Πέντε βασικούς όρους για την επίτευξη ασφαλούς και διαρκούς ειρήνης στην Ουκρανία θέτουν η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία, οι λεγόμενες Ε3. Η κοινή θέση διαμορφώθηκε μετά τη συνάντηση κορυφής της Κυριακής στην Ντάουνινγκ Στριτ στο Λονδίνο, παρουσία του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Οι τρεις Ευρωπαίοι ηγέτες ανακοίνωσαν ότι στηρίζουν την πρόταση του Κιέβου για ειρήνη στην Ουκρανία μέσω διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία, με ενεργή ευρωπαϊκή συμμετοχή. Παράλληλα, δήλωσαν έτοιμοι να αναλάβουν ουσιαστικό ρόλο στη διαδικασία της κατάπαυσης πυρός.
Διαβάστε επίσης: Ο Αμπράμοβιτς μεσολαβητής Ζελένσκι-Πούτιν για ειρήνη
Τι αποφάσισε η συνάντηση του Λονδίνου
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση μετά τη συνάντηση, επαινώντας την έκκληση του Ζελένσκι για άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών. Στην ανακοίνωση υποστηρίζουν ανεπιφύλακτα τον άμεσο διάλογο μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, με ενεργή εμπλοκή τόσο των ΗΠΑ όσο και της Ευρώπης. Ταυτόχρονα, επισήμαναν ότι η Ευρώπη θα αναλάβει ουσιαστικό ρόλο τόσο στην κατάπαυση πυρός όσο και στη συνολική διαπραγμάτευση για ειρήνη στην Ουκρανία.
Οι πέντε όροι που θέτει η Ε3 αποτελούν ουσιαστικά τα βασικά αιτήματα του Κιέβου για τον τερματισμό της σύρραξης. Ο πρώτος και πιο κρίσιμος είναι η άμεση και πλήρης κατάπαυση του πυρός. Δεύτερος όρος είναι η τρέχουσα γραμμή μετώπου να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης για κάθε διαπραγμάτευση, κάτι που αποκλείει εκ των πραγμάτων νέες εδαφικές παραχωρήσεις από το Κίεβο. Τρίτος όρος είναι η παροχή νομικά δεσμευτικών εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης μιας πολυεθνικής ειρηνευτικής δύναμης.
Τέταρτος όρος είναι τα ρωσικά παγωμένα περιουσιακά στοιχεία να παραμείνουν κατεσχεμένα έως ότου η Ρωσία καταβάλει αποζημιώσεις στην Ουκρανία για τις ζημίες που προκάλεσε ο πόλεμος. Πέμπτος και τελευταίος είναι η διαφύλαξη όλων των ευρωπαϊκών συμφερόντων ασφαλείας, σε μια διευρυμένη προσέγγιση που δεν αφορά μόνο τις άμεσες ανάγκες του Κιέβου. Οι τρεις ηγέτες τάχθηκαν επίσης ρητά υπέρ του δικαιώματος της Ουκρανίας να επιλέγει τις δικές της ρυθμίσεις ασφαλείας και συμμαχίες.
Αντιδράσεις και διπλωματικό πλαίσιο
Η Ε3 απάντησε έμμεσα στη Μόσχα, η οποία απαιτεί από το Κίεβο να εγκαταλείψει τη φιλοδοξία ένταξης στο ΝΑΤΟ. Η κοινή ανακοίνωση τόνισε κατηγορηματικά ότι η επιλογή της Ουκρανίας σε θέματα ασφαλείας «πρέπει να γίνει πλήρως σεβαστή». Η δήλωση αυτή αποτελεί σαφή απόρριψη των ρωσικών απαιτήσεων και στέλνει ισχυρό μήνυμα προς τη Μόσχα ότι η Ευρώπη δεν αποδέχεται βετοδικαίωμα της Ρωσίας στις επιλογές ασφαλείας άλλων κρατών. Η θέση αυτή αντικατοπτρίζει τη σταθερή γραμμή των Ευρωπαίων από την έναρξη της εισβολής.
Παράλληλα, οι ηγέτες της Ε3 υπογράμμισαν την αναγκαιότητα συμμετοχής των ΗΠΑ στη διαδικασία ειρήνευσης. Η στάση αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επικεντρωθεί τελευταία στη σύγκρουση με το Ιράν, αφήνοντας τη διαχείριση του ουκρανικού ζητήματος να παραμένει εκκρεμής. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες διαμηνύουν ότι η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να απουσιάζει από μια ρύθμιση που θα έχει μακροχρόνια αποτελέσματα για τη σταθερότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Από τη Μόσχα, ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν επέμεινε την περασμένη Πέμπτη στην πρόταση Τραμπ για τερματισμό του πολέμου, η οποία απέχει σημαντικά από τη θέση της Ε3. Η ρωσική πλευρά εξακολουθεί μάλιστα να απαιτεί επέκταση του ελέγχου της σε εδάφη που δεν ελέγχει στρατιωτικά, κάτι που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις χαρακτηρίζουν παντελώς απαράδεκτο. Το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει μεγάλο, αν και η ανακοίνωση της Ε3 θεωρείται βήμα προς τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού μετώπου για την ειρήνη στην Ουκρανία.
Τι ακολουθεί
Οι ηγέτες της Ε3 δήλωσαν έτοιμοι να συμβάλουν ενεργά στη διαπραγμάτευση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, εφόσον πληρούνται οι πέντε βασικοί όροι που έχουν θέσει. Η Ευρώπη επιδιώκει να μη μείνει εκτός κάποιας διπλωματικής διεξόδου που ενδέχεται να διαμορφωθεί μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας. Οι όροι λειτουργούν ως κόκκινες γραμμές: τυχόν συμφωνία χωρίς αυτά τα στοιχεία θα θεωρηθεί ανεπαρκής τόσο από τους Ευρωπαίους όσο και από την ίδια την Ουκρανία. Η ειρήνη στην Ουκρανία παραμένει το κεντρικό ζητούμενο, και η Ε3 διεκδικεί ενεργό ρόλο στη διαμόρφωσή της.
