Σε έντονη ρητορική κλιμάκωση εισήλθε ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δημοσιεύοντας στα social media ένα μήνυμα που ξεσήκωσε άμεσες αντιδράσεις σε διεθνές επίπεδο. Το μήνυμα, που εκδόθηκε με αφορμή το Χατζ, περιέχει ανοιχτές απειλές κατά των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, ενώ παράλληλα εγκωμιάζει τις στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης. Πρόκειται για ένα από τα πιο επιθετικά μηνύματα που έχει εκδώσει η ιρανική ηγεσία τα τελευταία χρόνια, και έρχεται σε μια περίοδο έντονης αστάθειας στη Μέση Ανατολή. Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ανέλαβε την εξουσία τον Μάρτιο, μετά τη δολοφονία του πατέρα του, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σε κοινές αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ και Ισραήλ.
«Η Αμερική δεν θα έχει πλέον ασφαλές καταφύγιο»
Η ουσία του μηνύματος είναι σαφής και απειλητική: οι χώρες του Κόλπου δεν θα λειτουργούν πλέον ως «ασπίδα» για τις αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις. «Ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω», έγραψε χαρακτηριστικά ο Χαμενεΐ, «και τα έθνη και τα εδάφη της περιοχής δεν θα υπηρετούν πλέον ως ασπίδα για τις αμερικανικές βάσεις». Ωστόσο, ο ανώτατος ηγέτης δεν σταμάτησε εδώ, διευκρινίζοντας ρητά ότι «η Αμερική δεν θα έχει πια ασφαλές καταφύγιο για το κακό ή για την εγκατάσταση στρατιωτικών βάσεων στην περιοχή». Το μήνυμα αυτό αποτελεί σαφή πρόκληση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους στον Αραβικό Κόλπο, εγείροντας νέες ανησυχίες για την αποσταθεροποίηση της περιοχής.
Παράλληλα, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ επιβεβαίωσε κατηγορηματικά ότι το σύνθημα «θάνατος στην Αμερική» θα παραμείνει μόνιμος στόχος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Αυτή η δήλωση, αν και ακολουθεί μακρά παράδοση επιθετικής ρητορικής από την Τεχεράνη, αποκτά ιδιαίτερο βάρος δεδομένης της παρούσας συγκυρίας. Το Ιράν βρίσκεται σε κρίσιμη μεταβατική φάση μετά τον βίαιο θάνατο του προηγούμενου ηγέτη, και η επιλογή τόσο σκληρής γλώσσας από τον νέο Αγιατολάχ δείχνει ότι η Τεχεράνη δεν σκοπεύει να μαλακώσει τη στάση της. Σε αυτό το πλαίσιο, διεθνείς αναλυτές εκφράζουν αυξημένη ανησυχία για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Εγκωμιασμός της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου και πανηγυρισμός για τα ιρανικά όπλα
Εξίσου σοβαρές αντιδράσεις προκάλεσε η αναφορά του Χαμενεΐ στην επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 που εξαπέλυσε η Χαμάς εναντίον του Ισραήλ. Ο ανώτατος ηγέτης όχι μόνο χαιρέτισε την επίθεση αυτή, αλλά προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, χαρακτηρίζοντας το Ισραήλ «καρκινικό όγκο» που πρέπει να «εξαφανιστεί». Οι δηλώσεις αυτές αποτελούν συνέχεια μιας μακράς σειράς ανάλογων τοποθετήσεων από την ιρανική ηγεσία, ωστόσο η χρήση τόσο ακραίας γλώσσας από τον νέο ηγέτη σηματοδοτεί ότι η πολιτική του Ιράν απέναντι στο Ισραήλ παραμένει αμετάβλητη. Η διεθνής κοινότητα καταδικάζει τέτοιες δηλώσεις ως επικίνδυνες και εντελώς απαράδεκτες.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Χαμενεΐ εξέφρασε επίσης την ολόθερμη στήριξή του στον λεγόμενο «άξονα της αντίστασης» — τον άτυπο συνασπισμό ιρανόφιλων δυνάμεων που δραστηριοποιείται σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, ο νέος ηγέτης πανηγύρισε ανοιχτά για τις στρατιωτικές δυνατότητες που διαθέτει το Ιράν σε πυραύλους και drones, παραπέμποντας έμμεσα στις επιχειρήσεις που έχει εξαπολύσει η χώρα εναντίον περιφερειακών στόχων. Η επίδειξη αυτή στρατιωτικής υπερηφάνειας στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα στη Δύση: το Ιράν δεν προτίθεται να υποχωρήσει.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, παρότι ανέλαβε επίσημα την εξουσία τον Μάρτιο μετά τη δολοφονία του πατέρα του σε κοινές αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ και Ισραήλ, δεν έχει εμφανιστεί δημόσια μέχρι στιγμής. Η επικοινωνία του γίνεται αποκλειστικά μέσω social media και επίσημων καναλιών, τροφοδοτώντας εικασίες για τις πραγματικές συνθήκες άσκησης εξουσίας. Ωστόσο, το ανακοινωθέν μήνυμα δείχνει ότι, τουλάχιστον ιδεολογικά, ο νέος Αγιατολάχ ακολουθεί πιστά τα βήματα του πατέρα του, χωρίς καμία διάθεση αναθεώρησης της σκληρής ρητορικής του Ιράν απέναντι στη Δύση και το Ισραήλ.
