Ο πληθωρισμός στις Ηνωμένες Πολιτείες επιταχύνθηκε σημαντικά τον Μάιο του 2026, φτάνοντας στο 4,2% σε ετήσια βάση, από 3,8% που ήταν τον Απρίλιο. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο του 2023, σηματοδοτώντας μια ανησυχητική αντιστροφή της πτωτικής πορείας που είχε ακολουθήσει ο δείκτης τιμών τα τελευταία χρόνια. Η βασική αιτία αυτής της επιτάχυνσης εντοπίζεται στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο οποίος ανατάραξε τις αγορές ενέργειας και τις θαλάσσιες μεταφορές παγκοσμίως.
Τι έγινε: Σε τροχιά ανόδου ο δείκτης τιμών
Ο δείκτης τιμών καταναλωτή (CPI) εκτινάχθηκε στο 4,2% τον Μάιο, σε σύγκριση με 3,8% τον Απρίλιο, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία. Η άνοδος αυτή ξεκίνησε ουσιαστικά μετά την 28η Φεβρουαρίου, ημερομηνία έναρξης του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου κατά του Ιράν, που προκάλεσε σοβαρές διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ. Η παράλυση των θαλάσσιων μεταφορών στο κρίσιμο αυτό πέρασμα οδήγησε σε απότομη αύξηση της τιμής της βενζίνης, η οποία αποτελεί τον κυριότερο μοχλό επιτάχυνσης του πληθωρισμού.
Ο πυρήνας του πληθωρισμού, δηλαδή ο δείκτης που εξαιρεί τις τιμές ενέργειας και τροφίμων, διαμορφώθηκε επίσης υψηλότερα, στο 2,9% τον Μάιο από 2,8% τον Απρίλιο. Στον τομέα των υπηρεσιών, που περιλαμβάνει το κόστος στέγασης, ο πληθωρισμός κυμαίνεται σταθερά πάνω από το 3%. Παράλληλα, οι μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών καταγράφονται στα νωπά προϊόντα και στο βοδινό κρέας, χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις για σύντομη αποκλιμάκωση. Στις αρχές του έτους, ο ρυθμός πληθωρισμού είχε επιβραδυνθεί στο 2,4% τόσο τον Ιανουάριο όσο και τον Φεβρουάριο, γεγονός που έκανε την κατοπινή άνοδο ακόμη πιο απότομη.
Για να γίνει αντιληπτή η έκταση του προβλήματος, αξίζει να υπενθυμιστεί ότι κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ είχε αγγίξει υψηλό 40 ετών φτάνοντας το 9% τον Ιούνιο του 2022. Ακολούθησε μακρά πορεία αποκλιμάκωσης, αλλά ο δείκτης ουδέποτε επέστρεψε στα επίπεδα που κυριαρχούσαν πριν από την πανδημία. Η νέα αυτή έξαρση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι μισθοί αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 3,4% σε ετήσια βάση τον Μάιο, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τον τρέχοντα πληθωρισμό.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Δοκιμασία για την κυβέρνηση Τραμπ και τη Fed
Η αναζωπύρωση του πληθωρισμού αποτελεί σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για τον Λευκό Οίκο, ιδίως ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή στις τιμές θα είναι προσωρινές. Ωστόσο, ο ίδιος ο Λευκός Οίκος είχε ποντάρει μεγάλο μέρος της αξιοπιστίας των οικονομικών του πολιτικών ακριβώς στη μείωση του κόστους ζωής των Αμερικανών πολιτών, γεγονός που καθιστά τη νέα επιτάχυνση ιδιαίτερα δυσάρεστη για τη διοίκηση.
Τα νέα στοιχεία του πληθωρισμού αποτελούν ταυτόχρονα μια πρώιμη δοκιμασία για τον Κέβιν Γουόρς, τον νέο επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Fed). Η κεντρική ανησυχία μεταξύ των οικονομολόγων είναι ότι μια νέα έξαρση θα μπορούσε να πείσει τους Αμερικανούς ότι οι υψηλές τιμές δεν είναι παροδικό φαινόμενο, αλλά μόνιμο χαρακτηριστικό της οικονομίας. Σε αυτή την περίπτωση, θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί ένας πληθωριστικός κύκλος: οι εργαζόμενοι θα απαιτούν μεγαλύτερες αυξήσεις μισθών και οι επιχειρήσεις θα αυξάνουν τις τιμές πριν καν ανέβει το πραγματικό κόστος παραγωγής.
Το γεγονός ότι ο πληθωρισμός βρίσκεται πάνω από τον επίσημο στόχο του 2% που έχει θέσει η Fed για πέντε συναπτά χρόνια επιτείνει τις ανησυχίες. Οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι η μακροχρόνια απόκλιση από τον στόχο δυσκολεύει τις προσπάθειες αγκύρωσης των πληθωριστικών προσδοκιών στο κοινό και στις αγορές. Η Fed καλείται πλέον να διαχειριστεί μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη τιθάσευσης των τιμών και στην αποφυγή υπερβολικά αυστηρής νομισματικής πολιτικής που θα επιβράδυνε την οικονομική ανάπτυξη.
Τι ακολουθεί: Αβεβαιότητα για τα επόμενα βήματα
Δεν υπάρχουν αισιόδοξες ενδείξεις για σύντομη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο εγγύς μέλλον, σύμφωνα με τις διαθέσιμες εκτιμήσεις. Η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη της κατάστασης στη Μέση Ανατολή και από το αν θα αποκατασταθούν κανονικά οι θαλάσσιες μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ. Ο Κέβιν Γουόρς και η Fed αντιμετωπίζουν πλέον αυξημένη πίεση να σηματοδοτήσουν την αποφασιστικότητά τους απέναντι στον πληθωρισμό, ενώ παράλληλα το Ουάσινγκτον παρακολουθεί με ανησυχία τον αντίκτυπο της ακρίβειας στην κοινή γνώμη ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου.
