Οι πολυαναμενόμενες εξετάσεις gaokao ξεκίνησαν σήμερα στην Κίνα, με 12,9 εκατομμύρια νέους να κάθονται στα θρανία σε ολόκληρη τη χώρα. Το γεγονός αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εκπαιδευτικούς αγώνες στον κόσμο, αφού οι εξετάσεις αυτές καθορίζουν την πρόσβαση στα καλύτερα πανεπιστήμια και, κατ’ επέκταση, το επαγγελματικό μέλλον εκατομμυρίων νέων Κινέζων. Τα επίσημα στοιχεία δόθηκαν στη δημοσιότητα από το υπουργείο Παιδείας της Κίνας, αποτυπώνοντας το τεράστιο μέγεθος της φετινής διαδικασίας.
Εξετάσεις-γίγας για εκατομμύρια φοιτητές
Το gaokao αποτελεί τις εξαιρετικά απαιτητικές εξετάσεις εισαγωγής στα πανεπιστήμια της Κίνας και κατέχει κεντρική θέση στην κινεζική κοινωνία εδώ και δεκαετίες. Η διαδικασία διαρκεί πολλές ημέρες και καλύπτει ένα ευρύ φάσμα μαθημάτων: κινεζικά, μαθηματικά, αγγλικά, ανθρώπινες επιστήμες και φυσική. Τα αποτελέσματα αναμένεται να γίνουν γνωστά στα τέλη Ιουνίου, ολοκληρώνοντας έναν κύκλο προετοιμασίας που για πολλούς μαθητές διαρκεί χρόνια. Για τους 12,9 εκατομμύρια υποψηφίους, οι ημέρες αυτές σηματοδοτούν την κορύφωση μιας εξαντλητικής προσπάθειας που ξεκίνησε πολύ νωρίτερα.
Έξω από ένα εξεταστικό κέντρο στο Πεκίνο, το σκηνικό ήταν εντυπωσιακό και αποτύπωνε γλαφυρά τον συλλογικό παλμό που συνοδεύει κάθε χρόνο τις εξετάσεις αυτές. Δεκάδες αστυνομικοί και μέλη των δυνάμεων επιβολής της τάξης είχαν αναπτυχθεί γύρω από τον χώρο, ενώ οι γονείς στέκονταν έξω με τα κινητά στα χέρια, προσπαθώντας να απαθανατίσουν τα παιδιά τους να εισέρχονται στις αίθουσες. Κάποιοι γονείς είχαν επιλέξει να φορέσουν κόκκινα ρούχα, μια συνήθεια βαθιά ριζωμένη στην κινεζική παράδοση: το κόκκινο χρώμα θεωρείται σύμβολο καλής τύχης και πολλοί εμφανίστηκαν με αυτή την επιλογή για να συμπαρασταθούν ψυχολογικά στα παιδιά τους.
Η τριτοβάθμια εκπαίδευση έχει αναπτυχθεί ραγδαία στην Κίνα τις τελευταίες δεκαετίες. Η οικονομική άνθηση της χώρας οδήγησε σε βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, αλλά και σε υψηλότερες προσδοκίες από τους γονείς όσον αφορά τις σπουδές και την καριέρα των παιδιών τους. Το gaokao παραμένει η κύρια «πύλη εισόδου» για θέση σε αναγνωρισμένο ίδρυμα — μια θέση που πολλοί βλέπουν ως απαραίτητη προϋπόθεση για κοινωνική και επαγγελματική ανέλιξη στην κινεζική κοινωνία.
Υψηλή ανεργία και αλλαγή νοοτροπίας στη νέα γενιά
Ωστόσο, η αγορά εργασίας για τους νέους πτυχιούχους δεν είναι πλέον τόσο πολλά υποσχόμενη όσο παλαιότερα. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, περίπου ένας στους έξι Κινέζους ηλικίας 16 έως 24 ετών — εξαιρουμένων των φοιτητών — είναι άνεργος. Το ποσοστό αυτό αποτελεί σημαντική ανησυχία για τις κινεζικές αρχές και ρίχνει σκιά στην παραδοσιακή αντίληψη ότι ένα πανεπιστημιακό δίπλωμα εξασφαλίζει αυτόματα σταθερή απασχόληση και καλύτερες συνθήκες ζωής. Η ψαλίδα ανάμεσα στις προσδοκίες και την πραγματικότητα της αγοράς εργασίας διευρύνεται συνεχώς.
Παράλληλα, αλλάζει σταδιακά και η στάση γονέων και μαθητών απέναντι στη σημασία των εξετάσεων. Ολοένα και περισσότεροι δηλώνουν ότι δεν είναι έτοιμοι να θυσιάσουν τη σωματική και ψυχική τους υγεία για ένα υψηλό σκορ. Χαρακτηριστική είναι η στάση της 53χρονης Ντενγκ Τζου, η οποία βρισκόταν έξω από το εξεταστικό κέντρο κρατώντας τετράδια για την κόρη της, που έκανε επανάληψη μέχρι την τελευταία στιγμή. «Είμαι μάλλον φιλελεύθερη», δήλωσε η ίδια. «Με απασχολεί περισσότερο η σωματική υγεία. Οι εξετάσεις είναι απλώς τυπικές». Η ηρεμία της ξεχώριζε ανάμεσα στην αγωνία πολλών άλλων γονέων γύρω της.
Αυτή η μεταστροφή αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη αλλαγή στην κινεζική κοινωνία. Η παλαιότερη αντίληψη ότι ο δρόμος προς την επιτυχία περνά αποκλειστικά μέσα από το gaokao αμφισβητείται πλέον από ένα αυξανόμενο τμήμα γονέων και νέων, ιδιαίτερα καθώς τα δεδομένα της αγοράς εργασίας δείχνουν ότι ακόμη και κάτοχοι πτυχίου αντιμετωπίζουν δυσκολίες να βρουν εργασία αντίστοιχη με τις σπουδές τους.
Τι ακολουθεί: Αποτελέσματα στα τέλη Ιουνίου
Οι εξετάσεις gaokao θα διαρκέσουν αρκετές ημέρες, με τα αποτελέσματα να αναμένονται στα τέλη Ιουνίου. Για τους 12,9 εκατομμύρια υποψηφίους, αυτό σημαίνει εβδομάδες αγωνίας μέχρι να μάθουν αν κατάφεραν να εξασφαλίσουν θέση στο επιθυμητό ίδρυμα. Το υπουργείο Παιδείας της Κίνας ανακοινώνει κάθε χρόνο τον ακριβή αριθμό των συμμετεχόντων, υπογραμμίζοντας τη σημασία που αποδίδεται στη διαδικασία αυτή σε εθνικό επίπεδο. Ανεξαρτήτως αποτελεσμάτων, το gaokao παραμένει μια από τις πιο κρίσιμες ημέρες στη ζωή εκατομμυρίων Κινέζων νέων και των οικογενειών τους.
