιμασία. Το ζήτημα έρχεται σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα, καθώς η δίκη για την τραγωδία της 28ης Φεβρουαρίου 2023 παραμένει στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Τι προβλέπει η εισήγηση
Σύμφωνα με την εισήγηση που θα συζητηθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο, το Δημόσιο δεσμεύεται να μην ασκεί ένδικα μέσα, αλλά και να αποσύρει όσα έχουν ήδη ασκηθεί, σε υποθέσεις που αφορούν χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη, ηθική βλάβη και βλάβες υγείας. Πρόκειται για ένα πεδίο όπου έως σήμερα οι δικαστικές διαδρομές μπορούσαν να κρατήσουν χρόνια, παρατείνοντας ανοιχτές πληγές για τις οικογένειες που έχασαν αγαπημένα τους πρόσωπα. Η ρύθμιση καλύπτει τόσο τις εκκρεμείς υποθέσεις όσο και περιπτώσεις στις οποίες έχουν ήδη εκδοθεί δικαστικές αποφάσεις, εφόσον αυτό επιτρέπεται από το ισχύον νομικό πλαίσιο. Ο περιορισμός αφορά αποκλειστικά το σκέλος των αποζημιώσεων για ψυχική οδύνη και ηθική βλάβη, με στόχο να διατηρηθεί ισορροπία μεταξύ της στήριξης των θυμάτων και της διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος.
Η πρόταση δεν προέκυψε ξαφνικά, όπως τονίζουν παράγοντες του Υπουργείου Μεταφορών. Αντίθετα, αποτελεί αποτέλεσμα μηνών διεργασιών, επαφών και συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών υπουργείων. Κατά τη διαμόρφωσή της ελήφθησαν υπόψη όχι μόνο νομικές παράμετροι, αλλά και η ανθρώπινη διάσταση μιας τραγωδίας που εξακολουθεί να αφήνει βαθύ αποτύπωμα. Επαφές με ανθρώπους που βίωσαν την τραγωδία από την πιο σκληρή της πλευρά αποτέλεσαν βασικό στοιχείο της διαδικασίας, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Η ρύθμιση εντάσσεται στο νέο θεσμικό πλαίσιο για υποθέσεις ιδιαίτερης κοινωνικής σημασίας, που θεσπίστηκε με πρωτοβουλία του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη. Μέσα από αυτό το πλαίσιο εντάσσεται πλέον ρητά και το δυστύχημα των Τεμπών, ώστε να υπάρχει σαφής νομική βάση για τη διαχείριση των σχετικών υποθέσεων.
Ιστορικό και πλαίσιο της πρωτοβουλίας
Η κίνηση αυτή δεν είναι η πρώτη συναφής πρωτοβουλία που αναλαμβάνουν οι συγκεκριμένοι υπουργοί. Ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης είχε απευθύνει στο παρελθόν επιστολή προς τον ΟΣΕ ζητώντας παραίτηση από ένδικα μέσα σχετικά με αποζημιώσεις συγγενών θυμάτων των Τεμπών. Παράλληλα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης είχε επιδιώξει αντίστοιχη πράξη ηθικής δικαίωσης σε διαφορετική υπόθεση: την τραγωδία στο Μάτι, όπου το Δημόσιο απέσυρε έφεση που είχε ασκήσει. Οι δύο υπουργοί, λοιπόν, συνεχίζουν μια γραμμή που έχει ήδη διαμορφωθεί με προηγούμενες κινήσεις, επεκτείνοντάς την τώρα σε συστηματικό επίπεδο για τα θύματα των Τεμπών.
Κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι η Πολιτεία δεν μπορεί να αναιρέσει όσα συνέβησαν στα Τέμπη, μπορεί όμως να διαμορφώσει διαφορετικούς όρους στη διαχείριση των συνεπειών για τις οικογένειες των θυμάτων. Η επιμονή του Δημοσίου σε πολυετείς δικαστικές διεκδικήσεις για ζητήματα ψυχικής οδύνης και ηθικής βλάβης αντιμετωπιζόταν από πολλούς συγγενείς ως πράξη ασέβειας, επιτείνοντας τον πόνο της απώλειας. Η απόφαση να αλλάξει αυτή η πρακτική περιγράφεται από κυβερνητικούς παράγοντες ως προσπάθεια να ακουστούν επιτέλους οι άνθρωποι που βρέθηκαν στο επίκεντρο της τραγωδίας, μετά από σχεδόν τρία χρόνια αναμονής.
Τι ακολουθεί
Η κοινή εισήγηση Πιερρακάκη – Κυρανάκη θα τεθεί επίσημα σε ψηφοφορία στο Υπουργικό Συμβούλιο, με στόχο την έγκρισή της και την άμεση έναρξη εφαρμογής της. Εφόσον εγκριθεί, το Δημόσιο θα σταματήσει να αμφισβητεί δικαστικά τις αποζημιώσεις για ψυχική οδύνη και ηθική βλάβη σε υποθέσεις που συνδέονται με την τραγωδία. Για τις οικογένειες που εδώ και χρόνια αντιμετωπίζουν το Δημόσιο ως αντίδικο σε δικαστήρια, η απόφαση αυτή, αν επικυρωθεί, σηματοδοτεί ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο που η κυβέρνηση διαχειρίζεται τις συνέπειες της τραγωδίας των Τεμπών.
