Αισιόδοξες δηλώσεις για το τέλος της σύγκρουσης με το Ιράν έκανε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, το βράδυ της Παρασκευής 22 Μαΐου, μιλώντας σε εκδήλωση στο Σάφερν της Νέας Υόρκης. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε κατηγορηματικά ότι η σύγκρουση «θα τελειώσει σύντομα», ενώ παράλληλα υπογράμμισε ότι το Ιράν δεν θα καταφέρει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Οι δηλώσεις έγιναν σε κλίμα έντονης διπλωματικής κινητικότητας, με μεσολαβητές από το Πακιστάν και το Κατάρ να βρίσκονται ήδη στην Τεχεράνη.
Διαβάστε επίσης: Ο Χαμενεΐ απαγορεύει την εξαγωγή του εμπλουτισμένου ουρανίου
Τι είπε ο Τραμπ για τον πόλεμο με το Ιράν
Μπροστά σε συγκεντρωμένο κοινό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στο Σάφερν, ο Τραμπ χρησιμοποίησε σαφή και αποφασιστική γλώσσα για την πορεία του πολέμου. «Τους σταματήσαμε», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Δεν πρόκειται ποτέ να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα». Ακολούθησε αμέσως η διαβεβαίωση που τράβηξε τη μεγαλύτερη προσοχή: «Θα τελειώσουμε σύντομα με αυτό. Θα τελειώσει σύντομα». Νωρίτερα την ίδια μέρα, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε τον ισχυρισμό του ότι το Ιράν «πεθαίνει για να κάνει μια συμφωνία», σηματοδοτώντας ότι εκτιμά ότι η πλευρά της Τεχεράνης βρίσκεται σε αδύναμη διαπραγματευτική θέση.
Πριν από την εκδήλωση, σύμφωνα με το Axios, ο Τραμπ πραγματοποίησε συνάντηση με την ανώτερη ομάδα εθνικής ασφαλείας του σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν. Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι αποκάλυψαν ότι ο πρόεδρος εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιθέσεων κατά του Ιράν, εκτός εάν υπάρξει κάποια σημαντική εξέλιξη στις διαπραγματεύσεις. Αυτή η διπλή κίνηση — δημόσιες δηλώσεις για επικείμενο τέλος της σύγκρουσης ταυτόχρονα με εξέταση νέων επιθέσεων — απεικονίζει την πολυπλοκότητα της κατάστασης. Η σύγκρουση ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, με αρχικούς στόχους που περιλάμβαναν την αποτροπή πυρηνικής ανάπτυξης, την καταστροφή του πυραυλικού προγράμματος του Ιράν και τη δημιουργία συνθηκών για ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος.
Ωστόσο, η εκεχειρία που ανακοίνωσε ο Τραμπ τον περασμένο μήνα άφησε αναπάντητα πολλά από τα αρχικά αυτά ζητήματα. Βασικοί στόχοι που είχαν τεθεί με την έναρξη της σύγκρουσης παραμένουν ανεκπλήρωτοι, κάτι που καθιστά ακόμα πιο κρίσιμες τις τρέχουσες διαπραγματεύσεις. Παράλληλα, η εμπλουτισμένη ουράνια δραστηριότητα του Ιράν και ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ παραμένουν τα πιο δύσκολα εμπόδια για την επίτευξη μιας μόνιμης λύσης.
Διπλωματική κινητικότητα και αντιδράσεις εμπλεκομένων
Παράλληλα με τις δηλώσεις του Τραμπ, διπλωματική δραστηριότητα υψηλής έντασης εκτυλίσσεται γύρω από την κρίση. Ο αρχηγός του στρατού του Πακιστάν, Asim Munir, έφτασε στην Τεχεράνη, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα. Ο Munir, που ασκεί ουσιαστικά τον έλεγχο της πακιστανικής κυβέρνησης, θεωρείται ο πιο κρίσιμος μεσολαβητής στις συνομιλίες, καθώς το Πακιστάν διατηρεί καλές σχέσεις τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Ιράν. Η παρουσία του στην Τεχεράνη θεωρείται ενδεικτική της επείγουσας προσπάθειας για επίτευξη συμφωνίας.
Το Κατάρ αποφάσισε επίσης να αποστείλει δική του διαπραγματευτική ομάδα στην Τεχεράνη, επιχειρώντας να αξιοποιήσει τις διπλωματικές του σχέσεις. Η Ντόχα είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο ως μεσολαβητής στον πόλεμο της Γάζας, αν και μέχρι πρόσφατα δεν είχε εμπλακεί στη σύγκρουση με το Ιράν — μετά την επίθεση που δέχθηκε από ιρανικούς πυραύλους ως αντίποινα στην αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική εκστρατεία. Η στροφή αυτή της Ντόχα προς ενεργό εμπλοκή δείχνει ότι η διεθνής κοινότητα πιέζει για τερματισμό της σύγκρουσης.
Από την πλευρά του Ιράν, ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Antonio Guterres. Οι δύο άνδρες αντάλλαξαν απόψεις για τις τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή και τις διπλωματικές διεργασίες, σύμφωνα με ανακοίνωση του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών. Πηγή κοντά στην ιρανική διαπραγματευτική ομάδα δήλωσε στο ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim News Agency ότι έχει σημειωθεί πρόοδος σε ορισμένα ζητήματα, αλλά καμία συμφωνία δεν θα υπογραφεί εάν δεν επιλυθούν όλα τα εκκρεμή θέματα.
Τι ακολουθεί στις διαπραγματεύσεις
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Marco Rubio, επέλεξε να συγκρατήσει τον ενθουσιασμό, προειδοποιώντας ότι η «μικρή πρόοδος» που έχει σημειωθεί δεν πρέπει να «υπερτιμηθεί». Η δήλωση αυτή αντανακλά την πολυπλοκότητα των διαπραγματεύσεων, καθώς τα δύο πιο δύσκολα ζητήματα — η εμπλουτισμένη ουράνια δραστηριότητα του Ιράν και ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ — παραμένουν χωρίς λύση. Η ιρανική πλευρά, μέσω της πηγής που επικαλέστηκε το Tasnim, ξεκαθάρισε ότι βασική προτεραιότητα είναι ο τερματισμός του πολέμου πριν αντιμετωπιστούν τα υπόλοιπα ζητήματα. Οι επόμενες ώρες και ημέρες αναμένεται να είναι κρίσιμες για την πορεία των διαπραγματεύσεων, με τους μεσολαβητές να εντείνουν τις προσπάθειές τους στην Τεχεράνη.
