Η Google σχεδιάζει μία από τις μεγαλύτερες βιολογικές δοκιμές κατά κουνουπιών στις Ηνωμένες Πολιτείες, ζητώντας έγκριση για την απελευθέρωση έως και 32 εκατομμυρίων ειδικά επεξεργασμένων εντόμων στην Καλιφόρνια και τη Φλόριντα τα επόμενα δύο χρόνια. Στόχος είναι ο περιορισμός της εξάπλωσης επικίνδυνων ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια. Η πρόταση εξετάζεται αυτή τη στιγμή από την αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA), η οποία δέχεται δημόσια σχόλια έως τις 5 Ιουνίου.
Τι ακριβώς σχεδιάζει η Google
Το πρόγραμμα επικεντρώνεται στα κουνούπια του γένους Culex, τα οποία είναι υπεύθυνα για τη μετάδοση του ιού του Δυτικού Νείλου και της εγκεφαλίτιδας του Σεντ Λούις. Η Google δεν σχεδιάζει να απελευθερώσει τα θηλυκά έντομα — αυτά που τσιμπούν τον άνθρωπο — αλλά αποκλειστικά αρσενικά κουνούπια, τα οποία δεν τρέφονται με αίμα. Τα αρσενικά αυτά έχουν μολυνθεί με το βακτήριο Wolbachia, ένα μικρόβιο που υπάρχει φυσικά στο περιβάλλον. Όταν τα επεξεργασμένα αρσενικά ζευγαρώνουν με άγρια θηλυκά, τα αυγά που παράγονται δεν εκκολάπτονται, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός των κουνουπιών να συρρικνώνεται σταδιακά χωρίς χρήση εντομοκτόνων.
Αν η EPA δώσει το πράσινο φως, το σχέδιο θα αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες δοκιμές βιολογικού ελέγχου κουνουπιών που έχουν γίνει στις ΗΠΑ. Οι αρχές δεν έχουν ακόμη ανακοινώσει τις συγκεκριμένες περιοχές όπου θα πραγματοποιηθούν οι απελευθερώσεις. Η έγκριση αναμένεται να δοθεί μετά τη λήξη της περιόδου δημόσιας διαβούλευσης στις αρχές Ιουνίου.
Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί μέρος του Debug, μιας πρωτοβουλίας που ξεκίνησε πριν από περισσότερο από μια δεκαετία στο πλαίσιο του ερευνητικού βραχίονα της Google. Στόχος του Debug είναι η ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών για τον έλεγχο εντόμων που μεταφέρουν ασθένειες και απειλούν τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ποιες ασθένειες στοχεύει το πρόγραμμα
Η πρωτοβουλία της Google στοχεύει στη μείωση της μετάδοσης σειράς σοβαρών ασθενειών: του ιού του Δυτικού Νείλου, του ιού Ζίκα, του δάγκειου πυρετού, της τσικουνγκούνια, του κίτρινου πυρετού και της εγκεφαλίτιδας του Σεντ Λούις. Σύμφωνα με το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), ο ιός του Δυτικού Νείλου παραμένει η πιο συχνή ασθένεια που μεταδίδεται από κουνούπια στις ΗΠΑ. Μάλιστα, μόλις την Παρασκευή οι αρχές επιβεβαίωσαν νέο θετικό κρούσμα του ιού στην κομητεία Ρίβερσαϊντ της Καλιφόρνιας, γεγονός που αναδεικνύει την επείγουσα ανάγκη για αποτελεσματικές λύσεις.
Η μέθοδος με το Wolbachia δεν είναι εντελώς άγνωστη. Έχει ήδη δοκιμαστεί σε διάφορες χώρες τα τελευταία χρόνια, με ενθαρρυντικά αποτελέσματα στη μείωση πληθυσμών κουνουπιών και κρουσμάτων δάγκειου πυρετού. Ωστόσο, η κλίμακα του σχεδίου που προτείνει η Google είναι σημαντικά μεγαλύτερη από οποιαδήποτε προηγούμενη εφαρμογή, κάτι που το καθιστά πρωτοποριακό για τα αμερικανικά δεδομένα.
Αντιδράσεις και επόμενα βήματα
Οι υποστηρικτές του προγράμματος το παρουσιάζουν ως μια πιο φιλική προς το περιβάλλον εναλλακτική στη μαζική χρήση εντομοκτόνων, τα οποία έχουν αρνητικές επιπτώσεις τόσο στην ανθρώπινη υγεία όσο και στα οικοσυστήματα. Οι επιστήμονες που στηρίζουν τη μέθοδο τονίζουν ότι η απελευθέρωση αρσενικών κουνουπιών με Wolbachia δεν αυξάνει τον αριθμό των εντόμων που τσιμπούν ανθρώπους, καθώς αυτά δεν τρέφονται με αίμα και πεθαίνουν φυσιολογικά μετά τη ζεύξη. Παράλληλα, η μέθοδος δεν επηρεάζει άλλα είδη ζώων ή εντόμων του περιβάλλοντος.
Ωστόσο, οι επικριτές του σχεδίου ζητούν περισσότερες μελέτες για τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο οικοσύστημα, πριν δοθεί το πράσινο φως για τόσο μεγάλης κλίμακας εφαρμογές. Η EPA θα αξιολογήσει τα δημόσια σχόλια που θα έχει συγκεντρώσει έως τις 5 Ιουνίου και στη συνέχεια θα αποφασίσει αν θα εγκρίνει την πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος στην Καλιφόρνια και τη Φλόριντα. Αν η δοκιμή αποδειχθεί επιτυχής, θα ανοίξει ο δρόμος για ευρύτερη εφαρμογή της μεθόδου σε άλλες πολιτείες των ΗΠΑ.
