Το ελληνόκτητο δεξαμενόπλοιο «Κάρολος» απέπλευσε από τον Περσικό Κόλπο με προορισμό την Ινδία την Παρασκευή 15 Μαΐου 2026, διασχίζοντας τα Στενά του Ορμούζ σε ένα από τα ελάχιστα δρομολόγια πετρελαίου που πραγματοποιήθηκαν αυτή την εβδομάδα. Η κίνηση αυτή έγινε σε φόντο πρωτοφανούς κρίσης στον ενεργειακό εφοδιασμό, καθώς ο αμερικανο-ισραηλινός πόλεμος κατά του Ιράν έχει οδηγήσει στο ουσιαστικό κλείσιμο της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας διόδου. Εκατοντάδες πλοία παραμένουν ακινητοποιημένα, ενώ πάνω από 20.000 ναυτικοί αντιμετωπίζουν κινδύνους μέσα στα Στενά.
Τι έγινε: Το «Κάρολος» και η διέλευση από τα Στενά
Το «Κάρολος» είναι δεξαμενόπλοιο τύπου suezmax με σημαία Λιβερίας, ικανό να μεταφέρει έως 1 εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου. Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης ναυτιλιακών στοιχείων Kpler, το πλοίο διέσχισε τα Στενά του Ορμούζ στις 14 Μαΐου και πλέει προς το λιμάνι Σίκα στη δυτική Ινδία. Η ανάλυση της Kpler έδειξε ότι το πλοίο ήταν πλήρως φορτωμένο μετά την επίσκεψή του στον τερματικό σταθμό πετρελαίου της Βασόρας στις 10 Μαΐου. Παράλληλα, η δορυφορική ανάλυση από την εταιρεία SynMax επιβεβαίωσε ότι το βύθισμα του σκάφους είχε αυξηθεί στις 14 Μαΐου, στοιχείο που υποδηλώνει πλήρη φόρτωση φορτίου.
Η ελληνική εταιρεία διαχείρισης Dynacom, με έδρα την Ελλάδα, διαχειρίζεται το «Κάρολος» και έχει αναδειχθεί σε μία από τις σημαντικότερες ελληνικές εταιρείες που συνέχισαν να μεταφέρουν πετρέλαιο μέσω των Στενών από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου. Η Dynacom δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό. Ξεχωριστά, ένα δεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου υπό σημαία Παναμά, υπό τη διαχείριση του ιαπωνικού ομίλου διύλισης Eneos, διέσχισε επίσης τα Στενά την Πέμπτη 14 Μαΐου, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων της LSEG.
Πριν από την έναρξη του πολέμου, τα Στενά του Ορμούζ διακινούσαν το 20% των παγκόσμιων ενεργειακών προμηθειών, με 125 έως 140 διελεύσεις ημερησίως. Σήμερα, ο αριθμός αυτός έχει καταρρεύσει δραματικά: μόλις 9 πλοία διέσχισαν τα Στενά και εισήλθαν στον Κόλπο του Ομάν τις τελευταίες 24 ώρες, και επρόκειτο κυρίως για μικρά φορτηγά ή πλοία ξηρού χύδην φορτίου με προορισμό το Ιράν, σύμφωνα με την SynMax. Περίπου 10 πλοία διέσχισαν τη θαλάσσια οδό την Πέμπτη.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Διπλωματία, απειλές και εναλλακτικές διαδρομές
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η υπομονή του με το Ιράν εξαντλείται. Κατά τη διάρκεια συνομιλιών στο Πεκίνο, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ συμφώνησε ότι η Τεχεράνη πρέπει να ανοίξει ξανά τα Στενά. Ωστόσο, η κρατική τηλεόραση του Ιράν ανέφερε την Παρασκευή ότι 30 πλοία διέσχισαν τα Στενά την Πέμπτη και προς τις δύο κατευθύνσεις, με δηλώσεις ότι ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί. Οι αριθμοί αυτοί έρχονται σε αντίφαση με τα δεδομένα της SynMax, η οποία καταγράφει σαφώς χαμηλότερες κινήσεις.
Οι ανησυχίες για την ασφάλεια των πληρωμάτων εντείνονται. Το ναυτιλιακό μητρώο των Νήσων Μάρσαλ, ένα από τα μεγαλύτερα κράτη σημαίας στον κόσμο, ανέφερε αυτή την εβδομάδα ότι τα επίπεδα απειλής για τα εμπορικά πλοία παρέμειναν στα υψηλότερα επίπεδα στην περιοχή. Πάνω από 20.000 ναυτικοί παραμένουν παγιδευμένοι μέσα στα Στενά, αντιμετωπίζοντας φόβο και αβεβαιότητα. Η κατάσταση αυτή αφορά πληρώματα από δεκάδες χώρες, καθώς τα πλοία που έχουν ακινητοποιηθεί φέρουν σημαίες από όλο τον κόσμο.
Από την έναρξη του πολέμου, το Ιράν επέκτεινε σημαντικά τον ορισμό του τι συνιστά τα Στενά του Ορμούζ, διεκδικώντας ευρύτερη θαλάσσια περιοχή υπό τον έλεγχό του. Στις 4 Μαΐου, το Ναυτικό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης δημοσίευσε χάρτη με νέα ζώνη ελέγχου που περιλαμβάνει μεγάλο τμήμα της ακτογραμμής του Κόλπου του Ομάν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η κίνηση αυτή συνέπεσε με επιθέσεις με drones στην περιοχή, κλιμακώνοντας περαιτέρω την ένταση.
Τι ακολουθεί: Εναλλακτικές διαδρομές και ανακατατάξεις
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αντιδρούν στην κρίση με επίσπευση κατασκευής νέου πετρελαιαγωγού. Ο Σεΐχης Χαλέντ μπιν Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ έδωσε εντολή στην Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου του Αμπού Ντάμπι (ADNOC) να επιταχύνει την ολοκλήρωση του αγωγού Δύση-Ανατολή, με στόχο να διπλασιαστούν οι εξαγωγές μέσω του λιμανιού της Φουτζάιρα έως το 2027. Ο νέος αγωγός αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το επόμενο έτος. Ο υφιστάμενος αγωγός ADCOP (Χαμπσάν–Φουτζάιρα) έχει δυναμικότητα 1,8 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, ενώ η ADNOC στοχεύει σε 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως —στόχος που είχε αρχικά τεθεί για το 2030.
Αξίζει να αναφερθεί ότι τα ΗΑΕ αποχώρησαν πριν από δύο εβδομάδες από τον ΟΠΕΚ, γεγονός που τα απαλλάσσει από ποσοστώσεις παραγωγής και τους επιτρέπει —αν χρειαστεί— να αυξήσουν τη δυναμικότητα έως 6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Τον Ιανουάριο, πριν από τον πόλεμο, τα ΗΑΕ παρήγαγαν περίπου 3,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, αλλά η παραγωγή μειώθηκε πάνω από 50% μετά το κλείσιμο των Στενών. Παράλληλα, η Σαουδική Αραβία μέσω της Aramco είχε αυξήσει τη χωρητικότητα του δικού της αγωγού Ανατολής-Δύσης στα 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέσα σε οκτώ μόλις ημέρες, διατηρώντας περίπου το 60% των προπολεμικών εξαγωγών της.
