Η παρουσία της Μαρίας Λεπενιώτη στην κατάθεση της ιδρυτικής διακήρυξης του νέου κόμματος «ΕΛΑΣ – Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη» στον Άρειο Πάγο, το πρωί της Παρασκευής 28 Μαΐου 2026, ήταν κάτι παραπάνω από μια τυπική παρουσία. Η πρώην ανώτατη δικαστικός, γνωστή σε όλη τη χώρα από τη δίκη της Χρυσής Αυγής, επέλεξε να σταθεί στο πλευρό του Αλέξη Τσίπρα σε μία από τις πιο κρίσιμες πολιτικές του κινήσεις τα τελευταία χρόνια. Η επιλογή αυτή δεν αφήνει κανέναν αδιάφορο — ούτε τους υποστηρικτές, ούτε τους επικριτές.
Η Μαρία Λεπενιώτη δεν είναι ένα τυχαίο πρόσωπο στον ελληνικό δημόσιο βίο. Το όνομά της έχει συνδεθεί αδιάρρηκτα με ορισμένες από τις πιο καθοριστικές δικαστικές αποφάσεις της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Συνυπογράφοντας την ιδρυτική διακήρυξη του ΕΛΑΣ, η πρώην δικαστικός κάνει ένα άλμα από τον αυστηρά θεσμικό ρόλο στον οποίο διέπρεπε σε ολόκληρη τη σταδιοδρομία της, στον κόσμο της ανοιχτής πολιτικής τοποθέτησης. Πρόκειται για μια κίνηση που αναμφίβολα θα τροφοδοτήσει τον πολιτικό διάλογο τις επόμενες ημέρες, δεδομένης της βαρύτητας του ονόματός της.
Η γυναίκα που έκρινε τη Χρυσή Αυγή
Για όσους δεν θυμούνται ή δεν γνωρίζουν, η Μαρία Λεπενιώτη ήταν η πρόεδρος του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων που, το 2020, ανακοίνωσε την ιστορική καταδίκη του Νίκου Μιχαλολιάκου και άλλων κορυφαίων στελεχών της Χρυσής Αυγής για διεύθυνση και σύσταση εγκληματικής οργάνωσης. Ήταν επίσης εκείνη που έκρινε ένοχο τον Γιώργο Ρουπακιά για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, του ραπερ από τη Νίκαια που έγινε σύμβολο αντίστασης απέναντι στη νεοναζιστική βία. Εκείνη η απόφαση καταγράφηκε ως από τις πιο εμβληματικές στιγμές της ελληνικής Δικαιοσύνης.
Ωστόσο, η σχέση της Λεπενιώτη με υποθέσεις που αφορούν τη Χρυσή Αυγή δεν ξεκίνησε από εκεί. Περίπου τρεις δεκαετίες νωρίτερα, ως ανακρίτρια, είχε αναλάβει την υπόθεση της άγριας επίθεσης κατά του Δημήτρη Κουσουρή, την οποία διέπραξε ομάδα μελών της οργάνωσης με επικεφαλής τον Αντώνη Ανδρουτσόπουλο, ευρύτερα γνωστό με το παρατσούκλι «Περίανδρος». Η συνέπεια αυτής της πορείας — να έχει χειριστεί καθοριστικές υποθέσεις εναντίον της ακροδεξιάς βίας σε διαφορετικές δεκαετίες — δίνει στη σημερινή παρουσία της ένα πρόσθετο, αδιαμφισβήτητο συμβολικό βάρος.
Παράλληλα, δεν πρέπει να ξεχνάμε τη συγκλονιστική στιγμή που ακολούθησε εκείνη την ετυμηγορία του 2020. Η Μάγδα Φύσσα, μητέρα του δολοφονημένου Παύλου, βγήκε έξω από το δικαστήριο και φώναξε «Δικαιωθήκαμε» και «ο Παύλος τα κατάφερε». Εκείνες οι δύο φράσεις έγιναν σύμβολο — μια δικαίωση επτά χρόνων αγώνα. Κι εκείνη τη δικαίωση την οφείλουν, σε μεγάλο βαθμό, στην αυστηρή, ανυποχώρητη γυναίκα που κρατούσε την έδρα με σιδερένιο χέρι.
Ποια είναι η Μαρία Λεπενιώτη
Γεννημένη το 1958, η Μαρία Λεπενιώτη εισήλθε στο δικαστικό σώμα το 1984, ξεκινώντας μια πορεία που θα τη φέρει στις ανώτατες βαθμίδες της ελληνικής Δικαιοσύνης. Προήχθη σε εφέτη το 2006, στη συνέχεια ανελίχθηκε σε πρόεδρο εφετών και αργότερα σε αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου. Διαθέτει μεταπτυχιακό τίτλο στο αστικό και εργατικό δίκαιο, ενώ μιλά αγγλικά και γαλλικά — στοιχεία που της επέτρεψαν να παρακολουθεί και να αντλεί από διεθνείς νομικές εξελίξεις καθ’ όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας της.
Στη μακρά δικαστική της διαδρομή χειρίστηκε μια σειρά από σύνθετες και πολυδιάστατες υποθέσεις. Ανάμεσά τους το λεγόμενο «συνδικάτο του εγκλήματος», υποθέσεις εκβιαστών, κυκλώματα προστασίας νυχτερινών κέντρων, αλλά και δίκες με βαρύ πολιτικό και οικονομικό αντίκτυπο, όπως υποθέσεις εξοπλιστικών. Σε αυτό το πλαίσιο, το δικαστικό της ιστορικό αντικατοπτρίζει ένα ευρύτατο φάσμα εμπειρίας — από οργανωμένο έγκλημα μέχρι ευαίσθητες πολιτικές διαδικασίες που απαιτούσαν ψυχραιμία και θεσμική σθεναρότητα.
Συνάδελφοί της την έχουν χαρακτηρίσει εργασιομανή, αυστηρή και απαιτητική — γυναίκα που δεν ανέχεται την ατασθαλία ούτε στην αίθουσα του δικαστηρίου, ούτε στις υποθέσεις που αναλαμβάνει. Αυτά τα χαρακτηριστικά ήταν εμφανή στον τρόπο που διηύθυνε τη δίκη της Χρυσής Αυγής, μια διαδικασία γεμάτη εντάσεις, διακοπές και αντιπαραθέσεις που θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν οποιονδήποτε λιγότερο σθεναρό δικαστή. Η Λεπενιώτη κράτησε το πηδάλιο σταθερό, και αυτό αναγνωρίστηκε ακόμη και από όσους την αντιμετώπιζαν με επιφυλακτικότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επιλογή της να συμπαρατεθεί με τον Αλέξη Τσίπρα στο εγχείρημα του ΕΛΑΣ αποτελεί μια προσωπική και πολιτική τοποθέτηση που δύσκολα θα περάσει απαρατήρητη. Το νέο κόμμα του πρώην πρωθυπουργού και πρώην προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ αποκτά στους ιδρυτές του ένα πρόσωπο με θεσμική βαρύτητα και ιστορικό αποτύπωμα που δεν αμφισβητείται εύκολα. Η Μαρία Λεπενιώτη δεν είναι ένα πρόσωπο που ανακαλύπτεις εν μέσω προεκλογικής εκστρατείας — είναι ένα πρόσωπο που φέρνει μαζί του δεκαετίες δικαστικής ιστορίας και, κυρίως, μια συγκεκριμένη, αδιαμφισβήτητη αντίληψη για το κράτος δικαίου.
