Ένα ζευγάρι Γερμανών πολιτών καταδικάστηκε σε φυλάκιση σχεδόν τριών ετών από ισπανικό δικαστήριο, επειδή κράτησε τα τρία παιδιά του κλειδωμένα μέσα στο σπίτι για τριάμισι χρόνια λόγω φόβου για τον κορονοϊό. Τα παιδιά — ένα ζευγάρι δίδυμων εννέα ετών και ένας 11χρονος — ζούσαν σε άθλιες συνθήκες υγιεινής σε σπίτι στα περίχωρα της βόρειας πόλης Οβιέδο της Ισπανίας, χωρίς να έχουν πάει ποτέ σχολείο. Η υπόθεση ήρθε στο φως τον Απρίλιο του 2025, όταν η αστυνομία συνέλαβε το ζευγάρι μετά από έλεγχο στο σπίτι τους. Η καταδικαστική απόφαση εκδόθηκε τη Δευτέρα, αφήνοντας έντονες ανησυχίες για τις παθολογικές επιπτώσεις της πανδημίας σε ορισμένες οικογένειες.
Τριάμισι χρόνια κλειδωμένα σε σπίτι-κολαστήριο
Οι αστυνομικές αρχές που εισήλθαν στο σπίτι στα περίχωρα του Οβιέδο ήρθαν αντιμέτωπες με εικόνες ακραίας εγκατάλειψης. Στους χώρους βρέθηκαν χρησιμοποιημένες πάνες, σερβιέτες και ταμπόν σκορπισμένα σε διάφορα σημεία, ενώ πάγκοι και επιφάνειες ήταν καλυμμένοι με περιττώματα ζώων. Τα τρία παιδιά φορούσαν το καθένα τρεις μάσκες προσώπου και ήταν υποχρεωμένα να φορούν πάνες ανεξαρτήτως ηλικίας. Κοιμόντουσαν σε κρεβάτια με μεταλλικά κάγκελα, που οι αρχές περιέγραψαν ως «κλουβιά», παντελώς ακατάλληλα για την ηλικία και την ανάπτυξή τους.
Τα παιδιά εμφάνιζαν σοβαρά σωματικά προβλήματα ως αποτέλεσμα της χρόνιας απομόνωσης. Σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές, είχαν αναπτύξει προβλήματα ελέγχου ουροδόχου κύστης και εντέρου, ενώ τα πόδια τους είχαν παραμορφωθεί λόγω των χρόνων που κοιμόντουσαν σε μικροσκοπικά κρεβάτια ακατάλληλα για το σωματότυπό τους. Η τελευταία φορά που εξετάστηκαν από γιατρό ήταν το 2019, λίγο πριν ξεσπάσει η πανδημία. Από τότε, οι ίδιοι οι γονείς αναλάμβαναν να διαγνώσουν και να αντιμετωπίσουν τυχόν προβλήματα υγείας, ενώ στο σπίτι βρέθηκε μεγάλη ποσότητα φαρμάκων χωρίς ιατρική συνταγή.
Τα παιδιά δεν παρακολούθησαν ποτέ σχολείο κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού, αποστερούμενα βασικής εκπαίδευσης και κοινωνικής ανάπτυξης. Το ζευγάρι συνελήφθη τον Απρίλιο του 2025 αφού οι αρχές ανακάλυψαν τις συνθήκες διαβίωσης στο σπίτι. Και οι δύο γονείς φέρουν γερμανική υπηκοότητα, ενώ η μητέρα κατέχει επίσης αμερικανική υπηκοότητα. Τα ονόματά τους δεν δόθηκαν στη δημοσιότητα, προκειμένου να προστατευθεί η ταυτότητα των τριών ανήλικων παιδιών. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, η πολυετής απομόνωση άφησε στα παιδιά σοβαρά ψυχικά και σωματικά τραύματα.
Φυλάκιση αλλά απαλλαγή από παράνομη κράτηση
Το ισπανικό δικαστήριο έκρινε τους γονείς ένοχους για εγκατάλειψη οικογένειας και πρόκληση ψυχολογικής βλάβης στα παιδιά τους. Ωστόσο, απαλλάχθηκαν από τις αυστηρότερες κατηγορίες, εκείνες για παράνομη κράτηση. Η επιβληθείσα ποινή ανέρχεται σε σχεδόν τρία χρόνια φυλάκιση, πολύ χαμηλότερη από τα 25 χρόνια κάθειρξης που είχαν ζητήσει αρχικά οι εισαγγελείς. Παράλληλα, το δικαστήριο διέταξε τους γονείς να καταβάλουν αποζημίωση 30.000 ευρώ σε κάθε παιδί ξεχωριστά και τους αφαιρέθηκε η επιμέλεια για τουλάχιστον τρία χρόνια και τέσσερις μήνες.
Ο δικηγόρος της μητέρας, Χαβιέρ Μουνιόθ, ανέπτυξε διαφορετική εκδοχή στο δικαστήριο. Υποστήριξε ότι τα παιδιά ελάμβαναν κατ’ οίκον διδασκαλία, ζούσαν σε «σταθερή οικογενειακή ζωή» και τρέφονταν επαρκώς. Η υπεράσπιση παρουσίασε τους γονείς ως ανθρώπους που κινήθηκαν από υπερβολική προστατευτικότητα χωρίς κακόβουλη πρόθεση. Τα επιχειρήματα αυτά, ωστόσο, δεν ανέτρεψαν την κρίση του δικαστηρίου, το οποίο διαπίστωσε αποδεδειγμένη βλάβη και στέρηση θεμελιωδών δικαιωμάτων των παιδιών.
Η υπόθεση συνδέεται άμεσα με τις ψυχολογικές επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19 σε ορισμένους γονείς. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, το ζευγάρι είχε αναπτύξει ακραίες φοβίες για τον έξω κόσμο μετά το ξέσπασμα της πανδημίας. Αυτές οδήγησαν στην παντελή απαγόρευση οποιασδήποτε επαφής των παιδιών με το εξωτερικό περιβάλλον για τριάμισι χρόνια. Η παρατεταμένη απομόνωση, σε συνδυασμό με τις άθλιες συνθήκες υγιεινής, την έλλειψη ιατρικής φροντίδας και την αποστέρηση εκπαίδευσης, αποτέλεσε τον κορμό των κατηγοριών εναντίον τους.
Τα παιδιά υπό την προστασία κοινωνικών υπηρεσιών
Με την αφαίρεση της επιμέλειας για τουλάχιστον τρία χρόνια και τέσσερις μήνες, τα τρία παιδιά τέθηκαν υπό την προστασία των ισπανικών κοινωνικών υπηρεσιών. Οι αρχές έχουν καταγράψει εκτεταμένα σωματικά και ψυχολογικά τραύματα που φέρουν από τα χρόνια εγκλεισμού. Η αποκατάστασή τους αναμένεται να είναι μακρά διαδικασία, δεδομένης της παντελούς έλλειψης κοινωνικοποίησης και εκπαίδευσης κατά τα κρίσιμα χρόνια ανάπτυξής τους. Τα 30.000 ευρώ αποζημίωση για κάθε ένα από τα παιδιά θα τεθούν υπό τη διαχείριση των αρμόδιων αρχών αποκλειστικά προς όφελος των τριών ανηλίκων.
