Η αντικατάσταση των παλαιών αστυνομικών δελτίων ταυτότητας με τις νέες, ψηφιακά αναβαθμισμένες εκδόσεις προχωρά με ταχείς ρυθμούς. Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1157, οι παλαιές ταυτότητες χωρίς μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη (MRZ) παύουν να ισχύουν την 3η Αυγούστου 2026. Μετά την ημερομηνία αυτή, οι γνωστές «μπλε» ταυτότητες δεν θα γίνονται αποδεκτές ως ταξιδιωτικά έγγραφα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όσοι πολίτες επιθυμούν να ταξιδεύουν στο εξωτερικό θα χρειάζονται υποχρεωτικά τη νέα ταυτότητα ή ισχύον διαβατήριο.
Τι αλλάζει με τη νέα ταυτότητα
Η μετάβαση στο νέο σύστημα ταυτοποίησης υπαγορεύεται από την ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας των ταξιδιωτικών εγγράφων. Οι παλαιές ταυτότητες, που κυκλοφορούν εδώ και δεκαετίες, στερούνται σύγχρονων χαρακτηριστικών προστασίας, γεγονός που τις καθιστά ευάλωτες σε παραχάραξη και κακόβουλη χρήση. Τα νέα δελτία διαθέτουν μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη, ενώ τα στοιχεία τους ενημερώνονται αυτόματα σε όλα τα διασυνδεδεμένα δημόσια πληροφοριακά συστήματα. Αυτό διευκολύνει σημαντικά τη χρήση της νέας ταυτότητας τόσο σε φυσικές υπηρεσίες όσο και σε ψηφιακές εφαρμογές του δημοσίου.
Η παραγωγή των νέων δελτίων γίνεται στις κεντρικές εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αστυνομίας και ο μέσος χρόνος παράδοσης ανέρχεται σε περίπου επτά εργάσιμες ημέρες από την υποβολή της αίτησης. Η αυξημένη ζήτηση των τελευταίων μηνών έχει δημιουργήσει πίεση στο σύστημα, καθώς χιλιάδες πολίτες σπεύδουν να ανανεώσουν τα έγγραφά τους πριν τη λήξη της προθεσμίας. Για τον λόγο αυτό, συνιστάται η έγκαιρη υποβολή αίτησης ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις.
Κόστος και διαδικασία ραντεβού
Για την έκδοση της νέας ταυτότητας απαιτείται η καταβολή ηλεκτρονικού παραβόλου 10 ευρώ (Τύπος Παραβόλου 4485), το οποίο καλύπτει το κόστος του σώματος του δελτίου, την εκτύπωση, την προσωποποίηση και την ασφαλή μεταφορά. Οι πολύτεκνοι επωφελούνται από μειωμένο παράβολο 5 ευρώ (Τύπος Παραβόλου 4486), εφόσον προσκομίσουν σχετικό αποδεικτικό, όπως βιβλιάριο πολυτέκνων. Επιπλέον, απαιτείται ένσημο ΕΛ.ΑΣ. αξίας 0,50 ευρώ (Τύπος Παραβόλου 2043), το οποίο επικολλάται στην αίτηση. Όλα τα e-παράβολα πρέπει να έχουν εξοφληθεί πριν από την επίσκεψη στο αστυνομικό τμήμα.
Ο προγραμματισμός ραντεβού γίνεται ηλεκτρονικά, με επιλογή αρχής έκδοσης βάσει της διεύθυνσης μόνιμης ή προσωρινής διαμονής. Τα στοιχεία του πολίτη αντλούνται αυτόματα από το Μητρώο Πολιτών και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ). Σε περίπτωση μη επικαιροποιημένων στοιχείων, ο πολίτης μπορεί να τα ενημερώσει επιτόπου ή να τα συμπληρώσει κατά δήλωση. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, αποστέλλεται αυτόματα email με τα στοιχεία του ραντεβού και τα στοιχεία επικοινωνίας της αρμόδιας αρχής. Το ραντεβού μπορεί να τροποποιηθεί ή να ακυρωθεί έως και μία ώρα πριν από την καθορισμένη ώρα.
Ειδικές περιπτώσεις και τι να προσέχετε
Για όσους εκδίδουν ταυτότητα για πρώτη φορά, απαιτείται η παρουσία μάρτυρα που επιβεβαιώνει τα στοιχεία ταυτότητας. Στην περίπτωση ανηλίκων, τον ρόλο αυτό αναλαμβάνει γονέας ή νόμιμος κηδεμόνας, ο οποίος πρέπει να προσκομίσει τα απαραίτητα έγγραφα κατά την ημέρα του ραντεβού. Σε περίπτωση απώλειας ή κλοπής ταυτότητας, ο πολίτης οφείλει να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με την αρμόδια αρχή έκδοσης — βάσει της διεύθυνσης κατοικίας του — για να προγραμματίσει νέο ραντεβού. Η πλατφόρμα αποστέλλει αυτόματα υπενθυμίσεις μέσω email πριν από την ημερομηνία του ραντεβού, ώστε να μην υπάρξουν παραλείψεις.
Ωστόσο, οι πολίτες που δεν προβούν έγκαιρα στην ανανέωση της ταυτότητάς τους κινδυνεύουν να βρεθούν χωρίς έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο μετά τον Αύγουστο του 2026. Παράλληλα, ενόψει της θερινής περιόδου και του αυξημένου τουρισμού, οι ουρές αναμονής για ραντεβού αναμένεται να μεγαλώσουν περαιτέρω. Η σύσταση των αρχών είναι σαφής: η διαδικασία πρέπει να ξεκινήσει το συντομότερο δυνατό, προκειμένου να εξασφαλιστεί η έγκαιρη παραλαβή του νέου εγγράφου.
