Από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο στις 20 Ιανουαρίου 2025, η διακυβέρνησή του συνοδεύεται από ένα φαινόμενο που μοιάζει να ξεφεύγει από τα συνηθισμένα όρια της πολιτικής επικοινωνίας. Καθημερινά, σχεδόν αδιάλειπτα, ο αμερικανός πρόεδρος πλημμυρίζει την πλατφόρμα Truth Social με περιεχόμενο που συνδυάζει πολιτικές δηλώσεις, προσωπικές επιθέσεις και, ολοένα και περισσότερο, εικόνες παραγόμενες από τεχνητή νοημοσύνη. Το φαινόμενο αυτό έχει αρχίσει να απασχολεί σοβαρά ειδικούς, δημοσιογράφους και πολιτικούς αναλυτές σε ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η έκταση και η ταχύτητα με την οποία ο Τραμπ αξιοποιεί αυτό το εργαλείο δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία της αμερικανικής πολιτικής.
Το εύρος της δραστηριότητάς του είναι εντυπωσιακό: ο Τραμπ έχει πραγματοποιήσει πάνω από 2.700 αναρτήσεις μόνο κατά τη διάρκεια του 2026, ένας αριθμός που ισοδυναμεί με περισσότερες από 19 αναρτήσεις την ημέρα. Σχεδόν οι μισές από αυτές περιέχουν εικόνες ή βίντεο που έχουν δημιουργηθεί με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Με αυτόν τον τρόπο, ο αμερικανός πρόεδρος καταφέρνει να τραβά την προσοχή του κοινού πολύ πέρα από τα επίσημα δελτία Τύπου και τις ενημερώσεις των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης. Παράλληλα, η στρατηγική αυτή του επιτρέπει να διαμορφώνει αφηγήματα χωρίς να χρειάζεται τη μεσολάβηση δημοσιογράφων ή αναλυτών.
Βομβαρδισμός AI εικόνων μέσα σε 16 λεπτά
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η 9η Μαΐου, όταν στις 5:20 μμ ο Τραμπ δημοσίευσε στους 12,6 εκατομμύρια ακόλουθους του μια εικόνα παραγόμενη από τεχνητή νοημοσύνη που τον απεικόνιζε να στέκεται στο κατάστρωμα ενός πολεμικού σκάφους, παρατηρώντας μέσα από κυάλια φλεγόμενα εχθρικά πλοία. Η εικόνα αποπνέει θριαμβευτικό πολεμικό ύφος, παρουσιάζοντας τον πρόεδρο ως αδιαμφισβήτητο αρχηγό στρατιωτικής επιχείρησης. Μόλις εννέα δευτερόλεπτα αργότερα ακολούθησε μια δεύτερη ανάρτηση: μια καρικατούρα του κυβερνήτη του Ιλινόις, Τζέι Μπι Πρίτζκερ, περιτριγυρισμένου από στοίβες fast food, με τη λεζάντα να τον κατηγορεί ότι είναι «πολύ απασχολημένος» για να κρατήσει το Σικάγο ασφαλές.
Μέσα στα επόμενα 16 λεπτά, ο Τραμπ συνέχισε τον βομβαρδισμό με εικόνες τεχνητής νοημοσύνης: το ναυτικό του Ιράν βυθισμένο στον πάτο της θάλασσας, ένας αγώνας UFC στημένος στο γρασίδι του Λευκού Οίκου, η δεξαμενή αντανάκλασης μπροστά από το Μνημείο Λίνκολν βαμμένη σε έντονο, σχεδόν υπερφυσικό μπλε. Τα θέματα που εμφανίστηκαν σε αυτές τις εικόνες δεν ήταν καθόλου τυχαία: η στρατιωτική ισχύς, η επίθεση σε πολιτικούς αντιπάλους, η αποθέωση της παρουσίας του ίδιου του προέδρου. Ανάλυση που πραγματοποίησαν οι Financial Times έδειξε ότι ο αριθμός των αναρτήσεων με AI εικόνες επταπλασιάστηκε τον Μάιο σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες, σηματοδοτώντας μια συστηματική κλιμάκωση της στρατηγικής.
