Δεκατέσσερα μέλη μονάδων αποναρκοθέτησης στο Ιράν σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια επιχείρησης εκκαθάρισης εκρηκτικών μηχανισμών στη βορειοδυτική επαρχία Ζαντζάν. Την τραγωδία ανακοίνωσαν οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC), οι οποίοι διεξάγουν εντατικές επιχειρήσεις εξουδετέρωσης εκρηκτικών στην περιοχή εδώ και μήνες. Παράλληλα, δύο ακόμα στελέχη τραυματίστηκαν σοβαρά κατά τη διάρκεια της ίδιας αποστολής την Παρασκευή. Η τραγωδία αναδεικνύει τον τεράστιο κίνδυνο που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι ομάδες αποναρκοθέτησης σε μια επαρχία που έχει καταστεί πεδίο εξαιρετικά επικίνδυνων αποστολών.
Εκρηκτικά υπολείμματα σε 1.200 εκτάρια γεωργικής γης
Η επαρχία Ζαντζάν στο βορειοδυτικό Ιράν αντιμετωπίζει τεράστιο πρόβλημα εκρηκτικών υπολειμμάτων μετά από εχθρικές αεροπορικές επιδρομές με χρήση βομβών διασποράς και νάρκες. Σύμφωνα με τους Φρουρούς της Επανάστασης, περίπου 1.200 εκτάρια γεωργικής γης καλύφθηκαν από εκρηκτικά υπολείμματα μετά από αυτές τις επιδρομές, καθιστώντας τις αγροτικές εκτάσεις απρόσιτες και θανάσιμα επικίνδυνες για τους κατοίκους. Οι μονάδες αποναρκοθέτησης των IRGC ανέλαβαν εντατικές επιχειρήσεις εκκαθάρισης, εξουδετερώνοντας μέχρι τώρα περισσότερα από 15.000 μη εκραγέντα πυρομαχικά στην περιοχή. Ωστόσο, η αποστολή αποδείχθηκε μοιραία την Παρασκευή, όταν έκρηξη κατά τη διάρκεια μιας εξ αυτών των εκκαθαρίσεων στοίχισε τη ζωή σε 14 στελέχη των μονάδων αποναρκοθέτησης.
Οι Φρουροί της Επανάστασης χαρακτήρισαν τα θύματα «αφοσιωμένους άνδρες» που έδωσαν τη ζωή τους για την ασφάλεια της περιοχής και των κατοίκων της. Η κλίμακα του προβλήματος γίνεται αντιληπτή μόνο αν κανείς σταθεί στον αριθμό των εξουδετερωμένων πυρομαχικών, που ξεπερνά τα 15.000 — ένα νούμερο που αποκαλύπτει την πρωτοφανή πυκνότητα της μόλυνσης. Η εκκαθάριση των 1.200 εκταρίων γεωργικής γης αποτελεί επείγουσα προτεραιότητα, καθώς οι αγρότες της περιοχής αδυνατούν να επιστρέψουν στα χωράφια τους και να ξαναρχίσουν να καλλιεργούν. Η τραγωδία υπογραμμίζει ότι οι επιπτώσεις των βομβαρδισμών δεν περιορίζονται στη στιγμή της κρούσης, αλλά εκτείνονται για χρόνια μετά μέσα από το εκρηκτικό κληροδότημα που αφήνουν πίσω τους.
Βομβές διασποράς και η σύμβαση που αρνήθηκαν να υπογράψουν ΗΠΑ και Ισραήλ
Η τραγωδία αυτή συνδέεται άμεσα με την επίθεση που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Σημαντικό νομικό και ηθικό βάρος φέρει το γεγονός ότι καμία από τις δύο χώρες δεν έχει προσχωρήσει στη διεθνή σύμβαση για την απαγόρευση των βομβών διασποράς, μια σύμβαση που έχει υπογραφεί από δεκάδες κράτη παγκοσμίως. Οι βόμβες διασποράς είναι ιδιαίτερα θανατηφόρες, καθώς απελευθερώνουν πλήθος μικρότερων πυρομαχικών σε μεγάλη επιφάνεια, από τα οποία πολλά δεν εκρήγνυνται αμέσως και παραμένουν ενεργές παγίδες για χρόνια μετά την επίθεση. Η χρήση τους σε γεωργικές εκτάσεις και κατοικημένες περιοχές έχει κατά καιρούς καταδικαστεί από οργανισμούς που ασχολούνται με το ανθρωπιστικό δίκαιο και την προστασία αμάχων.
Οι Φρουροί της Επανάστασης απέδωσαν ευθύνες για τη μόλυνση της περιοχής στις «εχθρικές αεροπορικές επιδρομές», με τις αναφορές στη σύμβαση απαγόρευσης βομβών διασποράς και στην άρνηση υπογραφής της από ΗΠΑ και Ισραήλ να λειτουργούν ως σαφής έμμεση κατηγορία. Η χρήση τέτοιων πυρομαχικών κατά τις επιδρομές της 28ης Φεβρουαρίου εγείρει ζητήματα διεθνούς δικαίου και ανθρωπιστικής ευθύνης που δεν αναμένεται να κλείσουν σύντομα. Ο θάνατος των 14 στελεχών προστίθεται στις μακροχρόνιες επιπτώσεις της ένοπλης σύρραξης για τους αμάχους και τους επαγγελματίες εξουδετέρωσης εκρηκτικών. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί τις εξελίξεις, με το ζήτημα των εκρηκτικών υπολειμμάτων να αποτελεί ένα από τα πιο οδυνηρά κεφάλαια της σύγχρονης σύρραξης.
Συνεχίζονται οι επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης στη Ζαντζάν
Παρά τον τραγικό απολογισμό, οι επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης αναμένεται να συνεχιστούν στην επαρχία Ζαντζάν, καθώς μεγάλες εκτάσεις παραμένουν γεμάτες από εκρηκτικά υπολείμματα. Τα 1.200 εκτάρια γεωργικής γης που καλύφθηκαν από βόμβες και νάρκες χρειάζονται εκτεταμένη εκκαθάριση προτού επιστρέψουν σε κανονική παραγωγική λειτουργία, εξασφαλίζοντας την ασφάλεια αγροτών και κατοίκων. Οι μονάδες των IRGC έχουν ήδη αποδείξει τη δέσμευσή τους σε αυτή την επικίνδυνη αποστολή, έχοντας εξουδετερώσει πάνω από 15.000 πυρομαχικά κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων που έχουν ήδη διεξαχθεί. Ωστόσο, η τραγωδία της Παρασκευής υπενθυμίζει ότι κάθε αποστολή αποναρκοθέτησης ενέχει θανάσιμους κινδύνους, ανεξάρτητα από την εμπειρία και την εκπαίδευση των εμπλεκόμενων στελεχών.
