Νομοθετική ρύθμιση για τη στήριξη των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας κατέθεσε τη Πέμπτη 5 Ιουνίου 2026 το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η ρύθμιση τροποποιεί το ισχύον καθεστώς αποζημίωσης των παραγωγών ΑΠΕ στις ώρες κατά τις οποίες η τιμή στη χονδρεμπορική αγορά είναι μηδενική. Η παρέμβαση έγινε κατόπιν συνεννόησης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αναμένεται να ψηφιστεί από τη Βουλή τις επόμενες ημέρες.
Τι αλλάζει στο καθεστώς ενίσχυσης ΑΠΕ
Μέχρι σήμερα, οι παραγωγοί ΑΠΕ που είχαν συνάψει Σύμβαση Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) δεν αποζημιώνονταν για την ενέργεια που παρήγαγαν όταν η τιμή στο σύστημα ήταν μηδενική για παραπάνω από δύο συνεχόμενες ώρες. Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, στο πλαίσιο του σχήματος κρατικών ενισχύσεων που έχει συμφωνηθεί με την Κομισιόν, εξαιρούσε από την αποζημίωση τόσο τις ώρες με μηδενικές όσο και τις ώρες με αρνητικές τιμές. Αυτό οδηγούσε σε σημαντικές απώλειες εσόδων για μεγάλο αριθμό παραγωγών, καθώς τα φαινόμενα μηδενικών τιμών εμφανίζονται ολοένα πιο συχνά λόγω της αύξησης της ηλιακής παραγωγής.
Με τη νέα ρύθμιση, οι παραγωγοί ΑΠΕ με ΣΕΔΠ θα συνεχίσουν να λαμβάνουν λειτουργική ενίσχυση για την ενέργεια που παράγουν κατά τις ώρες στις οποίες η τιμή εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας είναι μηδενική. Η απώλεια ενίσχυσης θα εφαρμόζεται πλέον αποκλειστικά σε περιπτώσεις όπου καταγράφονται αρνητικές τιμές για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες. Πρόκειται για μια ουσιαστική μεταβολή που διαχωρίζει τις μηδενικές από τις αρνητικές τιμές στη λογική της αποζημίωσης. Μόλις ψηφιστεί από τη Βουλή, η ρύθμιση θα ισχύσει αναδρομικά από την 1η Ιουνίου 2026.
Τα στατιστικά στοιχεία για το 2026 αποτυπώνουν με σαφήνεια το πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει η νέα ρύθμιση. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί 203 ώρες με μηδενικές τιμές και 242 ώρες με αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού. Αυτές οι ώρες επηρεάζουν άμεσα τα έσοδα παραγωγών που περιλαμβάνουν μικρές επιχειρήσεις, ενεργειακές κοινότητες και αγρότες που έχουν επενδύσει σε φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις.
Το πλαίσιο: Εκτίναξη φωτοβολταϊκών και αρνητικές τιμές
Η ανάγκη για τη ρύθμιση αυτή απορρέει από τη ραγδαία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών αυξήθηκε από 2,6 GW το 2019 σε περισσότερα από 11 GW σήμερα, καταγράφοντας τετραπλασιασμό σε διάστημα μόλις επτά ετών. Η Ελλάδα κατατάσσεται πλέον μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με τη μεγαλύτερη συμμετοχή της ηλιακής ενέργειας στη συνολική ηλεκτροπαραγωγή. Αυτή η ισχυρή παρουσία των ΑΠΕ στο δίκτυο συμβάλλει στη συγκράτηση των τιμών ρεύματος για τους καταναλωτές.
Ωστόσο, η αυξημένη διείσδυση των φωτοβολταϊκών δημιουργεί παράλληλα ένα νέο πρόβλημα: κατά τις μεσημεριανές ώρες υψηλής παραγωγής και χαμηλής ζήτησης, οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά πέφτουν σε μηδενικά ή και αρνητικά επίπεδα. Το φαινόμενο αυτό γίνεται ολοένα πιο συχνό, δημιουργώντας ασφυκτικές συνθήκες για τους παραγωγούς που δεν αποζημιώνονταν για τις συγκεκριμένες ώρες. Το ΥΠΕΝ αναγνωρίζει ότι η πρωτοβουλία αυτή αντιμετωπίζει ακριβώς τις συνέπειες που προκαλεί η αυξημένη διείσδυση των φωτοβολταϊκών στο ηλεκτρικό σύστημα.
Τι ακολουθεί: Αποθήκευση και νέα τιμολόγια
Παράλληλα με τη νομοθετική ρύθμιση, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας υλοποιεί ένα ευρύτερο σχέδιο παρεμβάσεων για τη βέλτιστη ενσωμάτωση των ΑΠΕ στο δίκτυο. Προχωρά με ταχείς ρυθμούς η ανάπτυξη σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο την εγκατάσταση 700 MW έως το τέλος Ιουνίου 2026, σύμφωνα με το σχετικό ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Συνεχίζεται επίσης η αξιολόγηση των έργων αποθήκευσης των κατηγοριών 11Α και 11Β, καθώς και των εμπορικών έργων που έχουν υποβληθεί στο ΥΠΕΝ.
Παράλληλα, δρομολογείται η έκδοση Υπουργικής Απόφασης για τον μηχανισμό αναδιανομής των περικοπών, με στόχο τη δίκαιη κατανομή τους μεταξύ των σταθμών ΑΠΕ. Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και μέτρα που ήδη εφαρμόζονται, τα οποία ενθαρρύνουν τη μεταφορά της κατανάλωσης στις ώρες υψηλής παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές. Συγκεκριμένα, το διζωνικό τιμολόγιο και τα δυναμικά τιμολόγια — γνωστά ως «πορτοκαλί τιμολόγια» — είναι ήδη διαθέσιμα στους οικιακούς καταναλωτές από τον Απρίλιο του 2026, δίνοντάς τους κίνητρο να αυξάνουν την κατανάλωσή τους ακριβώς τις ώρες κατά τις οποίες το δίκτυο δέχεται τη μεγαλύτερη πίεση από την πλεονάζουσα ηλιακή παραγωγή.