«Slopaganda»: Ο νέος όρος για την εποχή του AI
Ειδικοί σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακής παραπληροφόρησης έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν έναν νέο όρο για να περιγράψουν το φαινόμενο: «slopaganda». Ο όρος αποτελεί συνδυασμό της λέξης «slop», που χρησιμοποιείται για να περιγράψει ψηφιακό περιεχόμενο χαμηλής ποιότητας που παράγεται μαζικά μέσω τεχνητής νοημοσύνης, και της λέξης «propaganda». Ο Χένρι Άιντερ, ειδικός σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης και deepfakes, δήλωσε ότι ο Τραμπ «έχει πέσει με τα μούτρα» σε αυτήν την τακτική, αξιοποιώντας τη με ταχύτητα και συχνότητα που ξαφνιάζει ακόμη και τους πιο έμπειρους παρατηρητές. Σύμφωνα με τον ίδιο, η τεχνητή νοημοσύνη επέτρεψε στον αμερικανό πρόεδρο να αναπαράγει ταχύτερες και πιο εντυπωσιακές αναρτήσεις που επιτίθενται σε αντιπάλους, δραματοποιούν πολιτικές ιδέες και μυθοποιούν τον ίδιο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Κάθλιν Χολ Τζέιμισον από το Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια χαρακτήρισε τη στρατηγική αυτή ως «επέκταση των λεγομένων» του προέδρου. Ωστόσο, η καθηγήτρια εξηγεί ότι δεν πρόκειται απλώς για μια καινοτομία στην πολιτική επικοινωνία: ο Τραμπ χρησιμοποιεί αυτές τις εικόνες για να εξυψώσει τον εαυτό του και παράλληλα να υποτιμήσει όσους εναντιώνεται, είτε πρόκειται για πολιτικούς αντιπάλους, κυβερνήτες πολιτειών είτε για ξένες κυβερνήσεις. Η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται έτσι εργαλείο πολιτικής χειραγώγησης με άμεση και μαζική απήχηση στα εκατομμύρια ακόλουθους της πλατφόρμας, παρακάμπτοντας κάθε παραδοσιακό φίλτρο ελέγχου αλήθειας.
Ο Λευκός Οίκος και το ερώτημα της αυθεντικότητας
Ο Λευκός Οίκος έχει λάβει επίσημα θέση σε αυτή τη συζήτηση, χαρακτηρίζοντας το Truth Social ως τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ επικοινωνεί «άμεσα και αυθεντικά» με τον αμερικανικό λαό και τον υπόλοιπο κόσμο, μοιράζοντας τις σκέψεις του σε πραγματικό χρόνο για όλα τα σημαντικά ζητήματα. Παράλληλα, παραμένει άγνωστο ποιος ακριβώς δημιουργεί και αναρτά αυτό το περιεχόμενο: ο ίδιος ο Τραμπ, η ομάδα του, ή συνδυασμός και των δύο. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν είναι απλώς τεχνικής φύσης, καθώς θίγει βαθύτερα ζητήματα που αφορούν την αυθεντικότητα της προεδρικής επικοινωνίας. Στο επίκεντρο αυτής της αβεβαιότητας βρίσκεται και η Νάταλι Χαρπ, πρώην τηλεπαρουσιάστρια που έχει συνδεθεί με τη διαχείριση του ψηφιακού προφίλ του προέδρου και έγινε viral τα τελευταία χρόνια.
Ανεξάρτητα από το ποιος τελικά πατάει το «post», το γεγονός παραμένει αδιαμφισβήτητο: ο αμερικανός πρόεδρος έχει μετατρέψει την τεχνητή νοημοσύνη σε βασικό εργαλείο της πολιτικής επικοινωνίας του, με αποτέλεσμα να θολώνει όλο και περισσότερο το όριο μεταξύ πραγματικότητας, σάτιρας και προπαγάνδας. Σε αυτό το νέο τοπίο της ψηφιακής πολιτικής, η ταχύτητα παραγωγής περιεχομένου κερδίζει έδαφος έναντι της αξιοπιστίας, και οι παραδοσιακές αρχές της δημοσιογραφικής επαλήθευσης δοκιμάζονται σε άνευ προηγουμένου επίπεδα. Σε αυτό το πλαίσιο, η κριτική σκέψη και η ανεξάρτητη ενημέρωση αποκτούν αξία μεγαλύτερη από ποτέ για τον σύγχρονο πολίτη.
