Ιστορική ανατροπή στην Ουαλία σημειώθηκε με τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών, καθώς το εθνικιστικό κόμμα Plaid Cymru κατέκτησε την πρώτη θέση, εκθρονίζοντας το Εργατικό Κόμμα που κυριαρχούσε στη χώρα επί έναν αιώνα. Σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα που μετέδωσε το BBC, πρόκειται για την πρώτη φορά που οι Εργατικοί χάνουν την πλειοψηφία στο ουαλικό κοινοβούλιο από την ίδρυσή του το 1999. Η εξέλιξη προκαλεί πολιτικό σεισμό στη Βρετανία, με το Λονδίνο να παρακολουθεί με ανησυχία την αλλαγή του πολιτικού χάρτη.
Τι έγινε στις εκλογές της Ουαλίας
Το Plaid Cymru, το αριστερό εθνικιστικό κόμμα που τάσσεται ανοιχτά υπέρ της ανεξαρτησίας της Ουαλίας από το Ηνωμένο Βασίλειο, εξασφάλισε 43 από τις 96 έδρες του ουαλικού κοινοβουλίου. Σε δεύτερη θέση κατατάχθηκε το αντιμεταναστευτικό κόμμα Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ με 34 έδρες, ενώ το Εργατικό Κόμμα κατέρρευσε σε μόλις εννέα έδρες. Το αποτέλεσμα αυτό σηματοδοτεί μια πρωτοφανή εκλογική συντριβή για τους Εργατικούς, που έχαναν μεν εκλογές στο παρελθόν αλλά ποτέ δεν είχαν βρεθεί σε τόσο οριακή μειοψηφία στη χώρα των 3,3 εκατομμυρίων κατοίκων. Παρά τη μεγάλη νίκη, το Plaid Cymru δεν εξασφάλισε την απόλυτη πλειοψηφία, η οποία απαιτεί τουλάχιστον 49 έδρες, γεγονός που θα καθορίσει τις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Η ήττα των Εργατικών είναι ακόμα πιο εντυπωσιακή αν ληφθεί υπόψη ότι το κόμμα κυριαρχούσε στην Ουαλία από την ίδρυση του ουαλικού κοινοβουλίου το 1999 — δηλαδή για 26 συναπτά χρόνια. Πριν από το 1999, οι Εργατικοί κυριαρχούσαν πολιτικά στην περιοχή για δεκαετίες, καθιστώντας την Ουαλία ένα από τα πιο σταθερά προπύργιά τους σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο. Η κατάρρευση σε εννέα έδρες μέσα σε μία εκλογική αναμέτρηση ισοδυναμεί με ιστορική ανατροπή που λίγοι πολιτικοί αναλυτές είχαν προβλέψει. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν μια βαθιά αλλαγή στις πολιτικές προτεραιότητες των Ουαλών ψηφοφόρων, οι οποίοι επέλεξαν μαζικά το αίτημα για αυτονομία και ανεξαρτησία.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Η απερχόμενη πρωθυπουργός της Ουαλίας Ελίνεντ Μόργκαν παραδέχτηκε την εκλογική συντριβή του κόμματός της, χαρακτηρίζοντάς την «τέλος ενός αιώνα νικών των Εργατικών» στην Ουαλία. Η ίδια έχασε και την προσωπική της έδρα, σε ένα από τα πιο συμβολικά αποτελέσματα της βραδιάς. Στρέφοντας τα βέλη της προς τον Κιρ Στάρμερ, τον επικεφαλής της βρετανικής κυβέρνησης, τόνισε ότι το Εργατικό Κόμμα πρέπει «να αλλάξει πορεία» αν θέλει να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων. Οι δηλώσεις της αποτυπώνουν την ευρύτερη απογοήτευση μέσα στο κόμμα, το οποίο αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις τόσο εσωτερικά όσο και στη βάση του.
Από την πλευρά των νικητών, ο ηγέτης του Plaid Cymru, Ριν απ Γιόργουερθ, εμφανίστηκε αποφασισμένος να αναλάβει την ευθύνη διακυβέρνησης, δηλώνοντας ότι το κόμμα «είναι έτοιμο» να σχηματίσει την επόμενη ουαλική κυβέρνηση. Ο Ριν απ Γιόργουερθ απέδωσε τη νίκη στο όραμα που εκπροσωπεί το κόμμα του, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Νικήσαμε γιατί εκπροσωπούμε την ελπίδα απέναντι στη διχόνοια, την αξιοπιστία απέναντι στο χάος και την πρόοδο απέναντι στη στασιμότητα». Η ρητορική αυτή βρήκε σαφώς απήχηση στους Ουαλούς ψηφοφόρους που επιζητούν αλλαγή τόσο στη διακυβέρνηση όσο και στη σχέση τους με το Λονδίνο.
Η άνοδος του Plaid Cymru δημιουργεί νέα δεδομένα για τη συνοχή του Ηνωμένου Βασιλείου, ιδίως σε μια περίοδο που το Λονδίνο αντιμετωπίζει ήδη πιέσεις από τη Σκωτία για αυτοδιάθεση. Η ταυτόχρονη ισχυρή παρουσία του Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ με 34 έδρες αποτυπώνει μια ευρύτερη αποστροφή των ψηφοφόρων από τα παραδοσιακά κόμματα, μια τάση που παρατηρείται σε πολλές δυτικές δημοκρατίες. Οι πολίτες της Ουαλίας έστειλαν ένα σαφές μήνυμα αμφισβήτησης του πολιτικού κατεστημένου, ανατρέποντας δεκαετίες κυριαρχίας του Εργατικού Κόμματος με τον πιο ηχηρό τρόπο.
Τι ακολουθεί
Το Plaid Cymru καλείται τώρα να σχηματίσει κυβέρνηση παρά την έλλειψη απόλυτης πλειοψηφίας στο ουαλικό κοινοβούλιο. Ο ηγέτης Ριν απ Γιόργουερθ ανακοίνωσε ότι το κόμμα είναι έτοιμο να αναλάβει τα ηνία, ωστόσο θα χρειαστεί συνεργασία με άλλες πολιτικές δυνάμεις για να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Παράλληλα, το ζήτημα της ανεξαρτησίας της Ουαλίας αναμένεται να επανέλθει στο επίκεντρο του πολιτικού διαλόγου, τόσο στο Κάρντιφ όσο και στο Λονδίνο. Η βρετανική κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ισχυρή πίεση τόσο από τις εκλογικές ήττες στη βάση της όσο και από αναζωπυρωμένα αιτήματα αποκέντρωσης εντός του Ηνωμένου Βασιλείου.
