Πολιτική θύελλα σαρώνει τα Τίρανα, καθώς ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα αναδημοσίευσε βίντεο τεχνητής νοημοσύνης στο οποίο εμφανίζεται ντυμένος με γυναικεία εσώρουχα και δερμάτινη μίνι φούστα, προκαλώντας κύμα αντιδράσεων. Η ανάρτηση έχει άμεση σχέση με τις μαζικές διαδηλώσεις κατά του αμφιλεγόμενου θέρετρου Κούσνερ στην Αλβανία, το οποίο πρόκειται να ανεγερθεί σε προστατευόμενη περιοχή στις ακτές της Αδριατικής. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε δημόσια ανησυχίες για το εν λόγω επενδυτικό σχέδιο, προειδοποιώντας ότι μπορεί να επηρεάσει την ενταξιακή πορεία της χώρας στην ΕΕ. Η αντιπαράθεση ανάμεσα στην αλβανική κυβέρνηση, τους ακτιβιστές και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα φτάνει σε νέα κορύφωση.
Διαβάστε επίσης: Το θέρετρο Κούσνερ απειλεί την ένταξη της Αλβανίας στην ΕΕ
Το AI βίντεο που άναψε φωτιές
Η ανάρτηση του Έντι Ράμα στο Instagram σόκαρε την αλβανική κοινή γνώμη. Ο πρωθυπουργός αναδημοσίευσε βίντεο τεχνητής νοημοσύνης στο οποίο απεικονίζεται να φορά δερμάτινη μίνι φούστα, γυναικείο εσώρουχο και ψηλές γόβες. Στη λεζάντα έγραψε χαρακτηριστικά «Όποιος κι αν το έφτιαξε, μπράβο του», αφήνοντας σαφείς υπαινιγμούς για τον σκοπό της κίνησής του. Το βίντεο πυροδότησε νέα κύματα αντίδρασης τόσο από ακτιβιστές όσο και από την αντιπολίτευση, ενώ κυριάρχησε γρήγορα στον δημόσιο διάλογο της χώρας.
Η κίνηση αυτή δεν ήταν τυχαία. Στόχος ήταν να χλευαστούν οι influencer και bloggers που συμμετέχουν ενεργά στις διαμαρτυρίες κατά του επενδυτικού σχεδίου. Ήδη από τις 7 Ιουνίου, σε δημόσια εκδήλωση, ο Ράμα είχε επικρίνει όσους εκφράζουν αντίθεση στο θέρετρο Κούσνερ, υποστηρίζοντας ότι αρκετοί αποκομίζουν σημαντικά έσοδα από τη δραστηριότητά τους στα κοινωνικά δίκτυα χωρίς να αποδίδουν τους αντίστοιχους φόρους. Σχολίασε με σατιρικό τόνο: «Οι bloggers προκαλούν ο ένας τον άλλον, ο ένας ντυμένος φλαμίνγκο κι ο άλλος ντυμένος σαν εμένα, για να δούμε ποιος θα κερδίσει». Δεν ήταν η πρώτη φορά που ο Αλβανός πρωθυπουργός άφηνε να εννοηθεί ότι πολλοί διαδηλωτές ενδιαφέρονται περισσότερο για τη δημοσιότητα παρά για την ουσία του ζητήματος.
Στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων βρίσκεται το μεγάλο τουριστικό έργο που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Το σχέδιο προβλέπει την κατασκευή πολυτελούς θέρετρου στην προστατευόμενη περιοχή Βιόσα-Νάρτα, μια από τις πλέον ευαίσθητες υγροτοπικές εκτάσεις της Αλβανίας. Οι διαδηλωτές που κατεβαίνουν στους δρόμους των Τιράνων κρατούν χάρτινες φιγούρες ροζ φλαμίνγκο — ένα από τα προστατευόμενα αποδημητικά είδη πουλιών που φιλοξενεί η περιοχή — ως σύμβολο της αντίθεσής τους.
