Σε κρίσιμη καμπή βρίσκονται οι σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν, με την αμερικανική κυβέρνηση να διατηρεί ανοιχτό ένα ευρύ φάσμα επιλογών απέναντι στην Τεχεράνη, μεταξύ των οποίων και η επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, διπλωματικές διαπραγματεύσεις μέσω διαμεσολαβητών στο Πακιστάν βρίσκονται σε εξέλιξη, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να απορρίπτει την τελευταία ιρανική πρόταση για κατάπαυση του πυρός. Η κατάσταση παραμένει ρευστή και οι επόμενες ημέρες αναμένεται να είναι καθοριστικές για την πορεία της διπλωματικής διαδικασίας.
Τι έγινε: Ανοιχτά τα στρατιωτικά σενάρια για τις ΗΠΑ
Σύμφωνα με πηγή με γνώση των εσωτερικών διεργασιών στην αμερικανική κυβέρνηση, την οποία επικαλείται το πρακτορείο Reuters, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν ακόμη ένα ευρύ φάσμα επιλογών για τη στάση τους απέναντι στο Ιράν. Ανάμεσα στα σενάρια που παραμένουν στο τραπέζι περιλαμβάνεται η πιθανότητα επανέναρξης αεροπορικών πληγμάτων — τόσο σε στρατιωτικούς όσο και σε πολιτικούς στόχους εντός ιρανικού εδάφους. Πρόκειται για σενάριο που η Ουάσινγκτον δεν έχει αποκλείσει επίσημα, αν και η ρητορική παραμένει διπλωματική στην επιφάνεια.
Ωστόσο, δεύτερη πηγή εκτιμά ότι πιο ακραίες επιλογές, όπως μια χερσαία στρατιωτική επιχείρηση σε βάθος εντός ιρανικού εδάφους, θεωρούνται πλέον λιγότερο πιθανές σε σύγκριση με τις εκτιμήσεις που υπήρχαν πριν από μερικές εβδομάδες. Αυτή η εξέλιξη ερμηνεύεται ως μερική αποκλιμάκωση των πιο επιθετικών σχεδίων, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η στρατιωτική επιλογή έχει εγκαταλειφθεί πλήρως. Παράλληλα, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας, υπογράμμισε ότι η πίεση που δέχεται ο πρόεδρος Τραμπ για τον τερματισμό της σύγκρουσης είναι «σημαντική».
Ένα ακόμη στοιχείο που περιπλέκει τους υπολογισμούς της Ουάσινγκτον είναι η εκτίμηση ότι το Ιράν εκμεταλλεύτηκε την ισχύουσα εκεχειρία — η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου — προκειμένου να ανασυγκροτήσει και να ενισχύσει το στρατιωτικό του οπλοστάσιο. Αυτό, σύμφωνα με πηγές, έχει αυξήσει σημαντικά το επιχειρησιακό κόστος ενός ενδεχόμενου νέου πολέμου ευρείας κλίμακας, κάνοντας πιο δαπανηρή και επισφαλή οποιαδήποτε στρατιωτική κινητοποίηση.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Η διπλωματία μέσω Πακιστάν
Στο διπλωματικό μέτωπο, οι διαμεσολαβητές στο Πακιστάν αναμένουν αναθεωρημένη πρόταση από το Ιράν τις επόμενες ημέρες, σύμφωνα με πηγές κοντά στη διαδικασία διαμεσολάβησης που μίλησαν στο CNN. Η προηγούμενη ιρανική πρόταση, η οποία υπεβλήθη το Σαββατοκύριακο, ζητούσε τον τερματισμό του πολέμου σε πρώτη φάση και την επίλυση των ζητημάτων που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα σε μεταγενέστερο στάδιο. Ο Τραμπ, ωστόσο, άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι δεν αποδέχεται αυτή τη διατύπωση.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί αναμένεται να επιστρέψει στην Τεχεράνη μετά από επίσκεψή του στη Ρωσία, προκειμένου να συμβουλευτεί τους ηγέτες του καθεστώτος. Η διαδικασία αυτή, όπως τονίζουν οι πηγές, είναι αργή και δυσχεραίνεται από τη δυσκολία επικοινωνίας με τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, του οποίου η τοποθεσία παραμένει μυστική για λόγους ασφαλείας. Αυτό το στοιχείο επιβραδύνει κάθε ανταπόκριση και κάνει τη διαπραγμάτευση ιδιαίτερα σύνθετη.
Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και παραμένει ρευστή. Πολλά θα εξαρτηθούν από το εάν η Τεχεράνη θα επανέλθει με μια αναθεωρημένη πρόταση που θα είναι πιο αποδεκτή από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αμερικανική πλευρά φαίνεται να επιμένει σε μια συμφωνία που θα συμπεριλαμβάνει άμεσες δεσμεύσεις για το πυρηνικό ζήτημα, και όχι αναβολή της επίλυσής του για μεταγενέστερο στάδιο.
Τι ακολουθεί: Νέα πρόταση από το Ιράν
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η αναθεωρημένη ιρανική πρόταση που οι διαμεσολαβητές αναμένουν τις επόμενες ημέρες. Εφόσον ο Αραγτσί ολοκληρώσει τις διαβουλεύσεις στην Τεχεράνη και το καθεστώς αποφασίσει να υποβάλει νέους όρους, η μπάλα θα περάσει εκ νέου στην αμερικανική πλευρά. Ο Τραμπ, ο οποίος αντιμετωπίζει αυξημένη πίεση για επίτευξη συμφωνίας, καλείται να ισορροπήσει μεταξύ της διπλωματικής διεξόδου και των στρατιωτικών επιλογών που παραμένουν ανοιχτές. Η έκβαση των διαπραγματεύσεων θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τη δυναμική στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής τους επόμενους μήνες.
