Νέα μαζική αντικυβερνητική συγκέντρωση πραγματοποιούν σήμερα, Σάββατο 23 Μαΐου 2026, οι φοιτητές της Σερβίας στο κέντρο του Βελιγραδίου, απαιτώντας πρόωρες βουλευτικές εκλογές. Με σύνθημα «Οι φοιτητές θα νικήσουν», το κίνημα απευθύνει κάλεσμα σε όλους τους πολίτες να συμπαρασταθούν στον αγώνα του. Πρόκειται για την τέταρτη κατά σειρά μεγάλη διαδήλωση στη σερβική πρωτεύουσα, σε ένα κλίμα έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης με τη διακυβέρνηση του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Από τον σταθμό του Νόβι Σαντ ως τις πλατείες του Βελιγραδίου
Το φοιτητικό κίνημα στη Σερβία γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 2024, ένα μήνα μετά από ένα από τα πιο τραγικά ατυχήματα της σύγχρονης ιστορίας της χώρας. Η κατάρρευση του γείσου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους, αναδεικνύοντας με τον πιο σκληρό τρόπο τη διαφθορά και τη χρόνια δυσλειτουργία που χαρακτηρίζουν τη διακυβέρνηση του Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Ο Βούτσιτς κρατά τα ηνία της εξουσίας στη Σερβία από το 2012, και το αίμα των θυμάτων του σταθμού έγινε η σπίθα που άναψε την οργή δεκάδων χιλιάδων πολιτών. Οι πρώτες κινητοποιήσεις ξεκίνησαν ως αίτημα για λογοδοσία και κατάργηση της διαφθοράς, πριν εξελιχθούν σε ευρύτερη πολιτική διεκδίκηση.
Τον Μάιο του 2025, το κίνημα ανέβασε τον πήχη των αιτημάτων του, ζητώντας ανοιχτά τη διεξαγωγή πρόωρων βουλευτικών εκλογών. Παράλληλα, ανακοίνωσε τη συμμετοχή του στις κάλπες με ξεχωριστό ψηφοδέλτιο, στο οποίο θα περιλαμβάνονται αποκλειστικά πρόσωπα χωρίς προηγούμενο πολιτικό παρελθόν. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί τη μετεξέλιξη του φοιτητικού κινήματος από καθαρά διαμαρτυρόμενο σε ένα κίνημα που διεκδικεί ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτικής ζωής. Κατά γενική εκτίμηση, το φοιτητικό κίνημα αποτελεί σήμερα τη σοβαρότερη πρόκληση για τη μακρόχρονη κυριαρχία του Βούτσιτς στη σερβική πολιτική σκηνή.
Η σημερινή συγκέντρωση στο Βελιγράδι είναι η τέταρτη κατά σειρά που διοργανώνουν οι φοιτητές στη σερβική πρωτεύουσα. Η μεγαλύτερη σε συμμετοχή έγινε στις 15 Μαρτίου 2025, κατά την οποία οι αρχές κλιμάκωσαν την καταστολή κάνοντας χρήση του λεγόμενου «ηχητικού κανονιού» εναντίον των διαδηλωτών. Η σημερινή εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το απόγευμα σε κεντρική πλατεία του Βελιγραδίου, με τις φοιτητικές οργανώσεις να απευθύνουν κάλεσμα σε όλους τους πολίτες να παραστούν ως ένδειξη αλληλεγγύης.
Η κυβέρνηση Βούτσιτς σαμποτάρει τις κινητοποιήσεις
Η κυβέρνηση του Βούτσιτς αντιμετωπίζει το φοιτητικό κίνημα με συνδυασμό σκληρής ρητορικής και συντονισμένης παρεμπόδισης. Η πολιτική ηγεσία της Σερβίας χαρακτηρίζει δημόσια τους φοιτητές ως «προδότες του έθνους, τρομοκράτες, πληρωμένους από ξένα κέντρα», αποπειρώμενη να νομιμοποιήσει τη στάση της απέναντί τους. Ωστόσο, τα λόγια συνοδεύονται και από πράξεις: κάθε φορά που πλησιάζει ημερομηνία συγκέντρωσης, τα τρένα ακυρώνουν δρομολόγια και τα υπεραστικά λεωφορεία μειώνουν τις συχνότητές τους, ώστε πολίτες από την επαρχία να μην μπορούν να ταξιδέψουν στο Βελιγράδι. Η τακτική αυτή επαναλήφθηκε και σήμερα, με ταξιδιώτες που κρατούσαν εισιτήριο να βρίσκουν κολλημένες στις εισόδους των σιδηροδρομικών σταθμών ανακοινώσεις για ακύρωση δρομολογίων.
Το κυβερνών κόμμα δεν αρκέστηκε στην αποτροπή των ταξιδιωτών. Παράλληλα με τη φοιτητική εκδήλωση, οργανώνει δική του συγκέντρωση των λεγόμενων «έμπιστων» (loyalists) έξω από το προεδρικό μέγαρο. Από τις πρώτες πρωινές ώρες, συνεργεία στήνουν σκηνές στο πάρκο μπροστά από την Προεδρία της Δημοκρατίας, σε απόσταση περίπου 500 μέτρων από το σημείο της φοιτητικής συγκέντρωσης. Ο Βούτσιτς επιχειρεί έτσι να προβάλει εικόνα λαϊκής στήριξης, ενώ ταυτόχρονα αποκλείει μέρος της κοινωνίας από τη διαδήλωση των φοιτητών.
Το φοιτητικό κίνημα της Σερβίας θεωρείται σήμερα ο πιο ισχυρός εσωτερικός αντίπαλος που αντιμετώπισε ο Βούτσιτς στα 14 χρόνια εξουσίας του. Ξεκινώντας από την αγανάκτηση για τον θάνατο 16 ανθρώπων στο Νόβι Σαντ, εξελίχθηκε σε ένα ευρύ κίνημα που συνδυάζει διαμαρτυρία κατά της διαφθοράς με ξεκάθαρη πολιτική φιλοδοξία για αλλαγή. Η ικανότητά του να κινητοποιεί επανειλημμένα χιλιάδες πολίτες, παρά τα εμπόδια που θέτει ο κρατικός μηχανισμός, το καθιστά ένα από τα πιο αξιοσημείωτα φαινόμενα στο βαλκανικό πολιτικό τοπίο των τελευταίων ετών.
