Η Βρετανία βρίσκεται σε νέα πολιτική αναταραχή μετά την ανακοίνωση παραίτησης του Κιρ Στάρμερ από την πρωθυπουργία και την ηγεσία των Εργατικών, τη Δευτέρα 22 Ιουνίου 2026. Ο Στάρμερ, που είχε επαναφέρει τους Εργατικούς στην εξουσία μετά από 14 χρόνια απουσίας, αποχωρεί μετά από μόλις δύο χρόνια στη Ντάουνινγκ Στριτ. Μεγάλο φαβορί για τη διαδοχή του αναδεικνύεται ο Άντι Μπέρναμ, πρώην δήμαρχος του Μάντσεστερ, ο οποίος ανακοίνωσε ήδη την υποψηφιότητά του. Η παραίτηση Στάρμερ ανοίγει τον δρόμο για τον έβδομο πρωθυπουργό της χώρας σε διάστημα μόλις μίας δεκαετίας.
Διαβάστε επίσης: Ο Άντι Μπέρναμ υποψήφιος για ηγεσία των Εργατικών μετά Στάρμερ
Τι έγινε: Η πτώση μιας θητείας υψηλών προσδοκιών
Ο Κιρ Στάρμερ αποφάσισε να αποχωρήσει από την πρωθυπουργία λιγότερα από δύο χρόνια μετά τη νίκη των Εργατικών στις εκλογές του Ιουλίου 2024, όταν το κόμμα κατέκτησε 411 έδρες – σχεδόν διπλασιάζοντας την κοινοβουλευτική του δύναμη. Σε δήλωσή του, ο Στάρμερ παραδέχθηκε ότι το κόμμα επιθυμεί την αποχώρησή του, σηματοδοτώντας το τέλος μιας θητείας που ξεκίνησε με υψηλές προσδοκίες. Παρά τη σαρωτική κοινοβουλευτική νίκη, το Εργατικό Κόμμα είχε λάβει μόλις 9.708.716 ψήφους – λιγότερες ακόμη και από την εκστρατεία του Τζέρεμι Κόρμπιν το 2019, που είχε αποφέρει 10.269.051 ψήφους.
Η θητεία του Στάρμερ χαρακτηρίστηκε από συνεχή επιδείνωση της δημοτικότητάς του, καθώς η κρίση κόστους ζωής στη Βρετανία εντάθηκε και οι παλινωδίες στα κοινωνικά επιδόματα κλόνισαν την εμπιστοσύνη των πολιτών. Παράλληλα, η προσπάθειά του να περιορίσει τις μεταναστευτικές εισροές δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα – αντίθετα, ωφέλησε κυρίως την άνοδο της ακροδεξιάς. Τα ιδιαίτερα αρνητικά αποτελέσματα στις τοπικές εκλογές του 2025 και του 2026 επιτάχυναν τις εσωκομματικές πιέσεις που οδήγησαν τελικά στη σημερινή ανακοίνωση. Ο Στάρμερ θα παραμείνει προσωρινά στη θέση του πρωθυπουργού έως την ανάδειξη του διαδόχου του.
Η αποχώρηση του Στάρμερ κλείνει ένα κεφάλαιο πολιτικής αστάθειας που έχει ταλανίσει τη Βρετανία από το Brexit και μετά. Η αλυσίδα διαδοχών στη Ντάουνινγκ Στριτ περιλαμβάνει τους Ντέιβιντ Κάμερον, Τερέζα Μέι, Μπόρις Τζόνσον, Λιζ Τρας – που παρέμεινε στην εξουσία μόλις 50 μέρες – και Ρίσι Σούνακ, πριν τον Στάρμερ. Με την παραίτηση Στάρμερ, η Βρετανία ετοιμάζεται να αποκτήσει τον έβδομο πρωθυπουργό της σε μία και μόνο δεκαετία.
Αντιδράσεις: Ο «Βασιλιάς του Βορρά» μπαίνει στη μάχη
Ο Άντι Μπέρναμ, 55 ετών, ανακοίνωσε επίσημα την υποψηφιότητά του για την ηγεσία των Εργατικών λίγη ώρα μετά την παραίτηση Στάρμερ, αποδίδοντας τιμές στον απερχόμενο ηγέτη. «Ο Κιρ προσέφερε τεράστιες υπηρεσίες στη χώρα μας και θέλω να τον ευχαριστήσω για την ηγεσία και την αφοσίωσή του σε μια τόσο δύσκολη περίοδο», δήλωσε ο Μπέρναμ. Τόνισε επίσης ότι η διαδικασία διαδοχής πρέπει να διεξαχθεί με τάξη, υπευθυνότητα και θεσμικό τρόπο. Αξίζει να θυμηθούμε ότι ο Μπέρναμ εκλέχθηκε βουλευτής στις 18 Ιουνίου 2026 μέσω αναπληρωματικής αναμέτρησης σε περιφέρεια του Μάντσεστερ, αφού βουλευτής των Εργατικών παραιτήθηκε εσκεμμένα για να αποκτήσει ο Μπέρναμ την αναγκαία έδρα στη Βουλή των Κοινοτήτων.
