Σε υψηλό έξι εβδομάδων ενισχύθηκε το δολάριο, μετά τη δημοσίευση από το πρακτορείο Reuters πληροφοριών ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, εξέδωσε διάταγμα που απαγορεύει τη μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός ιρανικού εδάφους. Η είδηση αυτή έπεσε σαν βόμβα στις διεθνείς αγορές, αναζωπυρώνοντας ανησυχίες για την πυρηνική διαμάχη και τις προοπτικές μιας διπλωματικής λύσης. Ταυτόχρονα, οι επαναλαμβανόμενες απειλές του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για επανέναρξη στρατιωτικών επιθέσεων κατά της Τεχεράνης εντείνουν το κλίμα ανησυχίας στις αγορές. Οι επενδυτές ανά τον κόσμο στράφηκαν εκ νέου στο αμερικανικό νόμισμα ως παραδοσιακό ασφαλές καταφύγιο.
Το ιρανικό διάταγμα για το δολάριο και τις αγορές
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Reuters, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ απαγόρευσε ρητά τη μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός Ιράν ως μέρος οποιασδήποτε διπλωματικής συμφωνίας. Το ζήτημα αυτό αποτελεί ένα από τα κεντρικά αγκάθια στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ για τον τερματισμό της πυρηνικής κρίσης. Η Τεχεράνη διαθέτει αποθέματα ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, επίπεδο εξαιρετικά κοντά στο 90% που απαιτείται για τη δημιουργία πυρηνικού όπλου. Η απόφαση του Χαμενεΐ δυσκολεύει σημαντικά τη διπλωματική διαδρομή, καθώς η μεταφορά του ουρανίου εκτός χώρας ήταν ένα από τα βασικά αιτήματα της Ουάσινγκτον. Ο συνδυασμός υψηλού εμπλουτισμού και ρητής άρνησης μεταφοράς θέτει νέα εμπόδια στη διαπραγματευτική διαδικασία.
Στις χρηματαγορές, η αντίδραση ήταν άμεση και έντονη. Ο δολαριακός δείκτης, ο οποίος μετράει την ισχύ του αμερικανικού νομίσματος έναντι έξι κυριότερων ανταγωνιστών, ενισχύθηκε κατά 0,3%, ανερχόμενος στις 99,43 μονάδες. Το ευρώ υποχώρησε 0,34% έναντι του δολαρίου, με την ισοτιμία να διαμορφώνεται στο 1,1589. Το ιαπωνικό γεν κατέγραψε επίσης πτώση 0,17%, με την ισοτιμία δολαρίου/γεν να φτάνει τις 159,19 μονάδες. Η συνολική εικόνα αντικατοπτρίζει την κλασική τάση στροφής των επενδυτών προς το δολάριο σε περιόδους γεωπολιτικής αναταραχής, φαινόμενο που επαναλαμβάνεται κάθε φορά που η κρίση με το Ιράν κλιμακώνεται.
Απειλές Τραμπ και γεωπολιτική αβεβαιότητα
Η απόφαση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν δεν ήρθε σε διπλωματικό κενό. Οι σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν βρίσκονται σε οξυμένο στάδιο, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να επαναλαμβάνει απειλές για επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον της χώρας. Ο συνδυασμός του διατάγματος Χαμενεΐ και των αμερικανικών απειλών δημιούργησε τοπίο ανασφάλειας στις διεθνείς αγορές, με τους επενδυτές να αποφεύγουν τα ριψοκίνδυνα assets. Η στροφή προς το δολάριο αποτελεί χαρακτηριστική αντίδραση σε περιόδους διεθνούς αβεβαιότητας, ειδικά όταν η πηγή της κρίσης συνδέεται με ενδεχόμενη στρατιωτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Οι χρηματαγορές παραμένουν σε επιφυλακή, καθώς κάθε νέα δήλωση από Ουάσινγκτον ή Τεχεράνη μπορεί να επηρεάσει δραματικά τις ισοτιμίες.
Παράλληλα με τις γεωπολιτικές ανησυχίες, σημαντικές δηλώσεις έκανε ο Γιούνκο Κοέντα, μέλος του συμβουλίου της κεντρικής τράπεζας της Ιαπωνίας. Ο Κοέντα δήλωσε ότι τα ιαπωνικά επιτόκια ενδέχεται να αυξηθούν με «κατάλληλο ρυθμό», επικαλούμενος τις πληθωριστικές πιέσεις που δημιουργεί η αναταραχή στη Μέση Ανατολή. Οι εντάσεις στην περιοχή ωθούν τις τιμές ανοδικά, με κίνδυνο ο ιαπωνικός πληθωρισμός να ξεπεράσει τον τεθέντα στόχο του 2%. Η Τράπεζα της Ιαπωνίας παρακολουθεί στενά τις διεθνείς εξελίξεις πριν λάβει αποφάσεις για τη νομισματική πολιτική. Μια ενδεχόμενη αύξηση επιτοκίων στην Ιαπωνία θα επηρεάσει τις παγκόσμιες ροές κεφαλαίων και τις ισοτιμίες των κυριότερων νομισμάτων σε ολόκληρο τον κόσμο.
