Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκεται η ευρωπαϊκή επιχείρηση ΑΣΠΙΔΕΣ (EUNAVFOR ASPIDES), καθώς οι αντάρτες Χούθι ανακοίνωσαν την επιβολή θαλάσσιου εμπάργκο κατά της Σαουδικής Αραβίας. Η εξέλιξη αυξάνει τους κινδύνους για τη διεθνή ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν, δύο από τις πιο κρίσιμες εμπορικές οδούς στον κόσμο. Το στρατηγείο της επιχείρησης στη Λάρισα αξιολογεί την κίνηση ως σημαντική κλιμάκωση και έχει ήδη αναθεωρήσει το επίπεδο απειλής στην περιοχή.
Το νέο μήνυμα πίεσης των Χούθι
Η ανακοίνωση των Χούθι, που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 20 Ιουλίου, αφορά την επιβολή θαλάσσιου εμπάργκο στο Ριάντ και εκλαμβάνεται από τις αρμόδιες αρχές ως μέσο πολιτικής, στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης προς τη Σαουδική Αραβία. Στα αιτήματα των ανταρτών περιλαμβάνονται το άνοιγμα λιμανιών και αεροδρομίων που βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους, η καταβολή μισθών, η λήψη ανθρωπιστικών μέτρων και η ανταλλαγή κρατουμένων. Αρχικά, το εύρος εφαρμογής του εμπάργκο παρέμενε ασαφές, κάτι που δημιούργησε αβεβαιότητα στους ναυτιλιακούς κύκλους σχετικά με το ποια πλοία αφορά.
Ωστόσο, μεταγενέστερη οδηγία του Κέντρου Συντονισμού Ανθρωπιστικών Επιχειρήσεων των Χούθι (HOCC) ξεκαθάρισε πλήρως το πεδίο εφαρμογής της απαγόρευσης. Σύμφωνα με αυτήν, το εμπάργκο αφορά κάθε πλοίο που φορτώνει ή εκφορτώνει εμπορεύματα σε οποιοδήποτε σαουδαραβικό λιμάνι, ανεξαρτήτως σημαίας ή ιδιοκτησίας. Η στόχευση, δηλαδή, δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένη εθνικότητα πλοίων, αλλά επεκτείνεται σε κάθε εμπορική δραστηριότητα που συνδέεται με τη Σαουδική Αραβία, γεγονός που διευρύνει σημαντικά τον αριθμό των πλοίων που ενδέχεται να επηρεαστούν.
Με βάση αυτή τη διευκρίνιση, το στρατηγείο της επιχείρησης ΑΣΠΙΔΕΣ αναθεώρησε το επίπεδο απειλής σε μεσαίο για τέσσερις περιοχές: τη βόρεια Ερυθρά Θάλασσα, τη νότια Ερυθρά Θάλασσα, τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ και τον Κόλπο του Άντεν. Η αναβάθμιση αυτή αντικατοπτρίζει την εκτίμηση ότι η νέα ανακοίνωση των Χούθι μπορεί να αποτελέσει προάγγελο περαιτέρω ενεργειών στην περιοχή.
Γιατί ανησυχούν οι αρχές ασφαλείας
Στο στρατηγείο της επιχείρησης στη Λάρισα εκτιμούν ότι αντίστοιχες ανακοινώσεις των Χούθι στο παρελθόν έχουν προηγηθεί επιθετικών ενεργειών κατά εμπορικών πλοίων. Για τον λόγο αυτό, οι αρμόδιες πηγές δεν αποκλείουν, σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης, τη χρήση αντιπλοϊκών πυραύλων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV), μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας (USV), καθώς και μικρών ταχύπλοων επιθετικών μέσων. Η απειλή αυτή αφορά μία από τις πλέον νευραλγικές θαλάσσιες αρτηρίες παγκοσμίως, από την οποία διέρχεται μεγάλο μέρος του διεθνούς εμπορίου και της ενεργειακής διακίνησης.
Η ευρωπαϊκή επιχείρηση ΑΣΠΙΔΕΣ, που έχει ως αποστολή την προστασία της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στην περιοχή, συνεχίζει τις αποστολές παρακολούθησης και προστασίας εμπορικών πλοίων. Παράλληλα, απευθύνει συγκεκριμένες συστάσεις προς τα πλοία που συνδέονται με ισραηλινά, αμερικανικά ή σαουδαραβικά συμφέροντα, καλώντας τα να αποφεύγουν τη διέλευση από την Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν έως ότου αποκλιμακωθεί η ένταση. Η σύσταση αυτή αποτυπώνει το μέγεθος της ανησυχίας που προκαλεί η νέα στάση των Χούθι στους διεθνείς ναυτιλιακούς οργανισμούς.
Τι συνιστάται στα πλοία που κινούνται στην περιοχή
Για τα πλοία που είναι αναγκασμένα να διέλθουν από τις παραπάνω θαλάσσιες περιοχές, η επιχείρηση ΑΣΠΙΔΕΣ συνιστά αυξημένη επιτήρηση, συνεχή ενημέρωση για την κατάσταση ασφαλείας και στενή συνεργασία με τις αρμόδιες ναυτικές αρχές. Οι πλοιοκτήτες καλούνται να αξιολογούν διαρκώς τους κινδύνους πριν από κάθε δρομολόγιο και να παραμένουν σε επαφή με τα κέντρα συντονισμού της περιοχής. Η ευρωπαϊκή επιχείρηση διαβεβαιώνει ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από το θαλάσσιο εμπάργκο των Χούθι, προσαρμόζοντας ανάλογα το επίπεδο επιφυλακής στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν.