Ο Μπέρναμ, γνωστός με το παρατσούκλι «Βασιλιάς του Βορρά», έχει χτίσει τα τελευταία εννέα χρόνια ως δήμαρχος του Ευρύτερου Μάντσεστερ την εικόνα ενός προσιτού πολιτικού που εκφράζει τη δυσαρέσκεια των κατοίκων της βόρειας Αγγλίας για τη συγκέντρωση εξουσίας στο Λονδίνο. Το πολιτικό του μοντέλο, το λεγόμενο «Manchesterism», συνδυάζει δημόσιες επενδύσεις, ενίσχυση βασικών υπηρεσιών και συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, με στόχο τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων εκτός Λονδίνου. Ωστόσο, αυτή είναι η τρίτη φορά που διεκδικεί την ηγεσία των Εργατικών, μετά από αποτυχημένες προσπάθειες το 2010 και το 2015. Γεννημένος στο Λίβερπουλ το 1970, σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και εντάχθηκε στους Εργατικούς σε ηλικία 14 ετών.
Ο υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ ανακοίνωσε ότι δεν θα διεκδικήσει ο ίδιος την ηγεσία, επιλέγοντας να στηρίξει δημόσια τον Μπέρναμ. Σε επιστολή που δημοσιοποίησε, κάλεσε το κόμμα να αποφύγει παρατεταμένες εσωτερικές συγκρούσεις και να επικεντρωθεί στην υλοποίηση πολιτικών για την οικονομία, την ενεργειακή ασφάλεια και τις σχέσεις με την Ευρώπη. Από την άλλη πλευρά, ο επικεφαλής του ακροδεξιού Reform UK, Νάιτζελ Φάρατζ, ζήτησε άμεση προσφυγή στις κάλπες, γράφοντας στην πλατφόρμα X: «To Reform απαιτεί εκλογές, και είμαστε έτοιμοι να επιφέρουμε ριζικές αλλαγές. Αν το Εργατικό Κόμμα πιστεύει ότι μπορεί να βάλει έναν ακόμη επαγγελματία πολιτικό στο Νο 10, θα διαπιστώσει ότι κάνει λάθος».
Τι ακολουθεί: Χρονοδιάγραμμα και αντίδραση αγορών
Για να θέσει υποψηφιότητα, κάθε ενδιαφερόμενος πρέπει να εξασφαλίσει τη στήριξη του 20% των βουλευτών των Εργατικών, δηλαδή τουλάχιστον 81 βουλευτές από τους 403 που κατέχει το κόμμα. Οι υποψηφιότητες θα ανοίξουν στις 9 Ιουλίου και θα κλείσουν πριν τη θερινή διακοπή του κοινοβουλίου, που έχει οριστεί για τις 16 Ιουλίου. Αν υπάρξουν περισσότεροι υποψήφιοι που πληρούν τις προϋποθέσεις, η τελική επιλογή θα γίνει από όλα τα μέλη του Εργατικού Κόμματος και τους φίλα προσκείμενους. Ο νικητής θα αναλάβει αυτόματα και την πρωθυπουργία, με τη διαδικασία να πρέπει να ολοκληρωθεί πριν τις 1 Σεπτεμβρίου, όταν το κοινοβούλιο επαναλαμβάνει τις εργασίες του.
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές υποδέχθηκαν τις εξελίξεις με σχετική ψυχραιμία, καθώς η παραίτηση Στάρμερ είχε ουσιαστικά προεξοφληθεί εδώ και αρκετές ημέρες. Τα βρετανικά κρατικά ομόλογα ενισχύθηκαν ελαφρά, με την απόδοση του 10ετούς ομολόγου να υποχωρεί στο 4,82%, ενώ η στερλίνα κατέγραψε μικρή άνοδο έναντι του δολαρίου. Ο FTSE 100 στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου ενισχυόταν 0,2% στις 14:00 ώρα Ελλάδος. Οι αναλυτές της Capital Economics επισημαίνουν ωστόσο ότι το πραγματικό τεστ για τις αγορές έρχεται αργότερα: το κρίσιμο ερώτημα αφορά κατά πόσο η επόμενη κυβέρνηση θα ακολουθήσει πολιτική αυξημένων δημόσιων δαπανών, με τον Μπέρναμ να έχει δηλώσει προς το παρόν ότι σκοπεύει να τηρήσει τους υφιστάμενους δημοσιονομικούς κανόνες.
