Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε ότι η Ρωσία βρίσκεται σε στενή επαφή με την Τουρκία σχετικά με το ενδεχόμενο μεταπώλησης των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 σε τρίτη χώρα. Η εξέλιξη έρχεται έπειτα από δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Hürriyet, σύμφωνα με το οποίο η Άγκυρα ετοιμάζεται να ανακοινώσει τη μεταβίβαση των πυραυλικών συστημάτων σε χώρα του Περσικού Κόλπου. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, χαρακτήρισε το ζήτημα «εξαιρετικά ευαίσθητο» και ανέφερε ότι οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν τις επαφές τους. Παράλληλα, στην Αθήνα, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έθεσε το ζήτημα της απόκτησης μαχητικών F-35 από την Τουρκία σε συνάντηση με αντιπροσωπεία του αμερικανικού Κογκρέσου.
Διαβάστε επίσης: Τα F-35 στην Τουρκία δεν αλλάζουν τα δεδομένα, λέει η Αθήνα
Το δημοσίευμα της Hürriyet και οι πρώτες αντιδράσεις
Σύμφωνα με τη Hürriyet, η επίσημη ανακοίνωση για την πώληση των S-400 αναναμένεται να γίνει σήμερα, Παρασκευή 10 Ιουλίου. Η εφημερίδα αναφέρει ότι το ερώτημα πλέον δεν είναι «τι θα γίνει με τους S-400» αλλά «τι έχει ήδη γίνει με αυτούς». Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, όταν ρωτήθηκε σχετικά, απάντησε χαρακτηριστικά «Μείνετε συντονισμένοι». Ο αρθρογράφος Αμπντουλκαντίρ Σελβί, που θεωρείται κοντά σε κυβερνητικούς κύκλους στην Άγκυρα, έγραψε ότι «η συμφωνία αναμένεται να ανακοινωθεί σήμερα». Ως πιθανοί αγοραστές αναφέρονται τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μέχρι στιγμής επίσημη επιβεβαίωση. Αξίζει να σημειωθεί ότι μία ημέρα νωρίτερα, πηγή της τουρκικής κυβέρνησης είχε διαψεύσει τις σχετικές πληροφορίες στο ρωσικό πρακτορείο RIA Novosti, γεγονός που δείχνει τη ρευστότητα του θέματος.
Η υπόθεση συνδέεται άμεσα με τις κυρώσεις CAATSA που επέβαλαν οι ΗΠΑ στην Τουρκία το 2020, μετά την αγορά των S-400 το 2017, αποκλείοντας την Άγκυρα από το πρόγραμμα κατασκευής των μαχητικών αεροσκαφών F-35. Το θέμα επανήλθε στο προσκήνιο μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για πιθανή άρση των κυρώσεων. Για να αρθούν οι κυρώσεις, η αμερικανική πλευρά φέρεται να ζητά οι S-400 να μην είναι πλέον επιχειρησιακά ενεργοί, η Τουρκία να μην τους διαθέτει και η Άγκυρα να μη συνεργαστεί ξανά στρατιωτικά με τη Ρωσία σε αντίστοιχο επίπεδο.
Οι δηλώσεις Πεσκόφ και το ελληνικό διπλωματικό μέτωπο
Ο Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «είχαμε επαφές με την τουρκική πλευρά για το θέμα και θα συνεχίσουμε τις επαφές μας». Σχολιάζοντας παράλληλα ρεπορτάζ του Reuters για πιθανή κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία από τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου κατηγόρησε το Κίεβο για «κλιμάκωση τρομοκρατικών ενεργειών» κοντά στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, χαρακτηρίζοντάς τις «εξαιρετικά επικίνδυνες». Ανέφερε επίσης ότι η Μόσχα θεωρεί πως η Ουκρανία δεν επιθυμεί συνομιλίες αυτή τη στιγμή.
Στην Αθήνα, ο Νίκος Δένδιας συναντήθηκε με αντιπροσωπεία του Κογκρέσου των ΗΠΑ με επικεφαλής τον Γερουσιαστή Roger Wicker, στην οποία συμμετείχαν ο Γερουσιαστής John Cornyn και οι βουλευτές Joe Wilson, Lloyd Doggett, Andy Harris, Marc Veasey, Greg Murphy και Jake Ellzey. Ο Έλληνας υπουργός έθεσε ανοιχτά τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις που θα έχει η ενδεχόμενη πώληση των F-35 στην Τουρκία για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή, ενημερώνοντας παράλληλα την αντιπροσωπεία για την κατάσταση ασφαλείας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και για την υλοποίηση της μεταρρύθμισης «Ατζέντα 2030». Ο Δένδιας τόνισε ότι η επίσκεψη αποδεικνύει τη στενή Στρατηγική Εταιρική Σχέση Ελλάδας-ΗΠΑ, μια σχέση που βασίζεται σε κοινή δέσμευση για την ειρήνη, την ασφάλεια και το κράτος δικαίου, εκφράζοντας παράλληλα την εκτίμηση της ελληνικής κυβέρνησης για τη διαχρονική διακομματική στήριξη του Κογκρέσου προς την ελληνοαμερικανική σχέση. Στη συνάντηση παρέστησαν επίσης ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Διευθυντής Δ’ Κλάδου ΓΕΕΘΑ Υποστράτηγος Ιωάννης Κορρές, ο Πρέσβης Θεοχάρης Λαλάκος και ο Διπλωματικός Σύμβουλος του ΥΕΘΑ, Πρέσβης Γιώργος Αρναούτης.
Τι ακολουθεί
Εάν η μεταπώληση των S-400 επιβεβαιωθεί, η Τουρκία θα μπορούσε να πετύχει πολλαπλούς στόχους: να απομακρύνει το βασικό εμπόδιο στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ, να ανοίξει τον δρόμο για άρση των κυρώσεων CAATSA, να ενισχύσει τις πιθανότητες επιστροφής στο πρόγραμμα των F-35 και να εξασφαλίσει οικονομικό όφελος από την ίδια τη συναλλαγή. Ωστόσο, όπως έχει επισημανθεί, η εξίσωση παραμένει δύσκολη, καθώς η επίσημη επιβεβαίωση από καμία πλευρά δεν έχει ακόμη δοθεί. Όλα τα βλέμματα στρέφονται πλέον στην αναμενόμενη ανακοίνωση, ενώ η ελληνική πλευρά συνεχίζει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις μέσω της συνεργασίας της με την αμερικανική πλευρά.
