Ξεκάθαρη θέση για τα Στενά του Ορμούζ έλαβε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού του συμβουλίου. Τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοιχτά για όλες τις χώρες και καμία δεν θα αποκτήσει τον έλεγχό τους, τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος, αποκλείοντας κάθε ενδεχόμενο μονομερούς διαχείρισης της κρίσιμης θαλάσσιας οδού. Η δήλωση έρχεται σε μια περίοδο εντατικών διπλωματικών επαφών με την Τεχεράνη για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Τι είπε ο Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ
Ερωτηθείς εάν θα δεχόταν μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία που θα παραχωρούσε τη διαχείριση των Στενών στο Ιράν και το Ομάν, ο Τραμπ απάντησε κατηγορηματικά αρνητικά. «Όχι, θα είναι ανοικτά για όλους. Πρόκειται για διεθνή ύδατα. Κανείς δεν πρόκειται να έχει τον έλεγχό τους. Θα τα επιβλέπουμε, αλλά κανείς δεν πρόκειται να έχει τον έλεγχο», τόνισε χαρακτηριστικά. Διευκρίνισε παράλληλα ότι το ζήτημα αποτελεί μέρος των διαπραγματεύσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη με την ιρανική πλευρά, δείχνοντας ότι η Ουάσινγκτον θεωρεί τη θαλάσσια οδό αδιαπραγμάτευτο κοινό αγαθό.
Αναφερόμενος ειδικά στο Ομάν, το οποίο φέρεται να βρίσκεται σε συζητήσεις με το Ιράν για τον συντονισμό της διαχείρισης της διώρυγας, ο Τραμπ προειδοποίησε με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα. «Θα πρέπει να συμπεριφέρεται όπως όλοι οι άλλοι, αλλιώς θα τους ανατινάξουμε», είπε, σε μια δήλωση που αποτυπώνει την αποφασιστικότητα της Ουάσινγκτον να κρατήσει τα Στενά ελεύθερα. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι δεν είναι ικανοποιημένος με τις μέχρι τώρα προτάσεις του Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης αν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν.
Ο Τραμπ έθεσε επίσης ως υπόβαθρο των διαπραγματεύσεων την ευρύτερη περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας. Άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται να αρνηθεί μια συμφωνία με το Ιράν αν χώρες της Μέσης Ανατολής δεν ενταχθούν στο πλαίσιο των «Συμφωνιών του Αβραάμ», που αποσκοπούν στην ομαλοποίηση των σχέσεων με το Ισραήλ. «Αυτό θα ήταν πραγματικά ένα εξαιρετικό μήνυμα, και πιστεύω ότι αυτές οι χώρες μας το οφείλουν», είπε, αν και όταν πιέστηκε αρνήθηκε να δεσμευτεί ότι κάτι τέτοιο αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση.
Αντιδράσεις και το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων
Συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία των διαπραγματεύσεων εξέφρασε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο. «Νομίζω πως έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος και κάποιο ενδιαφέρον», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «θα δούμε τις επόμενες ώρες και ημέρες» εάν είναι δυνατόν να επιτευχθεί ουσιαστική συμφωνία. Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Ολίβια Γουέιλς, επιβεβαίωσε ότι οι διαπραγματεύσεις προχωρούν ομαλά, ενώ επισήμανε ότι ο Τραμπ έχει ήδη θέσει με σαφήνεια τις κόκκινες γραμμές της αμερικανικής πλευράς.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε παράλληλα ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να προσφέρουν χαλάρωση κυρώσεων ως αντάλλαγμα για την παράδοση των ιρανικών αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού. Η θέση αυτή επαναλήφθηκε τόσο σε συνέντευξή του στο PBS News όσο και κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, αποτυπώνοντας μια σταθερή αμερικανική στρατηγική. Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι δεν θα αισθανόταν άνετα αν τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν περιέλθουν στα χέρια του Πεκίνου ή της Μόσχας.
Στις τελικές παρατηρήσεις του προς το υπουργικό συμβούλιο, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι πέτυχε ουσιαστική αλλαγή στη δυναμική εντός του Ιράν. «Τώρα έχουμε καταλάβει τα πράγματα με το Ιράν. Πρόκειται για μια αλλαγή καθεστώτος — ένα καθεστώς έφυγε, άλλο ένα έφυγε, έχουμε να κάνουμε με ένα τρίτο», είπε χαρακτηριστικά. Παρά τον αισιόδοξο τόνο, δεν παρέλειψε να προειδοποιήσει για τις συνέπειες σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων, λέγοντας ότι «θα πρέπει απλώς να τελειώσουμε τη δουλειά».
Τι ακολουθεί
Ο υπουργός Εξωτερικών Ρούμπιο υποδήλωσε ότι οι επόμενες ώρες και ημέρες θα είναι καθοριστικές για την έκβαση των διαπραγματεύσεων. Η αμερικανική πλευρά δεν παραχωρεί έδαφος σε κρίσιμα ζητήματα, όπως ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ και οι κυρώσεις, δείχνοντας ότι η Ουάσινγκτον αντιμετωπίζει τις διαπραγματεύσεις από θέση ισχύος. Ο Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο τόσο μιας «εξαιρετικής συμφωνίας» όσο και στρατιωτικής δράσης αν το Ιράν αρνηθεί να ανταποκριθεί στις αμερικανικές αξιώσεις.
