Η νοσηλεία περισσότερων από 30 ατόμων με σαλμονέλα στο Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας, εκ των οποίων 12 βρίσκονται σε σοβαρότερη κατάσταση, έφερε ξανά στο προσκήνιο ένα ζήτημα που πολλοί νοικοκυραίοι θεωρούν αυτονόητο: πόσο ασφαλής είναι πραγματικά η κουζίνα μας όταν μαγειρεύουμε κοτόπουλο. Το περιστατικό στη Στερεά Ελλάδα λειτούργησε ως υπενθύμιση ότι η τροφική δηλητηρίαση δεν είναι κάτι μακρινό, αλλά μπορεί να συμβεί σε κάθε σπίτι που δεν τηρεί βασικούς κανόνες υγιεινής. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο το ίδιο το κρέας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτό διαχειρίζεται μέσα στην κουζίνα πριν, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά το μαγείρεμα.
Πολλοί πιστεύουν πως αρκεί το καλό ψήσιμο για να εξοντωθούν τα μικρόβια της σαλμονέλας που ενδέχεται να κρύβονται στο κρέας. Ωστόσο, επιστήμονες έρχονται να διαψεύσουν αυτή την αντίληψη, αποκαλύπτοντας πως το βακτήριο μπορεί να βρει «καταφύγιο» σε επιφάνειες της κουζίνας που κανείς δεν θα υποψιαζόταν. Ερευνητές του Πανεπιστημίου Rutgers διαπίστωσαν ότι μία από τις κυριότερες εστίες μόλυνσης μετά το μαγείρεμα δεν είναι κάποιο εμφανές σημείο, αλλά κάτι τόσο καθημερινό όσο τα δοχεία των μπαχαρικών.
Το πείραμα που αποκάλυψε την αλήθεια
Η ερευνητική ομάδα διεξήγαγε ένα εκτεταμένο πείραμα, τα ευρήματα του οποίου δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Food Protection. Στη μελέτη συμμετείχαν 317 ενήλικες, στους οποίους ζητήθηκε να μαγειρέψουν ένα γεύμα με μπιφτέκια γαλοπούλας σε κουζίνες διαφορετικών μεγεθών. Οι συμμετέχοντες δεν γνώριζαν ότι μετά την ολοκλήρωση της παρασκευής, όλες οι επιφάνειες της κουζίνας τους θα ελέγχονταν εργαστηριακά για ίχνη σαλμονέλας. Αυτή η προσέγγιση επέτρεψε στους ερευνητές να καταγράψουν τη ρεαλιστική συμπεριφορά των ανθρώπων στην κουζίνα, χωρίς να επηρεάζεται από το άγχος της παρακολούθησης.
Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά. Τα βαζάκια των μπαχαρικών αναδείχθηκαν με διαφορά ως οι επιφάνειες με τη μεγαλύτερη διάδοση μόλυνσης, καθώς το 48% αυτών βρέθηκε να φέρει ίχνη του βακτηρίου. Δεύτερα σε «επικινδυνότητα» ήρθαν τα δοχεία σαπουνιού, με ποσοστό μόλυνσης λίγο πάνω από 20%. Σημαντική μόλυνση εντοπίστηκε επίσης στις λαβές του ψυγείου, στα καπάκια των κάδων απορριμμάτων και στις σανίδες κοπής. Αξίζει να σημειωθεί πως κανένα άλλο αντικείμενο πέρα από τα δοχεία μπαχαρικών και σαπουνιού δεν εμφάνισε μόλυνση σε ποσοστό μεγαλύτερο από 1 στις 5 προσομοιώσεις, γεγονός που αναδεικνύει πόσο ξεχωριστά επικίνδυνα είναι αυτά τα δύο σημεία.
Πώς προστατευόμαστε στην πράξη
Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο ασφαλέστερος τρόπος για να εξουδετερωθεί η σαλμονέλα παραμένει το σωστό μαγείρεμα του κοτόπουλου σε επαρκή θερμοκρασία. Ωστόσο, όπως δείχνει η μελέτη, αυτό δεν αρκεί από μόνο του, αφού η μόλυνση μπορεί να μεταφερθεί σε άλλα σημεία της κουζίνας μέσω των χεριών, πριν καν ολοκληρωθεί το ψήσιμο. Παράλληλα, η σωστή απολύμανση των επιφανειών που έρχονται σε επαφή με ωμό κρέας, όπως οι σανίδες κοπής και οι λαβές συσκευών, κρίνεται εξίσου καθοριστική.
Τα συνηθέστερα συμπτώματα της σαλμονέλωσης περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη διάρροια, ενώ σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, όπως φαίνεται και από το περιστατικό στη Λαμία, μπορεί να απαιτηθεί νοσηλεία. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αρμόδιοι φορείς υγείας συνιστούν ιδιαίτερη προσοχή στο πλύσιμο των χεριών μετά την επαφή με ωμό κρέας, καθώς και τακτικό καθαρισμό σημείων που συνήθως παραμελούνται, όπως τα δοχεία μπαχαρικών και σαπουνιού.
