Ο παγκόσμιος συναγερμός για τα αποθέματα πετρελαίου έχει χτυπήσει κόκκινο, καθώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ συνεχίζει να πλήττει τη ναυτιλία και τις ενεργειακές αγορές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών αναλυτών, τα παγκόσμια αποθέματα βρίσκονται υπό τη μεγαλύτερη πίεση από το 2018, όταν ξεκίνησε η δορυφορική παρακολούθησή τους. Κορυφαία ονόματα της ενεργειακής βιομηχανίας, όπως ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, έχουν ήδη σημάνει συναγερμό, ενώ αναλύσεις προειδοποιούν για επιπτώσεις που μπορεί να εκτείνονται έως και το 2027.
Τι συμβαίνει στα Στενά του Ορμούζ
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου, μετρημένα σε ημέρες κάλυψης της ζήτησης, βρίσκονται σήμερα στις 101 ημέρες. Προβλέψεις της Goldman Sachs εκτιμούν ότι θα υποχωρήσουν στις 98 ημέρες έως τα τέλη Μαΐου 2026 — μια πτώση που αντικατοπτρίζει σοβαρή αναταραχή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Ο κύριος λόγος αυτής της επιδείνωσης είναι η δραστική μείωση της ναυτιλιακής κίνησης μέσα από ένα από τα πιο κρίσιμα ενεργειακά περάσματα παγκοσμίως. Πριν από την κρίση, περίπου 70 πλοία ημερησίως διέρχονταν από τα Στενά, ενώ σήμερα ο αριθμός έχει κατρακυλήσει σε μόλις 2 έως 5 πλοία την ημέρα.
Οι επιπτώσεις αυτής της συρρίκνωσης είναι άμεσες και μετρήσιμες. Ανεξάρτητοι αναλυτές υπολογίζουν ότι η καθαρή απώλεια στην παγκόσμια αγορά, ακόμη και αφού ληφθούν υπόψη εκτροπές φορτίων μέσω εναλλακτικών αγωγών και έκτακτες αποδεσμεύσεις αποθεμάτων, διαμορφώνεται μεταξύ 9 και 12 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως. Στις 11 Μαρτίου 2026, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προχώρησε στη μεγαλύτερη συντονισμένη αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων στην ιστορία του, αφήνοντας ελεύθερα 400 εκατομμύρια βαρέλια στην αγορά. Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι αυτή η ποσότητα επαρκεί μόλις για 4 έως 5 εβδομάδες με τους τρέχοντες ρυθμούς κατανάλωσης.
Η συνολική εικόνα των κρατικών στρατηγικών αποθεμάτων παγκοσμίως εμφανίζεται θεωρητικά επαρκής, αλλά κρύβει σοβαρές επιφυλάξεις. Τα αποθέματα αυτά υπολογίζονται σε περίπου 3 δισεκατομμύρια βαρέλια συνολικά. Αναλυτές της αγοράς τονίζουν, όμως, ότι ακόμη και η αποκλειστική χρήση τους θα μπορούσε να στηρίξει την αγορά μόνο για 25 έως 30 εβδομάδες. Αυτός ο χρονικός ορίζοντας φαίνεται ανεπαρκής αν η κρίση στο Ορμούζ δεν επιλυθεί σύντομα, γεγονός που κάνει κάθε νέα εβδομάδα αποκλεισμού να μετράει βαρύτερα από την προηγούμενη.
Η προειδοποίηση Nasser και η ανάλυση των αγορών
Ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Amin Nasser, έδωσε μια σκληρή εικόνα της κατάστασης ενώπιον επενδυτών στις 11 Μαΐου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η αγορά χάνει περίπου 100 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου για κάθε εβδομάδα που τα Στενά παραμένουν ουσιαστικά κλειστά. Ο κορυφαίος στέλεχος της μεγαλύτερης πετρελαϊκής εταιρείας στον κόσμο ανέδειξε το πραγματικό κόστος της ναυτιλιακής κρίσης με αδιαμφισβήτητους αριθμούς. Τα στοιχεία αυτά δεν αφορούν αποκλειστικά τον ενεργειακό κλάδο — η επίπτωση τους απλώνεται σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.
Η ανάλυση της Allied Shipbroking και της Allied QuantumSea Research προειδοποιεί για επιπτώσεις που μπορεί να εκτείνονται έως και το 2027. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα στη ναυτιλία μέσω του Ορμούζ δεν πλήττει μόνο τις τιμές πετρελαίου, αλλά αναδιαμορφώνει και τα πρότυπα της διεθνούς εφοδιαστικής αλυσίδας. Παράλληλα, οι εκτροπές φορτίων μέσω εναλλακτικών αγωγών αποτελούν μεν μια προσωρινή διέξοδο, δεν καλύπτουν όμως πλήρως το κενό που δημιουργεί η αδυναμία κανονικής διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί αγωνιωδώς τις εξελίξεις, καθώς κάθε επιπλέον εβδομάδα αποκλεισμού μεταφράζεται άμεσα σε νέα μείωση των αποθεμάτων πετρελαίου και ανοδική πίεση στις τιμές ενέργειας παγκοσμίως.
