Η επανένταξη της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποκλείεται να γίνει με τους προνομιακούς όρους που απολάμβανε κατά τη διάρκεια της 47χρονης συμμετοχής της στο μπλοκ, προειδοποιούν βετεράνοι των διαπραγματεύσεων για το Brexit. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο που στελέχη του Εργατικού Κόμματος που διεκδικούν την ηγεσία μιλούν ανοιχτά για επιστροφή στην Ένωση στο μέλλον, αναζωπυρώνοντας τις παλιές διαμάχες για την Ευρώπη στην κορυφή του κυβερνώντος κόμματος. Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς αρκετοί υποψήφιοι για την ηγεσία του κόμματος και της χώρας τοποθετούνται δημόσια υπέρ του Remain.
Τι έγινε: Προειδοποιήσεις από βετεράνους των διαπραγματεύσεων
Ο Τζορτζ Ρικλς, πρώην σύμβουλος στην ομάδα εργασίας της ΕΕ για το Brexit, τόνισε πως αναμένει «πολύ θερμή, φιλόξενη» αλλά και «σκληρή» στάση από τα κράτη-μέλη σε περίπτωση βρετανικής αίτησης ένταξης. Κατά τον Ρικλς, «υπάρχει στρατηγική ανάγκη η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο να συνεργαστούν», ωστόσο δεν προβλέπει «όρεξη για το άνοιγμα νέων δεκαετιών βρετανικής ιδιαιτερότητας». Η θέση του είναι σαφής: «Το τίμημα της επανένταξης θα ήταν η ένταξη με κανονικούς όρους». Αυτό σημαίνει ότι το Λονδίνο δεν θα μπορούσε πλέον να αξιώσει τα ειδικά προνόμια που κατάφερε να εξασφαλίσει κατά τη διάρκεια της παρουσίας του στο μπλοκ.
Κατά τα 47 χρόνια συμμετοχής του στην ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο είχε πετύχει ένα πρωτοφανές ειδικό καθεστώς. Στα κυριότερα προνόμιά του συγκαταλέγονταν η εξαίρεση από το κοινό νόμισμα, η απουσία από τη ζώνη Σένγκεν — δηλαδή διατήρηση ελέγχων στα σύνορα — και η επιστροφή χρημάτων στις πληρωμές του προϋπολογισμού της ΕΕ. Παράλληλα, το Ηνωμένο Βασίλειο διαδραμάτιζε κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της ατζέντας του μπλοκ, επηρεάζοντας αποφάσεις ανάλογες με τη βαρύτητά του ως μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης. Η επιστροφή σε αυτό το καθεστώς φαίνεται πλέον ανέφικτη, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Από την πλευρά της Ευρώπης, ο Σάντρο Γκόζι, υπουργός Ευρώπης της Ιταλίας από το 2014 έως το 2018 και νυν ευρωβουλευτής, ξεκαθάρισε ότι «σίγουρα θα ξεκινήσουμε» με τους τυπικούς όρους, αναφερόμενος στο ευρώ και τη ζώνη Σένγκεν. «Είναι σαφές ότι η εξατομικευμένη προσέγγιση έχει εξαφανιστεί και η διαπραγμάτευση του Ηνωμένου Βασιλείου θα πρέπει να αντιμετωπίσει όλα τα ζητήματα που προβλέπονται για κάθε υποψήφιο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αντιδράσεις: Εργατικοί ηγέτες διαφωνούν για την Ευρώπη
Ο Γουές Στρίτινγκ, πρώην υπουργός Υγείας και υποψήφιος για την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος, υποστήριξε το Σαββατοκύριακο ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να επανενταχθεί στην ΕΕ στο μέλλον. Οι σύμμαχοί του διευκρίνισαν ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να συμβεί χωρίς εκλογές ή δημοψήφισμα, ωστόσο τα σχόλια του Στρίτινγκ αναζωπύρωσαν τις μακροχρόνιες διαμάχες για την Ευρώπη στην κορυφή του κυβερνώντος κόμματος. Η τοποθέτησή του κινητοποίησε ευρύτερες αντιδράσεις μέσα στο κόμμα, που φαίνεται να μην έχει κοινή γραμμή για το θέμα.
Ο Αντι Μπέρναμ, δήμαρχος του Μάντσεστερ και επίσης υποψήφιος που αμφισβητεί τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι θέλει η Βρετανία να επανενταχθεί στο μπλοκ κατά τη διάρκεια της ζωής του. Ωστόσο, τη Δευτέρα διευκρίνισε ότι δεν θα προσπαθήσει να κάνει αυτό να συμβεί εάν γίνει πρωθυπουργός βραχυπρόθεσμα. Η ανακοίνωση αυτή αποκαλύπτει πόσο δύσκολο πολιτικά παραμένει το ζήτημα για τους Εργατικούς, ακόμα και για όσους υποστηρίζουν αρχικά την επανένταξη.
Ο Γκόζι χαρακτήρισε το Brexit «μεγάλη καταστροφή για το Ηνωμένο Βασίλειο» αλλά και «απώλεια για την ΕΕ». Ανέφερε ότι αν το Λονδίνο αποφάσιζε να ζητήσει επανένταξη σε αυτή την περίοδο παγκόσμιας αναταραχής, «για το πολιτικό μοντέλο της ΕΕ θα ήταν μια μεγάλη νίκη». Παράλληλα, επεσήμανε ότι η Βρετανία είχε εναλλακτικές επιλογές πριν αποχωρήσει, υπαινισσόμενος ότι η αποχώρηση δεν ήταν αναπόφευκτη. Ο ίδιος ως πρόεδρος της αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη συνέλευση κοινοβουλευτικής εταιρικής σχέσης ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου έχει άμεση εμπειρία από τις σχέσεις των δύο πλευρών.
Τι ακολουθεί: Πιθανή βρετανική αίτηση χωρίς εγγυημένα προνόμια
Ο Γκόζι προέβλεψε ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ θα καλωσορίσουν μια βρετανική αίτηση επανένταξης, ακόμα και αν ληφθεί υπόψη η αβεβαιότητα που δημιουργεί μια ενδεχόμενη πρωθυπουργία του Νάιτζελ Φάρατζ. Ωστόσο, η θέση των ευρωπαϊκών κεφαλαίων είναι σαφής: οποιαδήποτε αίτηση θα αντιμετωπιστεί όπως αυτές κάθε άλλης υποψήφιας χώρας, χωρίς εξαιρέσεις. Αυτό σημαίνει πιθανή ένταξη στο ευρώ, αποδοχή της ζώνης Σένγκεν και ευθυγράμμιση με το σύνολο των κοινοτικών πολιτικών. Το πολιτικό κόστος μιας τέτοιας απόφασης για οποιαδήποτε βρετανική κυβέρνηση παραμένει τεράστιο, με δεδομένο ότι το Brexit τέθηκε σε δημοψήφισμα το 2016 και εγκρίθηκε από τους βρετανούς ψηφοφόρους.
