Σοβαρές ανησυχίες προκαλεί δημοσίευμα του πρακτορείου Bloomberg που έγινε γνωστό την Παρασκευή 8 Μαΐου 2026, σύμφωνα με το οποίο η κυβέρνηση Ερντογάν ετοιμάζεται να καταθέσει νομοσχέδιο στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση για τη διεκδίκηση θαλάσσιας δικαιοδοσίας σε αμφισβητούμενες περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Πρόκειται για κίνηση που, σύμφωνα με ανώνυμες πηγές του Bloomberg, ενδέχεται να αναζωπυρώσει εντάσεις σε μια περιοχή με σημαντικά κοιτάσματα φυσικού αερίου. Το νομοσχέδιο αυτό θεωρείται το πρώτο βήμα της Άγκυρας για να εδραιώσει επίσημα τις αξιώσεις της επί πιθανών ενεργειακών πόρων.
Τι επιχειρεί το νομοσχέδιο
Σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται το Bloomberg, το σχέδιο νόμου αποτελεί την πρώτη επίσημη νομοθετική κίνηση της Τουρκίας για να κατοχυρώσει τις διεκδικήσεις της σε θαλάσσιες ζώνες και να δηλώσει ιδιοκτησία επί των πιθανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου που βρίσκονται στην περιοχή. Ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο της νομοθετικής πρωτοβουλίας είναι ότι αναμένεται να κωδικοποιεί σε επίσημη μορφή την τουρκική θέση πως τα νησιά δεν μπορούν να έχουν υφαλοκρηπίδα — θέση που έρχεται σε ευθεία αντίθεση τόσο με τις ελληνικές θέσεις όσο και με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Η κίνηση αυτή έρχεται σε συνέχεια του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» και του τουρκολιβυκού μνημονίου, με το οποίο η Άγκυρα είχε επιχειρήσει να αμφισβητήσει τα κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας και Κύπρου. Δεν είναι σαφές από το δημοσίευμα πότε ακριβώς θα συζητηθεί το νομοσχέδιο στο τουρκικό κοινοβούλιο, ωστόσο οι ανώνυμες πηγές που μίλησαν στο Bloomberg το παρουσιάζουν ως μια κίνηση με άμεσο ορίζοντα.
Στο Αιγαίο, η Τουρκία έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει όχι μόνο τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας αλλά και την ίδια την κυριαρχία ελληνικών νησιών, διεκδικώντας θαλάσσιες ζώνες που το διεθνές δίκαιο αναγνωρίζει αδιαμφισβήτητα ως ελληνικές. Η Άγκυρα έχει ήδη καταθέσει στον ΟΗΕ τα μονομερώς χαραγμένα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της στην Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία η διεθνής κοινότητα και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν χαρακτηρίσει παράνομα. Το νέο νομοσχέδιο, σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, επιχειρεί να δώσει εσωτερική νομική κάλυψη σε αυτές τις θέσεις, αλλά και να αποτελέσει εγχώριο πολιτικό εργαλείο για την κυβέρνηση Ερντογάν, που αντιμετωπίζει κατηγορίες από την κεμαλική αντιπολίτευση για υποχωρητικότητα στα εθνικά ζητήματα.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Η κίνηση αυτή της Άγκυρας έρχεται να απαντήσει στη σειρά πρωτοβουλιών που έχει αναλάβει η Ελλάδα τους τελευταίους μήνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ, η ανάπτυξη Θαλάσσιων Πάρκων και η συμφωνία με την Chevron για ενεργειακές έρευνες σε οικόπεδα νοτίως της Κρήτης αποτελούν κινήσεις που η Τουρκία αντιμετωπίζει ως απειλή για τα συμφέροντά της. Η Αθήνα έχει απαντήσει σταθερά σε κάθε τουρκική πρόκληση, υπενθυμίζοντας ότι η Άγκυρα οφείλει να ευθυγραμμιστεί με το Δίκαιο της Θάλασσας και τις αρχές καλής γειτονίας. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απειλήσει την Τουρκία με κυρώσεις για τις παράνομες ενεργειακές έρευνές της στην Ανατολική Μεσόγειο, ύστερα από αιτήματα Αθήνας και Λευκωσίας.
Ο ακροδεξιός ηγέτης του MHP και κυβερνητικός εταίρος Ντεβλέτ Μπαχτσελί ανέβασε τους τόνους μέσα στην εβδομάδα, προειδοποιώντας για τη στρατηγική συνεργασία μεταξύ Γαλλίας, Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ στους τομείς ασφάλειας και ενέργειας. «Η Τουρκία δεν είναι μια χώρα που επιδιώκει ένταση», δήλωσε ο Μπαχτσελί στο τουρκικό κοινοβούλιο την Τετάρτη. «Αλλά οποιαδήποτε κίνηση που αγνοεί τα δικαιώματά της, τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας ή τους Τουρκοκύπριους θα αντιμετωπίσει μια σθεναρή απάντηση». Η ρητορική αυτή συνδέεται άμεσα με τις τουρκικές αμφισβητήσεις τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Κυπριακή ΑΟΖ, ενώ το Bloomberg επισημαίνει ότι η Τουρκία «είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της και εκείνα της αυτοανακηρυγμένης Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου».
Η γεωπολιτική συγκυρία στην οποία εμφανίζεται η κίνηση αυτή δεν είναι τυχαία. Λίγο πριν, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επισκέφθηκε την Αθήνα και δήλωσε ρητά ότι «αν απειληθεί η κυριαρχία της Ελλάδας, θα είμαστε εδώ», στο πλαίσιο της εμβάθυνσης της στρατηγικής σχέσης Παρισιού–Αθηνών. Η Ελλάδα έχει αναβαθμίσει αισθητά το γεωπολιτικό της αποτύπωμα στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω της απόκτησης μαχητικών Rafale, φρεγατών Belharra και της ενίσχυσης του ρόλου της στον ενεργειακό «Κάθετο Διάδρομο», καθώς και μέσω τριμερών και πολυμερών σχημάτων συνεργασίας με Κύπρο, Ισραήλ και ΗΠΑ. Αυτή η συνολική αναβάθμιση της ελληνικής θέσης στην περιοχή εκτιμάται ότι αποτελεί τον κύριο παράγοντα που ωθεί την Άγκυρα να αντιδράσει με επιθετικές νομοθετικές κινήσεις.
Τι ακολουθεί
Το χρονοδιάγραμμα κατάθεσης και συζήτησης του νομοσχεδίου στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση παραμένει αδιευκρίνιστο, καθώς οι πηγές του Bloomberg δεν αναφέρουν συγκεκριμένες ημερομηνίες. Ωστόσο, το ενδεχόμενο ψήφισής του θα αποτελέσει σημαντική κλιμάκωση της τουρκικής στάσης έναντι Ελλάδας και Κύπρου, δίνοντας εσωτερική νομική κάλυψη σε αξιώσεις που αντιβαίνουν στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, έχοντας ήδη θωρακίσει τη θέση της τόσο διπλωματικά — μέσω των συμφωνιών με Αίγυπτο και άλλες χώρες — όσο και με τη στρατηγική αναβάθμιση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και την εμβάθυνση των αμυντικών συμπράξεων με τους ευρωπαίους και ατλαντικούς εταίρους της.
