Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι είχε προειδοποιήσει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου ότι το Ισραήλ κινδύνευε να βρεθεί μόνο απέναντι στο Ιράν σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης της έντασης. Οι αποκαλύψεις έγιναν μέσα από συνεντεύξεις του Αμερικανού προέδρου στο ισραηλινό δίκτυο Channel 12 και στο BBC, σε μια περίοδο έντονης αναζωπύρωσης των συγκρούσεων μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Η κατάσταση οδήγησε την περιοχή σε οριακό σημείο, με διαδοχικές επιθέσεις και αντεπιθέσεις που απείλησαν να εξελιχθούν σε γενικευμένη σύρραξη.
Τι έγινε: Η κλιμάκωση που παραλίγο να ξεφύγει
Η ένταση ξεκίνησε να κλιμακώνεται το πρωί της Κυριακής, όταν ισραηλινές δυνάμεις έπληξαν στόχο της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό. Το Ισραήλ είχε ενημερώσει την CENTCOM πριν από την επιχείρηση, όχι όμως τον Λευκό Οίκο, γεγονός που προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια στην Ουάσινγκτον. Λίγο αργότερα, το Ιράν απάντησε εκτοξεύοντας πυραύλους προς το Ισραήλ, υλοποιώντας προηγούμενες απειλές του και αιφνιδιάζοντας μερίδα της ισραηλινής στρατιωτικής ηγεσίας. Ακολούθησαν διαδοχικοί γύροι επιθέσεων και αντεπιθέσεων, με το Ισραήλ να πλήττει κρίσιμες υποδομές σε ιρανικές πετροχημικές εγκαταστάσεις και στόχους στην Τεχεράνη, και το Ιράν να απαντά με νέο κύμα πυραυλικών επιθέσεων προς το Τελ Αβίβ.
Ο Τραμπ αποκάλυψε ότι η Ουάσινγκτον ενημερώθηκε την τελευταία στιγμή για τις ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, με τους πυραύλους να έχουν ήδη εκτοξευθεί προς τους στόχους τους. Αυτό, όπως επεσήμανε, περιόρισε σημαντικά τα αμερικανικά περιθώρια παρέμβασης. Σε τηλεφωνική επικοινωνία το βράδυ της Κυριακής, ο Τραμπ ζήτησε από τον Νετανιάχου να μην απαντήσει στις βαλλιστικές επιθέσεις του Ιράν, ωστόσο η συνομιλία ολοκληρώθηκε χωρίς οριστική συμφωνία. Ο Νετανιάχου ενημέρωσε στη συνέχεια τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ότι είχε αποφασίσει να προχωρήσει σε στρατιωτικά πλήγματα.
Παρόλα αυτά, ο Τραμπ υποστήριξε ότι κατάφερε να «μειώσει την κλίμακα» της επιχείρησης μέσα από τις επικοινωνίες του με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό. Συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου που συμμετείχαν στις συνομιλίες εκτίμησαν ότι εξασφάλισε μερικές επιπλέον ημέρες χωρίς ισραηλινά αντίποινα, με στόχο να παραμείνει ανοιχτή η διπλωματική οδός μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν. Παρά τη συμμετοχή τους στην αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων, οι αμερικανικές δυνάμεις δεν συμμετείχαν ενεργά στις επιθέσεις.
Αντιδράσεις: Ο Τραμπ διαψεύδει τον Νετανιάχου
Ο Νετανιάχου υπερασπίστηκε δημόσια τις αποφάσεις του, δηλώνοντας ότι «θα κάνει ό,τι πρέπει για την άμυνα του Ισραήλ», υπονοώντας ότι ενήργησε αυτόνομα. Ο Τραμπ όμως απέρριψε κατηγορηματικά την εκδοχή αυτή, τονίζοντας στη δημοσιογράφο του BBC, Σάρα Σμιθ: «Όχι, όχι. Είχαν ήδη φύγει. Ήταν ήδη καθ’ οδόν». Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τις επιθέσεις ως δεδομένες πριν ακόμη ολοκληρωθεί η τηλεφωνική τους επικοινωνία, αποδυναμώνοντας τον ισχυρισμό ότι ο Νετανιάχου τον αψήφησε. Παράλληλα, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Αν του πω να κάνει κάτι, το κάνει», υποδηλώνοντας ότι διατηρεί σημαντική επιρροή πάνω στον Ισραηλινό πρωθυπουργό.
Η δήλωση του Τραμπ ότι το Ισραήλ ενδέχεται να βρεθεί «μόνο απέναντι στο Ιράν» σε περίπτωση συνέχισης της κλιμάκωσης προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον στα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Πολλά εξ αυτών ερμήνευσαν τα γεγονότα ως ένδειξη κρίσης στις σχέσεις των δύο ηγετών. Ο Τραμπ αποκάλυψε επίσης ότι πέντε χώρες της περιοχής που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης ζήτησαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες να ασκήσουν πίεση στο Ισραήλ, ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση. Το πρωί της Δευτέρας, Ιρανοί αξιωματούχοι επικοινώνησαν με την Ουάσινγκτον, διαμηνύοντας ότι δεν προτίθενται να προχωρήσουν σε νέες επιθέσεις και ζητώντας τον τερματισμό των ισραηλινών αντιποίνων.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι το Ιράν επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τις διαφορές μεταξύ Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ. Ο Ομίντ Μεμαριάν, αναλυτής για θέματα Ιράν στο Democracy for the Arab World Now (DAWN), εκτίμησε ότι η Τεχεράνη αντιλαμβάνεται το χάσμα μεταξύ των στόχων του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών και επιδιώκει να πιέσει τον Τραμπ να συγκρατήσει τον σύμμαχό του. Ο Φαρζάν Σαμπέτ του Geneva Graduate Institute πρόσθεσε ότι η Τεχεράνη δεν πιστεύει ότι ο Τραμπ θα επιλέξει τον πόλεμο, καθώς αντιμετωπίζει επιδεινούμενη οικονομική κρίση και προετοιμασία για τη φιλοξενία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Τι ακολουθεί: Διπλωματία στο τελευταίο βήμα
Ο Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις προοπτικές μιας συμφωνίας, δηλώνοντας ότι είναι «πολύ κοντά στην υπογραφή μιας πολύ ισχυρής συμφωνίας» με το Ιράν. Τόνισε ότι η συμφωνία θα μπορούσε να ολοκληρωθεί «μέσα στις επόμενες ημέρες» και ότι η ιρανική πλευρά εξακολουθεί να την επιδιώκει. Ωστόσο, εκατό ημέρες μετά την έναρξη της έντασης, δεν έχει επιτευχθεί καμία σταθερή συμφωνία αποκλιμάκωσης, ενώ η εύθραυστη ισορροπία παραμένει υπό αμφισβήτηση. Ο Τραμπ επανέλαβε ότι μια διπλωματική λύση θα καθιστούσε τις στρατιωτικές ενέργειες περιττές, στέλνοντας σαφές μήνυμα και στις δύο πλευρές για την αμερικανική προτεραιότητα.
