Ιστορική σελίδα γράφτηκε στην Ουρουγουάη την Παρασκευή 22 Μαΐου 2026, όταν μια γυναίκα με καρκίνο παγκρέατος στο τελικό στάδιο υποβλήθηκε στην πρώτη νόμιμη ευθανασία στη χώρα. Πρόκειται για ορόσημο για ολόκληρη τη Λατινική Αμερική, καθώς η Ουρουγουάη είναι η πρώτη χώρα της περιοχής που νομοθέτησε και εφάρμοσε τον υποβοηθούμενο θάνατο. Η είδηση επιβεβαιώθηκε από πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στον ιατρικό σύλλογο της χώρας.
Τι έγινε: Η πρώτη ευθανασία στην Ουρουγουάη
Η γυναίκα που υποβλήθηκε στη διαδικασία ήταν 69 ετών και έπασχε από καρκίνο του παγκρέατος στο τελικό στάδιο. Σύμφωνα με πηγές στο σύστημα υγείας που επικαλέστηκε το μέσο ενημέρωσης Telenoche 4, η ίδια επιθυμούσε να τερματίσει το μαρτύριό της. Ο ιατρικός σύλλογος επιβεβαίωσε ότι η συγκεκριμένη περίπτωση είναι η πρώτη που καταγράφηκε στη χώρα. Η διαδικασία έγινε τηρώντας αυστηρά το πρωτόκολλο που ορίζει ο νόμος, με τη χρήση σκευασμάτων αυστηρά καθορισμένων από αυτό.
Ο νόμος για τον «αξιοπρεπή θάνατο» εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο της Ουρουγουάης τον Οκτώβριο του 2025, έπειτα από χρόνια διαβουλεύσεων και έντονων αντιδράσεων. Το νομοθετικό κείμενο τέθηκε σε ισχύ τον Απρίλιο του 2026. Ο δρόμος προς τη θεσμοθέτηση δεν ήταν εύκολος: η καθολική εκκλησία πρόβαλε σθεναρή αντίσταση για χρόνια, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να εμποδίσει τελικά την ψήφιση του νόμου. Παράλληλα, σε άλλες δύο χώρες της υποηπείρου — στην Κολομβία και στον Ισημερινό — ο υποβοηθούμενος θάνατος είχε αποποινικοποιηθεί με δικαστικές αποφάσεις το 1997 και το 2024 αντίστοιχα, χωρίς όμως να υπάρχει ρητή νομοθετική ρύθμιση.
Ο νόμος θέτει σαφείς προϋποθέσεις για όσους επιθυμούν να κάνουν χρήση του. Το πρόσωπο που αιτείται ευθανασία πρέπει να είναι ενήλικο, να διαθέτει υπηκοότητα ή άδεια μόνιμης διαμονής στην Ουρουγουάη, να κρίνεται ψυχικά ικανό και να βρίσκεται στην τελική φάση ανίατης νόσου που προκαλεί αφόρητους πόνους ή σοβαρή επιδείνωση της ποιότητας ζωής. Ο ίδιος ο ασθενής πρέπει να απευθυνθεί στον θεράποντα ιατρό, ο οποίος οφείλει να απαντήσει εντός τριών ημερών. Για να προχωρήσει η διαδικασία, απαιτείται και δεύτερη σύμφωνη ιατρική γνωμάτευση, ενώ σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ των δύο γιατρών, ιατρική επιτροπή λαμβάνει την οριστική απόφαση.
Αντιδράσεις: Συμβολική ημέρα για τη χώρα
Ο βουλευτής της αριστεράς Φεδερίκο Πρέβε, ο οποίος υπήρξε συνεισηγητής του νόμου, χαρακτήρισε την ημέρα «συμβολική και πολύ σημαντική» για τη χώρα. Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ανέφερε ότι η γυναίκα που υποβλήθηκε στη διαδικασία είχε τη δυνατότητα να επιλέξει να πεθάνει γαλήνια και σύμφωνα με τις δικές της πεποιθήσεις. «Το πρόσωπο αυτό μπόρεσε να επιλέξει να πεθάνει γαλήνια· μπόρεσε να επιλέξει να φύγει σύμφωνα με τις δικές της πεποιθήσεις», τόνισε ο Πρέβε. Ο ίδιος επέμεινε στη σημασία του γεγονότος ως πρώτης εφαρμογής του νόμου στην πράξη, μετά από χρόνια πολιτικών αγώνων.
Η Ουρουγουάη έχει ιστορικά διακριθεί ως χώρα που πρωτοπορεί σε ζητήματα ατομικών δικαιωμάτων, παρά τη μεγάλη επιρροή της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας στην ευρύτερη λατινοαμερικανική περιοχή. Η χώρα έχει ήδη νομιμοποιήσει τον γάμο ομόφυλων ζευγαριών, τις αμβλώσεις και τη χρήση κάνναβης — μεταρρυθμίσεις που συναντούν έντονη αντίσταση στις περισσότερες γειτονικές χώρες. Η θεσμοθέτηση της ευθανασίας εντάσσεται σε αυτή την ευρύτερη τάση. Ωστόσο, η επιρροή της εκκλησίας παρέμεινε ισχυρό εμπόδιο στη διάρκεια των κοινοβουλευτικών ζυμώσεων που προηγήθηκαν της ψήφισης του νόμου.
Σημαντική πρόβλεψη του νόμου είναι και το δικαίωμα του ασθενή να ανακαλέσει την απόφασή του ανά πάσα στιγμή, χωρίς να χρειάζεται να δώσει εξηγήσεις. Αυτό ενισχύει την αυτονομία του ατόμου και αποτελεί βασική φιλοσοφική αρχή που διαπνέει τον νόμο. Η ευθανασία γίνεται με σκευάσματα που ορίζονται αποκλειστικά από το ιατρικό πρωτόκολλο, διασφαλίζοντας ομοιόμορφη και ελεγχόμενη εφαρμογή σε κάθε περίπτωση.
Τι ακολουθεί: Το νέο τοπίο στη Λατινική Αμερική
Με την πρώτη αυτή εφαρμογή, η Ουρουγουάη ανοίγει πρακτικά τον δρόμο για τη διαδικασία και δοκιμάζει το νέο νομοθετικό πλαίσιο υπό πραγματικές συνθήκες. Ο νόμος για τον «αξιοπρεπή θάνατο» βρίσκεται πλέον σε πλήρη εφαρμογή από τον Απρίλιο του 2026, λίγους μόνο μήνες μετά τη ψήφισή του. Η περίπτωση αυτή αναμένεται να τροφοδοτήσει τον διάλογο σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπου η νομιμοποίηση της ευθανασίας παραμένει ένα εξαιρετικά ευαίσθητο πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα. Η Κολομβία και ο Ισημερινός, οι μόνες άλλες χώρες της περιοχής με κάποια μορφή αποποινικοποίησης, δεν διαθέτουν ακόμη ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο αντίστοιχο με αυτό της Ουρουγουάης.
