Ριζικές αλλαγές φέρνει ο νόμος 5297/2026 στη λειτουργία των λαϊκών αγορών σε όλη την Ελλάδα, με τη Παναττική Ομοσπονδία Σωματείων Πωλητών Λαϊκών Αγορών (ΠΟΣΠΛΑ) να χαρακτηρίζει τη νέα νομοθεσία «τομή» για τον κλάδο. Ο νόμος αποτελεί καρπό πολύμηνων διαβουλεύσεων με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης και τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες. Στόχος ήταν η αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων που ταλαιπωρούσαν για χρόνια τους πωλητές. Η ΠΟΣΠΛΑ ενημέρωσε τα μέλη της με αναλυτικό σημείωμα για τις νέες ρυθμίσεις, χαρακτηρίζοντας τον νόμο «νέο καταστατικό χάρτη» για τον κλάδο.
Τι αλλάζει με τον νόμο 5297/2026 στις λαϊκές αγορές
Κεντρικό στοιχείο της νέας νομοθεσίας είναι η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων: όλες οι εξουσίες για την ίδρυση, μετακίνηση, κατάργηση και επέκταση λαϊκών αγορών περνούν αποκλειστικά στον φορέα λειτουργίας αγορών. Παράλληλα, τα σωματεία έχουν προθεσμία 4 μηνών για να ολοκληρώσουν τη διαγράμμιση και καταγραφή κενών θέσεων, καθώς και για τη συγκέντρωση αιτημάτων βελτίωσης από τους πωλητές. Σημαντική επίσης αλλαγή αποτελεί η κατάργηση της διαδικασίας ανανέωσης των αδειών, μια γραφειοκρατική υποχρέωση που αποτελούσε πάγιο παράπονο του κλάδου. Οι λαϊκές αγορές οργανώνονται πλέον σε κορμούς — Α’ Πειραιά, Β’ Πειραιά, Γ’ Πειραιά, Α’ Αθηνών και λοιπά — επιτρέποντας αλλαγές αγορών εντός του ίδιου κορμού, αλλά και αμοιβαίες αλλαγές μεταξύ πωλητών.
Ο νόμος ρυθμίζει επίσης ζητήματα που αφορούν τις οικογενειακές επιχειρήσεις και τη συνέχεια της δραστηριότητας. Δίνεται δυνατότητα αναπλήρωσης Α’ βαθμού συγγένειας για διάστημα ενός έτους, ενώ παράλληλα επιτρέπεται υποβοήθηση από συγγενείς Α’ και Β’ βαθμού επίσης για ένα χρόνο. Η αναπλήρωση αποκλειστικά από δηλωμένο βοηθό περιορίζεται σε 3 μήνες, θέτοντας σαφή όρια στη χρήση της ρύθμισης. Στις νέες προκηρύξεις αδειών, οι βοηθοί μοριοδοτούνται με 30 μόρια, ρύθμιση που δίνει προτεραιότητα σε όσους έχουν ήδη εργαστεί στον κλάδο. Επίσης, επαναφέρονται ημέρες δραστηριοποίησης για πωλητές που στο παρελθόν είχαν διαγράψει ημέρα από το πρόγραμμά τους.
Κρίσιμη ρύθμιση αφορά τη μεταβίβαση άδειας λόγω θανάτου: το χρονικό όριο διπλασιάζεται, από 6 σε 12 μήνες, δίνοντας στις οικογένειες επαρκή χρόνο για να διαχειριστούν τη μεταβίβαση χωρίς πίεση. Δίνεται επίσης δυνατότητα ρύθμισης οφειλών έως 36 μήνες, ανακουφίζοντας πωλητές που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσχέρειες. Στις νέες προκηρύξεις αδειών, ο νόμος ορίζει ποσοστό 50% επαγγελματικών και 50% παραγωγικών αδειών, εξισορροπώντας τα δύο είδη δραστηριότητας. Οι λαϊκές αγορές που αποτελούνται αποκλειστικά από παραγωγούς ιδρύονται μόνο από τον φορέα λειτουργίας λαϊκών αγορών.
Αντιδράσεις ΠΟΣΠΛΑ: «Νέος καταστατικός χάρτης» για τον κλάδο
Η ΠΟΣΠΛΑ αποδέχεται θετικά το νέο νομοθετικό πλαίσιο, χαρακτηρίζοντάς το «νέο καταστατικό χάρτη» για τον κλάδο των λαϊκών αγορών. Η ομοσπονδία υπογραμμίζει ότι ο νόμος προέκυψε μετά από ουσιαστικές διαβουλεύσεις με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης, αποδεικνύοντας τη βούληση για αντιμετώπιση χρόνιων ζητημάτων. Η ΠΟΣΠΛΑ εξέδωσε ενημερωτικό σημείωμα προς τα μέλη της, αναλύοντας κάθε νέα ρύθμιση και τη σημασία της για την καθημερινή λειτουργία των αγορών. Το νέο πλαίσιο δημιουργεί, όπως τονίζει η ομοσπονδία, σαφείς κανόνες για πωλητές, σωματεία και φορείς λειτουργίας.
Ωστόσο, η ομοσπονδία δεν αποκρύπτει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα που χρειάζονται περαιτέρω βελτιώσεις. Ο νόμος δεν επιλύει κάθε πρόβλημα του κλάδου, και η ΠΟΣΠΛΑ δηλώνει ότι θα συνεχίσει τον διάλογο με τις αρμόδιες αρχές για τα εκκρεμή ζητήματα. Με πρόβλεψη του υπουργείου Ανάπτυξης, δίνεται η δυνατότητα μετατροπής αδειών από παραγωγική σε επαγγελματική σε όλη την επικράτεια, χωρίς πρόσθετα κριτήρια, για συγκεκριμένο διάστημα τεσσάρων μηνών. Η ρύθμιση αυτή επιτρέπει σε κάθε επαγγελματία να επιλέξει τη μορφή της άδειάς του ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες της δραστηριότητάς του.
Τι ακολουθεί για τους πωλητές λαϊκών αγορών
Τα σωματεία καλούνται να κινηθούν άμεσα: εντός 4 μηνών πρέπει να ολοκληρώσουν τη διαγράμμιση και καταγραφή κενών θέσεων και να συγκεντρώσουν αιτήματα βελτίωσης από τους πωλητές. Η διαδικασία αυτή θα αποτυπώσει την πραγματική κατάσταση των αγορών σε εθνικό επίπεδο και θα αποτελέσει τη βάση για μελλοντικές ρυθμίσεις. Πωλητές που ενδιαφέρονται για μετατροπή άδειας από παραγωγική σε επαγγελματική έχουν 4 μήνες στη διάθεσή τους για να το πράξουν, χωρίς πρόσθετα κριτήρια ή διοικητικά εμπόδια. Η ΠΟΣΠΛΑ προτρέπει τα μέλη της να ενημερωθούν πλήρως για τις νέες ρυθμίσεις και να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που τους δίνει ο νόμος 5297/2026.
