Η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου εξέπεμψε χθες, 4 Μαΐου 2026, ένα ηχηρό καμπανάκι για την παγκόσμια οικονομία, προειδοποιώντας ότι το χειρότερο ενδεχόμενο δεν είναι πλέον απλώς θεωρητικό. Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, μιλώντας σε συνέδριο που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Milken, ανέφερε ξεκάθαρα ότι το «δυσμενές σενάριο» του οργανισμού έχει ήδη αρχίσει να υλοποιείται. Ο συνεχιζόμενος πόλεμος στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου και τις πληθωριστικές πιέσεις, έχουν ήδη αποδυναμώσει τις αρχικές προβλέψεις του οργανισμού. Σε αυτό το πλαίσιο, η ανησυχία που εκφράζει το ΔΝΤ δεν αφορά μόνο τα οικονομικά μεγέθη, αλλά και την ανικανότητα πολλών κυβερνήσεων να αντιληφθούν το πραγματικό μέγεθος της κρίσης.
Η Γκεοργκίεβα εξήγησε ότι το αρχικό «σενάριο αναφοράς» του ΔΝΤ βασιζόταν στην υπόθεση μιας σύντομης σύγκρουσης, προβλέποντας επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης στο 3,1% και πληθωρισμό στο 4,4%. Ωστόσο, καθώς η σύγκρουση παρατείνεται, αυτή η πρόβλεψη έχει πλέον ξεπεραστεί από τα γεγονότα. «Αυτό το σενάριο, κάθε μέρα που περνάει, μένει όλο και πιο πίσω», τόνισε η ίδια με νόημα. Το «δυσμενές σενάριο», που εκτιμά παγκόσμια ανάπτυξη 2,5% και πληθωρισμό 5,4% για το 2026, είναι πλέον αυτό που περιγράφει καλύτερα την τρέχουσα πραγματικότητα. Παράλληλα, εάν ο πόλεμος συνεχιστεί μέχρι το 2027 και οι τιμές του πετρελαίου αγγίξουν τα 125 δολάρια ανά βαρέλι, τότε το «σοβαρό σενάριο» — με ανάπτυξη μόλις 2% και πληθωρισμό 5,8% — θα γίνει η νέα κανονικότητα.
Τα Στενά του Ορμούζ και η ενεργειακή απειλή
Κεντρική ανησυχία στο πάνελ αποτέλεσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων διερχόταν το 20% της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου πριν από την έναρξη του πολέμου. Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Μάικ Γουέρθ, προειδοποίησε ότι οι ελλείψεις στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα αρχίσουν σύντομα να γίνονται ορατές σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι οικονομίες θα αρχίσουν να συρρικνώνονται, με πρώτες να πληγούν τις ασιατικές χώρες, καθώς η ζήτηση αναγκάζεται να προσαρμοστεί στη μειωμένη προσφορά. Η στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν κρατά κλειστά τα Στενά, δημιουργώντας ένα ενεργειακό αδιέξοδο με παγκόσμιες επιπτώσεις που ήδη γίνονται αισθητές.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι το ΔΝΤ παρακολουθεί στενά και τις συνέπειες του πολέμου στις αλυσίδες εφοδιασμού. Τα λιπάσματα έχουν ήδη ακριβύνει κατά 30% έως 40%, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών των τροφίμων κατά 3% έως 6% στο άμεσο μέλλον. Ωστόσο, η επίπτωση δεν περιορίζεται μόνο στη διατροφή — άλλοι βιομηχανικοί κλάδοι κινδυνεύουν επίσης να αντιμετωπίσουν σοβαρές αναταράξεις λόγω της αποδιοργάνωσης των εφοδιαστικών αλυσίδων. Το τοπίο που διαμορφώνεται είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό για τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, οι οποίες είναι πιο εκτεθειμένες στις διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας και τροφίμων.
Η ανησυχία για την αδράνεια των κυβερνήσεων
Πέρα από τους αριθμούς, η επικεφαλής του ΔΝΤ εξέφρασε ανοιχτά την ανησυχία της για τη στάση πολλών κυβερνήσεων απέναντι στην κρίση. «Αυτό που θέλω να τονίσω είναι ότι αυτό είναι πραγματικά σοβαρό», δήλωσε η Γκεοργκίεβα, επισημαίνοντας ότι αρκετοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εξακολουθούν να ενεργούν σαν η κρίση να πρόκειται να λήξει σε λίγους μήνες. Αυτή η αντίληψη οδηγεί σε μέτρα στήριξης καταναλωτών και επιχειρήσεων που, ενώ μειώνουν βραχυπρόθεσμα τον αντίκτυπο, διατηρούν τεχνητά υψηλή τη ζήτηση και επομένως τροφοδοτούν περαιτέρω τον πληθωρισμό. Παράλληλα, η αποσταθεροποίηση των πληθωριστικών προσδοκιών — ένα φαινόμενο που φοβάται ιδιαίτερα η Γκεοργκίεβα — θα δυσκολέψει σημαντικά την εργασία των κεντρικών τραπεζών σε ολόκληρο τον κόσμο. Η έκκληση του ΔΝΤ προς τους ηγέτες είναι σαφής: η ώρα για δράση είναι τώρα, και όχι όταν η κρίση γίνει αναπότρεπτη.
