Η εισαγγελία της Ρώμης ξεκίνησε επίσημη έρευνα εναντίον του ακροδεξιού υπουργού Εθνικής Ασφαλείας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, για τη μεταχείριση ακτιβιστών του στολίσκου Global Sumud που κατευθυνόταν προς τη Γάζα. Οι κατηγορίες που εξετάζει η ιταλική δικαιοσύνη περιλαμβάνουν βασανισμό και απαγωγή Ιταλών πολιτών, οι οποίοι συμμετείχαν ως ακτιβιστές στον στολίσκο. Η είδηση επιβεβαιώθηκε τη Δευτέρα από δικαστική πηγή, η οποία ανέφερε ότι ο Μπεν Γκβιρ έχει τεθεί στο μικροσκόπιο της ιταλικής δικαιοσύνης. Εφόσον στοιχειοθετηθούν κατηγορίες, οι εισαγγελείς θα μπορούν να ζητήσουν την παραπομπή του Ισραηλινού υπουργού σε δίκη.
Η αναχαίτιση του στολίσκου και το βίντεο που πυροδότησε κατακραυγή
Στις 18 Μαΐου, το ισραηλινό πολεμικό ναυτικό αναχαίτισε τον στολίσκο Global Sumud σε διεθνή ύδατα ανοικτά της Κύπρου. Ζωντανές μεταδόσεις από τα σκάφη κατέγραψαν τη στιγμή που ισραηλινές ναυτικές δυνάμεις επιβιβάστηκαν και ανέλαβαν τον έλεγχό τους. Ο στολίσκος μετέφερε ακτιβιστές και ανθρωπιστική βοήθεια με προορισμό τη Γάζα, μεταξύ των επιβαινόντων δε και αρκετοί Ιταλοί υπήκοοι. Μετά την αναχαίτιση, τα πλοία οδηγήθηκαν στο λιμάνι του Ασντόντ, όπου οι ακτιβιστές κρατήθηκαν και φωτογραφήθηκαν γονατιστοί με τα χέρια δεμένα πίσω από την πλάτη τους.
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 20 Μαΐου, ο Μπεν Γκβιρ δημοσιοποίησε σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης βίντεο από τον χώρο κράτησης, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις διεθνώς. Στο βίντεο, ο ακροδεξιός υπουργός εμφανίζεται να περπατά ανάμεσα σε κρατούμενους ακτιβιστές που ήταν γονατισμένοι σε πυκνούς σχηματισμούς, με τα χέρια δεμένα πισθάγκωνα με δεματικά. Ο Μπεν Γκβιρ κυμάτιζε ισραηλινή σημαία και χλεύαζε τους κρατούμενους, αποκαλώντας τους «τρομοκράτες». Η δημοσίευση αυτή πυροδότησε θύελλα επικρίσεων τόσο στο εσωτερικό του Ισραήλ όσο και από κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμούς σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η ιταλική εισαγγελία εξετάζει συγκεκριμένα τον ρόλο του Μπεν Γκβιρ στη μεταχείριση των κρατούμενων, αλλά και τη γενικότερη συμπεριφορά των ισραηλινών αρχών κατά τη διάρκεια της επιβίβασης και κράτησης. Σύμφωνα με το πρακτορείο ANSA, η έρευνα αφορά την κακοποίηση Ιταλών ακτιβιστών, συμπεριλαμβανομένων πιθανών αδικημάτων όπως η απαγωγή και τα βασανιστήρια. Παράλληλα, η εισαγγελία της Ρώμης είχε ήδη ανοίξει νωρίτερα ξεχωριστή έρευνα, κατόπιν τριών επίσημων καταγγελιών, σχετικά με προγενέστερη αναχαίτιση ανθρωπιστικού στόλου σε διεθνή ύδατα ανοικτά της Ελλάδας τον Απρίλιο. Η παρούσα υπόθεση αποτελεί το δεύτερο διαδοχικό περιστατικό αναχαίτισης που εξετάζεται δικαστικά.
Η απάντηση Μπεν Γκβιρ και οι διεθνείς επιπτώσεις
Ο Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ αντέδρασε στην ιταλική έρευνα με ανακοίνωση που εξέδωσε τη Δευτέρα, χωρίς να επιδείξει καμία μετάνοια για τις ενέργειές του. «Δεν θα αποφύγω οποιαδήποτε έρευνα και θα εξακολουθήσω να στέκομαι με υπερηφάνεια στο πλευρό των μαχητών μας», τόνισε ο υπουργός Εθνικής Ασφαλείας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης της έντασης με την Ιταλία. Η κυβέρνηση του Ισραήλ στο σύνολό της δέχτηκε θύελλα επικρίσεων μετά τη δημοσίευση του βίντεο, με διεθνείς αναλυτές να χαρακτηρίζουν την κίνηση του υπουργού ως πρωτοφανή προβολή ισχύος σε βάρος αιχμαλώτων. Η υπόθεση φωτίζει και πάλι τις ισχυρές εσωτερικές τάσεις εντός της ισραηλινής κυβέρνησης.
Όλοι οι ακτιβιστές αφέθηκαν τελικά ελεύθεροι μετά από έντονη διεθνή πίεση. Ωστόσο, πολλοί εξ αυτών κατήγγειλαν βασανιστήρια κατά τη διάρκεια της κράτησής τους στις χώρες καταγωγής τους, με αποτέλεσμα να υποβληθούν επίσημες καταγγελίες σε διάφορες ευρωπαϊκές εισαγγελίες. Οι καταγγελίες αυτές αποτελούν μέρος του υλικού που εξετάζει η εισαγγελία Ρώμης, μαζί με το βίντεο που κυκλοφόρησε ο ίδιος ο Μπεν Γκβιρ. Η υπόθεση έχει προσελκύσει ευρεία διεθνή προσοχή, καθώς αφορά ενδεχόμενη ποινική δίωξη εν ενεργεία υπουργού ξένης κυβέρνησης από ευρωπαϊκή χώρα.
Τι ακολουθεί
Η υπόθεση βρίσκεται πλέον αποκλειστικά στα χέρια της εισαγγελίας Ρώμης. Εφόσον οι εισαγγελείς συγκεντρώσουν επαρκή στοιχεία, θα μπορούν να ζητήσουν την επίσημη παραπομπή του Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ σε δίκη για τα αδικήματα βασανισμού και απαγωγής Ιταλών πολιτών. Η έρευνα αναμένεται να συνεχιστεί, αν και δεν έχει τεθεί δημόσια χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωσή της. Η εξέλιξη παρακολουθείται στενά από τα ιταλικά μέσα ενημέρωσης και τις οικογένειες των ακτιβιστών που κρατήθηκαν στο Ασντόντ κατά τη διάρκεια της επιχείρησης.
