Το 79ο Φεστιβάλ Καννών έκλεισε με εντυπωσιακές διακρίσεις και έντονες πολιτικές δηλώσεις. Ο Ρουμάνος σκηνοθέτης Κριστιάν Μουντζίου κατέκτησε τον Χρυσό Φοίνικα με την ταινία «Fjord», ενώ ο αυτοεξόριστος Ρώσος σκηνοθέτης Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ χρησιμοποίησε την ευχαριστήρια ομιλία του για να καλέσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν να σταματήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Τι έγινε στην τελετή απονομής
Ο Χρυσός Φοίνικας του 79ου Φεστιβάλ Καννών απονεμήθηκε στο «Fjord», τη νέα ταινία του Κριστιάν Μουντζίου, η οποία διαδραματίζεται στη Νορβηγία και πραγματεύεται την πολιτική πόλωση και τον «αριστερό φονταμενταλισμό», όπως ο ίδιος ο σκηνοθέτης χαρακτήρισε το θέμα της. Το δράμα εστιάζει σε μια ρουμανική οικογένεια Ευαγγελικών που εγκαθίσταται στη Νορβηγία, μόνο για να δει τα παιδιά της να αφαιρούνται από τις κοινωνικές υπηρεσίες λόγω σωματικής τιμωρίας. Πρωταγωνιστούν οι Σεμπάστιαν Σταν και Ρενάτε Ράινσβε, δύο από τα πιο αναγνωρισμένα πρόσωπα του σύγχρονου ευρωπαϊκού σινεμά. Τον Χρυσό Φοίνικα ανακοίνωσε ο πρόεδρος της φετινής κριτικής επιτροπής, ο Νοτιοκορεάτης σκηνοθέτης Παρκ Τσαν-γουκ, και τον απένειμε η Σκωτσέζα ηθοποιός Τίλντα Σουίντον.
Με αυτή τη διάκριση, ο Μουντζίου γίνεται ο δέκατος σκηνοθέτης στην ιστορία του κινηματογράφου που κατακτά δύο φορές τον Χρυσό Φοίνικα. Η πρώτη του διάκριση χρονολογείται από το 2007, όταν η ταινία του «4 Μήνες, 3 Εβδομάδες και 2 Μέρες», ένα ρεαλιστικό δράμα για την άμβλωση στη Ρουμανία υπό καθεστώς, τον ανέδειξε σε μια από τις πιο σημαντικές φωνές του ευρωπαϊκού αρτ-χάους σινεμά. Η διπλή αυτή αναγνώριση από το κορυφαίο φεστιβάλ κινηματογράφου του κόσμου τον τοποθετεί στην ίδια κατηγορία με θρυλικούς δημιουργούς της έβδομης τέχνης.
Παράλληλα, το Μεγάλο Βραβείο απονεμήθηκε στον Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ για την ταινία «Minotaur», ένα πολιτικό θρίλερ βασισμένο στο έργο του Κλοντ Σαμπρόλ «Άπιστη Σύζυγος» του 1969. Το Βραβείο Σκηνοθεσίας μοιράστηκε ισόποσα μεταξύ του ισπανικού δίδυμου Χαβιέ Αμβρόσι και Χαβιέ Κάλβο για την ταινία «La Bola Negra» και του Πολωνού Πάβελ Παβλικόφσκι για το ιστορικό δράμα «Fatherland», που αναπλάθει την επιστροφή του συγγραφέα Τόμας Μαν στη Γερμανία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, με πρωταγωνίστρια τη Σάντρα Ούλερ. Το Βραβείο της Επιτροπής πήγε στη Γερμανίδα Βαλέσκα Γκρίζεμπαχ για την ταινία «Ονειρεμένη Περιπέτεια».
Αντιδράσεις και πολιτικές δηλώσεις από τη σκηνή
Η βραδιά της απονομής δεν περιορίστηκε μόνο σε κινηματογραφικές τιμές. Ο Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ, ο οποίος ζει σήμερα εξόριστος στη Γαλλία, μετέτρεψε την ευχαριστήρια ομιλία του σε ισχυρό πολιτικό μήνυμα. Μιλώντας στα ρωσικά με διερμηνέα που απέδιδε στα γαλλικά, απηύθυνε έκκληση απευθείας προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν να σταματήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία. «Εκατομμύρια άνθρωποι από τη μία και από την άλλη πλευρά της γραμμής του μετώπου δεν ονειρεύονται παρά ένα πράγμα, να σταματήσουν οι σφαγές», τόνισε από τη σκηνή του Παλαί ντε Φεστιβάλ των Καννών.
Ο Ζβιάγκιντσεφ δεν σταμάτησε εκεί. «Ο μόνος που μπορεί να βάλει τέλος σ’ αυτή τη σφαγή είναι ο πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Βάλτε τέλος σ’ αυτή τη σφαγή, ολόκληρος ο κόσμος το περιμένει», πρόσθεσε με έμφαση. Η δήλωση αυτή, από έναν Ρώσο δημιουργό που έχει επιλέξει να ζει εκτός πατρίδας, απέκτησε ιδιαίτερο βάρος και επηρέασε τη διεθνή ατμόσφαιρα της τελετής. Η παρουσία εξόριστων καλλιτεχνών στο φεστιβάλ αναδεικνύει τον ρόλο του κινηματογράφου ως πεδίου ελεύθερης έκφρασης σε εποχές σύγκρουσης και καταστολής.
Ωστόσο, το επίκεντρο παρέμεινε η καλλιτεχνική αναγνώριση του Μουντζίου και της ταινίας «Fjord». Η ταινία εντυπωσίασε τόσο το κοινό όσο και τους κριτικούς κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ, αναδεικνύοντας τη συνεχή παρουσία της ρουμανικής κινηματογραφικής σχολής στην παγκόσμια σκηνή. Ο Μουντζίου έχει καταστεί διεθνώς αναγνωρισμένος για τον ρεαλιστικό και άμεσο τρόπο αφήγησης που χαρακτηρίζει τα έργα του, ενώ η επιλογή του να εξερευνήσει ζητήματα κοινωνικής πόλωσης στη Βόρεια Ευρώπη δείχνει την επιθυμία του να εκτείνει τη θεματολογία του πέρα από τα βαλκανικά σύνορα.
