Νέο νομοσχέδιο για την καταναλωτική πίστη προανήγγειλε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, το οποίο θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση τον Μάιο και θα ψηφιστεί τον Ιούνιο. Το νομοσχέδιο αφορά καταναλωτικά και επισκευαστικά δάνεια έως 100.000 ευρώ χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις και στοχεύει στην προστασία χιλιάδων νοικοκυριών από καταχρηστικές τραπεζικές πρακτικές. Ο Θεοδωρικάκος μίλησε στην εκπομπή «Συνδέσεις» στο ERTnews, καλώντας παράλληλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ψηφίσουν το νομοσχέδιο.
Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο εφαρμόζει δύο ευρωπαϊκές οδηγίες, αλλά σύμφωνα με τον υπουργό πηγαίνει αρκετά παραπέρα από τις ελάχιστες υποχρεώσεις που αυτές θέτουν. Κεντρικό στοιχείο της ρύθμισης είναι η θέσπιση πλαφόν στη συνολική επιβάρυνση του δανειολήπτη: το αρχικό κεφάλαιο δεν θα μπορεί να αυξηθεί πέραν ενός ορίου που θα κυμαίνεται μεταξύ 30% και 50%. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι για δάνειο 100.000 ευρώ, η συνολική αποπληρωμή δεν θα μπορεί να ξεπεράσει τις 130.000 έως 150.000 ευρώ. Το ακριβές ποσοστό θα καθορίζεται με υπουργική απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης, ύστερα από εισήγηση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο βάζει τέλος στις αδιαφανείς συμβάσεις, απαγορεύοντας τα «ψιλά γράμματα» που δεν επέτρεπαν στους πολίτες να γνωρίζουν πλήρως τις υποχρεώσεις τους. Οι τράπεζες θα υποχρεούνται να αξιολογούν με αυστηρότερα κριτήρια το οικονομικό προφίλ κάθε δανειολήπτη πριν χορηγήσουν δάνειο. Απαγορεύονται ρητά πρακτικές πίεσης, όπως η προτροπή «υπογράψτε μέσα στα επόμενα 10 λεπτά για να λάβετε μπόνους». Επίσης, οι καταναλωτές αποκτούν το δικαίωμα να επικοινωνούν με πραγματικό εκπρόσωπο της τράπεζας και όχι αποκλειστικά με αυτοματοποιημένες εφαρμογές.
Ένα ακόμη σημαντικό δικαίωμα που θεσπίζει ο νέος νόμος είναι η δυνατότητα υπαναχώρησης εντός 14 ημερών από την υπογραφή της δανειακής σύμβασης, εφόσον ο δανειολήπτης αλλάξει γνώμη. Το νέο πλαίσιο θα τεθεί σε ισχύ από τις 20 Νοεμβρίου 2026, όπως ορίζει η ευρωπαϊκή οδηγία. Ο Θεοδωρικάκος ξεκαθάρισε ότι δεν θα υπάρξει αναδρομική ισχύς, καθώς κάτι τέτοιο θα ήταν άδικο για όσους τήρησαν πιστά τις συμβατικές τους υποχρεώσεις έναντι εκείνων που δεν ανταποκρίθηκαν.
Αντιδράσεις και πλαίσιο των αλλαγών
Ο υπουργός Ανάπτυξης παρουσίασε το νομοσχέδιο ως μια μεταρρύθμιση που υπερβαίνει τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις και αντικατοπτρίζει την πολιτική βούληση της κυβέρνησης να προστατεύσει τα νοικοκυριά. «Αφορά χιλιάδες νοικοκυριά», τόνισε ο Θεοδωρικάκος, υπογραμμίζοντας ότι ο νόμος αποτελεί ουσιαστική παρέμβαση υπέρ των δανειοληπτών. Ο ίδιος κάλεσε τα κόμματα της αντιπολίτευσης να τον ψηφίσουν, δίνοντας έτσι πολιτική διάσταση στη νομοθετική πρωτοβουλία. Ωστόσο, δεν υπήρξαν δημόσιες τοποθετήσεις αντιπολιτευτικών φωνών στις πηγές που δημοσιεύτηκαν.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Θεοδωρικάκος αναφέρθηκε και στο μέτρο του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους για τρόφιμα και καύσιμα. Ο υπουργός χαρακτήρισε το μέτρο «σκληρό για την αγορά, αλλά τίμιο» ενόψει της δύσκολης διεθνούς συγκυρίας. Για τα τρόφιμα, ο προσανατολισμός της κυβέρνησης είναι η παράταση του μέτρου και μετά τις 30 Ιουνίου. Για τα καύσιμα, η απόφαση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των διεθνών τιμών και της κατάστασης στον πόλεμο.
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη λειτουργία της νέας Ανεξάρτητης Αρχής αγοράς, εκφράζοντας ικανοποίηση για τα αποτελέσματά της. «Αισθάνομαι δικαιωμένος γι’ αυτή τη μεταρρύθμιση», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ανέφερε ότι από τα 21 εκατομμύρια ευρώ που είχαν επιβληθεί ως πρόστιμα από τη ΔΙΜΕΑ πριν τη δημιουργία της νέας Αρχής, έχει εισπραχθεί το 99,5%. Το ποσοστό αυτό, σύμφωνα με τον υπουργό, αποδεικνύει ότι οι έλεγχοι είναι σοβαροί και εντατικοί και αφορούν το σύνολο της αγοράς.
Τι ακολουθεί
Το νομοσχέδιο για την καταναλωτική πίστη αναμένεται να μπει σε δημόσια διαβούλευση εντός του Μαΐου 2026, ώστε να συγκεντρωθούν απόψεις από φορείς, τράπεζες και πολίτες. Στη συνέχεια, το κείμενο θα κατατεθεί στη Βουλή για ψήφιση τον Ιούνιο. Οι νέες διατάξεις θα ισχύουν για συμβάσεις που θα υπογράφονται από τις 20 Νοεμβρίου 2026 και μετά, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που θέτει η ευρωπαϊκή οδηγία. Παράλληλα, η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά την αγορά τροφίμων και καυσίμων, με τον υπουργό να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετων παρεμβάσεων αν οι τιμές δεν σταθεροποιηθούν.
