Ο Τζακ Ριντ, κορυφαίο δημοκρατικό στέλεχος στην επιτροπή ένοπλων δυνάμεων της αμερικανικής Γερουσίας, αμφισβήτησε ανοιχτά τη στρατηγική Τραμπ για το Ιράν την περασμένη Κυριακή, δηλώνοντας στο τηλεοπτικό δίκτυο ABC News ότι μια ενδεχόμενη επανέναρξη των αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών δεν θα είχε κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις διακηρύξεις της κυβέρνησης Τραμπ και εκφράζεται σε μια περίοδο στάσιμων διπλωματικών διεργασιών. Η κατάπαυση του πυρός, που τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου έπειτα από περίπου 40 ημέρες εχθροπραξιών σε όλη τη Μέση Ανατολή, παραμένει εύθραυστη. Ωστόσο, παρά τη σχετική ηρεμία, οι διπλωματικές διεργασίες βρίσκονται σε αδιέξοδο.
Τι είπε ο Ριντ για τους βομβαρδισμούς στο Ιράν
Ο Τζακ Ριντ εξήγησε με σαφήνεια γιατί θεωρεί αναποτελεσματική τη χρήση στρατιωτικής βίας ενάντια στην Τεχεράνη. Για τους Ιρανούς, είπε, η σύγκρουση έχει υπαρξιακό χαρακτήρα: αφορά την ίδια την επιβίωσή τους ως κρατική οντότητα και ηγεσία. Αυτός είναι ο βασικός λόγος για τον οποίον οι βομβαρδισμοί δεν μπορούν να «σπάσουν την αποφασιστικότητά τους», όπως ο ίδιος χαρακτηριστικά είπε στο ABC News. Ύστερα από τις ευρείες επιχειρήσεις «αποκεφαλισμού» που στόχευσαν τη θρησκευτική, πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της χώρας, και με τις απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να συνεχίζονται σε σκληρό τόνο, το Ιράν έχει μόνο μια επιλογή: να συνεχίσει να μάχεται.
Ο Ριντ δεν περιορίστηκε στην κριτική της στρατιωτικής λογικής — επιτέθηκε και στο ίδιο το πρόσωπο του Αμερικανού προέδρου. «Δεν πιστεύω ότι ο πρόεδρος έχει σχέδιο», είπε ο γερουσιαστής, προσθέτοντας ότι η συμπεριφορά Τραμπ είναι «παρορμητική». Εξήγησε ότι οι αποφάσεις του προέδρου φαίνεται να καθορίζονται καθημερινά από τα συναισθήματά του, ενώ λείπουν οι απαραίτητες διαβουλεύσεις και ο στρατηγικός σχεδιασμός. «Από τη μια μέρα στην άλλη, το ζήτημα είναι πώς νιώθει, και δεν του παρέχονται, νομίζω, η υποστήριξη και ο σχεδιασμός που απαιτούνται για να κάνει σωστές κρίσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο έμπειρος δημοκρατικός πολιτικός τόνισε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ πρέπει να προσεγγίσει τις διαπραγματεύσεις με πολύ μεγαλύτερη σοβαρότητα από ό,τι έως τώρα.
Το διπλωματικό αδιέξοδο και οι νομικές διαμάχες
Η διπλωματική διαδικασία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης κινείται με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς. Ο μοναδικός γύρος διαπραγματεύσεων που έγινε στο Πακιστάν κατέληξε στο κενό, χωρίς να παραχθεί κανένα απτό αποτέλεσμα. Το Ιράν υπέβαλε προ ημερών μέσω Ισλαμαμπάντ ένα σχέδιο πρότασης προς τις ΗΠΑ, ανοίγοντας έναν νέο δίαυλο επικοινωνίας. Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της Τεχεράνης, η Ουάσιγκτον έχει ήδη απαντήσει, αν και η απάντηση δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα.
Δημόσια, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αναφέρει μόνο ότι θα «μελετήσει» την ιρανική πρόταση, αφήνοντας να εννοηθεί πως δεν προτίθεται να την αποδεχτεί και κρατώντας ανοικτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των πολεμικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, ο Ριντ αντέδρασε στην τοποθέτηση του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δεν χρειάζεται εξουσιοδότηση από το Κογκρέσο για να συνεχίσει τον πόλεμο πέρα από τις 60 ημέρες, επικαλούμενος την τρέχουσα κατάπαυση του πυρός. Ο γερουσιαστής κάλεσε την κυβέρνηση Τραμπ να συμμορφωθεί με τους νόμους και να σεβαστεί τις συνταγματικές αρμοδιότητες του Κογκρέσου, σε μια τοποθέτηση που υπογραμμίζει τη βαθύτερη ρήξη μεταξύ εκτελεστικής εξουσίας και νομοθετικού σώματος για το ιρανικό ζήτημα.
Τι ακολουθεί στη διπλωματική διαδικασία
Το άμεσο μέλλον της αμερικανοϊρανικής κρίσης παραμένει αβέβαιο. Η κατάπαυση του πυρός που ξεκίνησε στις 8 Απριλίου ήρθε έπειτα από περίπου 40 ημέρες σφοδρών βομβαρδισμών και ιρανικών αντιποίνων σε όλη τη Μέση Ανατολή, αλλά δεν έχει μετατραπεί σε μόνιμη συμφωνία. Η ιρανική πρόταση μέσω Ισλαμαμπάντ αποτελεί το τελευταίο διπλωματικό χαρτί που βρίσκεται στο τραπέζι, ωστόσο η αδιάλλακτη δημόσια στάση του Τραμπ δεν αφήνει πολλά περιθώρια για πρόοδο. Ο Ριντ ζητά επιτακτικά μια σοβαρή διπλωματική προσέγγιση, τονίζοντας ότι η στρατιωτική λύση δεν μπορεί να αποφέρει αποτέλεσμα όταν το ζήτημα αντιμετωπίζεται από την Τεχεράνη ως ύστατη μάχη επιβίωσης.
