Άτυπο στόχο να συγκληθεί διευρυμένη διάσκεψη για το Κυπριακό εντός του καλοκαιριού έθεσε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, μετά τη συνάντησή του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν στο Προεδρικό Μέγαρο την Πέμπτη 8 Μαΐου. Η συνάντηση διήρκεσε σχεδόν δύο ώρες και χαρακτηρίστηκε από τον Κύπριο Πρόεδρο ως «καλή».
Τι έγινε στη συνάντηση Χριστοδουλίδη – Έρχιουρμαν
Η κατ’ ιδίαν επαφή των δύο ηγετών πραγματοποιήθηκε με φόντο μια νέα διπλωματική κινητικότητα που συνδέεται με το αυξημένο ενδιαφέρον του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Ο Χριστοδουλίδης εξήγησε ότι αυτό το ενδιαφέρον δεν παραμένει στο επίπεδο των δηλώσεων, αλλά έχει ήδη μεταφραστεί σε επαφές με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Η διαδικασία, όπως ανέφερε ο Κύπριος Πρόεδρος, ξεκίνησε μετά τη συνάντηση του Αντόνιο Γκουτέρες με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα και συνεχίστηκε με επαφές στις Βρυξέλλες. Η κινητικότητα αυτή δημιουργεί, κατά τον ίδιο, ένα θετικό κλίμα που επικεντρώνεται στα θέματα ουσίας.
Ο Χριστοδουλίδης ξεκαθάρισε ότι το καλοκαίρι δεν αποτελεί αυστηρό χρονοδιάγραμμα, τονίζοντας ότι «πιο πολύ σημασία έχει όχι το πότε θα πραγματοποιηθεί, αλλά να καταλήξουμε επί της ουσίας σε αυτό το ζητούμενο, που είναι η επανέναρξη των συνομιλιών». Παράλληλα, ο ίδιος ανέφερε ότι η πρόταση για τη σύσταση συμβουλευτικού σώματος ήταν πρωτοβουλία της ελληνοκυπριακής πλευράς, την οποία είχε υποβάλει παλαιότερα στον πρώην Τουρκοκύπριο ηγέτη Ερσίν Τατάρ. Υπενθύμισε, επίσης, ότι η ίδια ιδέα είχε προταθεί για πρώτη φορά το 2007 από τον τότε Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Τάσσο Παπαδόπουλο.
Σε ό,τι αφορά τα πρακτικά ζητήματα, ο Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε στις θρησκευτικές λειτουργίες στα κατεχόμενα και στα προβλήματα που καταγράφηκαν τις τελευταίες μέρες. Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι οι χώροι και οι χρόνοι τέλεσης των λειτουργιών να καθορίζονται εκ των προτέρων, ανά εξάμηνο, ώστε να μη δημιουργούνται εμπόδια. Ανέφερε επίσης το ζήτημα του χαλλουμιού και άλλων προϊόντων προστατευόμενης ονομασίας, τονίζοντας ότι οι ρυθμίσεις που έχει υποβάλει η Κυπριακή Δημοκρατία στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εφαρμόζονται σε ολόκληρη την επικράτεια.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Ο Χριστοδουλίδης συνέδεσε ρητά την ένταση που παρατηρήθηκε πρόσφατα στη Νεκρή Ζώνη με τις θρησκευτικές λειτουργίες, αποδίδοντάς τες σε προσπάθειες ορισμένων να παρεμποδίσουν τη θετική δυναμική που, κατά την εκτίμησή του, διαμορφώνεται. Ο ίδιος επεσήμανε ότι η προεκλογική περίοδος στα κατεχόμενα επηρεάζει αποφάσεις και συμπεριφορές, στοιχείο που συνυπολογίζεται στη διαχείριση της διαδικασίας. Η εκτίμηση αυτή φωτίζει το γιατί ο Κύπριος Πρόεδρος αποφεύγει να δεσμευτεί σε συγκεκριμένες ημερομηνίες, προτιμώντας να δίνει έμφαση στην ουσία των διαπραγματεύσεων παρά στο τυπικό χρονοδιάγραμμα.
Η νέα κινητικότητα διαφέρει από προηγούμενες περιόδους εξαιτίας της άμεσης εμπλοκής του επικεφαλής του ΟΗΕ. Το γεγονός ότι ο Γκουτέρες επικοινώνησε προσωπικά με τον Ερντογάν στην Άγκυρα και ακολούθησαν επαφές στις Βρυξέλλες δείχνει συντονισμένη προσπάθεια σε διπλωματικό επίπεδο. Ο Χριστοδουλίδης θεωρεί ότι αυτό το παράθυρο κινητικότητας τους επόμενους μήνες μπορεί να αξιοποιηθεί για να οδηγήσει στη σύγκληση διευρυμένης διάσκεψης με τη συμμετοχή όλων των εγγυητριών δυνάμεων.
Τι ακολουθεί
Το επόμενο διάστημα θα κριθεί από τη στάση της τουρκικής πλευράς απέναντι σε μια διαδικασία που στηρίζεται στο συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών. Οι κινήσεις στη Νεκρή Ζώνη, τα ζητήματα των θρησκευτικών λειτουργιών και η εσωτερική πολιτική συγκυρία στα κατεχόμενα αποτελούν μεταβλητές που θα επηρεάσουν την εξέλιξη. Ο Χριστοδουλίδης εμφανίστηκε αισιόδοξος, χωρίς να κρύβει ότι υπάρχουν δυνάμεις που επιδιώκουν να ανακόψουν τη δυναμική που έχει διαμορφωθεί τις τελευταίες εβδομάδες.