Αντιδράσεις: Η Κομισιόν βάζει στο «ραντάρ» το θέρετρο Κούσνερ
Την Τρίτη 9 Ιουνίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ρωτήθηκε επίσημα για τις διαδηλώσεις στην Αλβανία και για το αν το θέρετρο Κούσνερ στην Αλβανία συνάδει με την περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ. Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Γκιγιόμ Μερσιέ, δήλωσε ότι «η Επιτροπή παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην προστατευόμενη περιοχή Βιόσα-Νάρτα» και ότι έχουν ήδη εκφραστεί ανησυχίες προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος της Αλβανίας. Ο υπουργός δεσμεύτηκε ότι οι κατασκευαστικές εργασίες έχουν ανασταλεί και ότι θα διενεργηθεί ολοκληρωμένη εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών. Ο Μερσιέ υπογράμμισε ότι οι ανησυχίες αυτές δεν είναι νέες, καθώς έχουν ήδη καταγραφεί στην έκθεση διεύρυνσης της Επιτροπής, όπου η επανειλημμένη παράταση του Νόμου για τις Στρατηγικές Επενδύσεις αναφέρεται ρητά ως πρόβλημα.
Ιδιαίτερο βάρος φέρουν οι δηλώσεις της Κομισιόν σε σχέση με την ενταξιακή πορεία της χώρας. Ο Γκιγιόμ Μερσιέ ξεκαθάρισε ότι για το κλείσιμο του Κεφαλαίου 27, που αφορά το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, η Αλβανία οφείλει να ευθυγραμμιστεί πλήρως με τη νομοθεσία της ΕΕ. Η χώρα πρέπει επίσης να τερματίσει το καθεστώς των Στρατηγικών Επενδύσεων του 2015 — νομοθεσία που επανειλημμένα παρατάθηκε και δημιουργεί ανησυχίες για τις επιπτώσεις σε προστατευόμενες περιοχές — και να αποδείξει την ικανότητά της να διαχειρίζεται αποτελεσματικά περιοχές Natura 2000. «Η Αλβανία θα πρέπει να αποφύγει ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εκπλήρωση του κλεισίματος του οροσήμου. Περιμένουμε από τις αλβανικές αρχές να ενεργήσουν χωρίς καθυστέρηση», τόνισε ο εκπρόσωπος.
Η παρέμβαση των Βρυξελλών αναζωπύρωσε τη δημόσια αντιπαράθεση για το θέρετρο Κούσνερ στην Αλβανία και τη στάση της κυβέρνησης Ράμα. Τα ερωτήματα που τίθενται ξεπερνούν πλέον τα στενά όρια ενός επενδυτικού σχεδίου, αγγίζοντας τη γενικότερη αξιοπιστία της χώρας ως υποψήφιου μέλους της Ένωσης. Η Κομισιόν διαβεβαίωσε ότι το ζήτημα «είναι στο ραντάρ» της και ότι βρίσκεται σε διαρκή επαφή με τις αλβανικές αρχές. Ο Ράμα, από την πλευρά του, συνεχίζει να αντιμετωπίζει τις αντιδράσεις με σκωπτικό τρόπο, χωρίς να δείχνει διάθεση αναδίπλωσης.
Τι ακολουθεί: Αναστολή εργασιών και περιβαλλοντική αξιολόγηση
Σύμφωνα με τη δέσμευση του αλβανού Υπουργού Περιβάλλοντος, οι κατασκευαστικές εργασίες στην περιοχή Βιόσα-Νάρτα έχουν ήδη σταματήσει. Το επόμενο βήμα περιλαμβάνει τη διενέργεια ολοκληρωμένης εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η οποία θα γίνει σε συνεργασία με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά από τις αλβανικές αρχές να κινηθούν χωρίς καθυστέρηση, προκειμένου να μην τεθεί σε κίνδυνο η πρόοδος στο Κεφάλαιο 27 της ενταξιακής πορείας. Το ζήτημα αναμένεται να παραμείνει στο πολιτικό επίκεντρο, καθώς ούτε ο Τζάρεντ Κούσνερ ούτε η αλβανική κυβέρνηση έχουν δείξει διάθεση να αποσύρουν το έργο από τον σχεδιασμό τους.
