Περισσότερα από 191 εκατομμύρια ευρώ παραμένουν αζήτητα στα ταμεία της ΑΑΔΕ, καθώς οι δικαιούχοι τους δεν έχουν προσκομίσει τα απαραίτητα στοιχεία για να εισπράξουν τις εκκρεμείς επιστροφές φόρων που τους ανήκουν. Το πρόβλημα αφορά περίπου 130.000 φορολογούμενους, φυσικά και νομικά πρόσωπα, που για διάφορους λόγους δεν έχουν ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις τους απέναντι στη φορολογική αρχή. Τα ποσά αυτά έχουν ήδη εγκριθεί προς επιστροφή, ωστόσο η καταβολή τους παραμένει ανέφικτη, με κίνδυνο να χαθούν οριστικά εάν παρέλθουν 5 χρόνια από την έκδοση του τίτλου πληρωμής.
Διαβάστε επίσης: Η ΑΑΔΕ μπλόκαρε 5,6 εκατ. λαθραία τσιγάρα στα Κήπα
Τι συμβαίνει με τις εκκρεμείς επιστροφές
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και του υπουργείου Οικονομικών, το συνολικό ποσό των εκκρεμών επιστροφών φόρων στα τέλη Απριλίου 2026 ανήλθε στα 737 εκατομμύρια ευρώ. Από αυτά, τα 191 εκατ. ευρώ αφορούν υποθέσεις που δεν μπορούν να διεκπεραιωθούν λόγω παραγόντων που συνδέονται αποκλειστικά με τη στάση των ίδιων των δικαιούχων. Οι κυριότεροι λόγοι που εμποδίζουν την επιστροφή είναι η μη δήλωση ΙΒΑΝ τραπεζικού λογαριασμού, η απουσία έγκυρης διεύθυνσης email για επικοινωνία και η μη υποβολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών.
Παρά την αδράνεια των δικαιούχων, η φορολογική διοίκηση δεν παραμένει απαθής. Πριν από τη συμπλήρωση της πενταετούς παραγραφής, η ΑΑΔΕ διενεργεί αυτόματους ελέγχους ώστε να διαπιστωθεί εάν ο φορολογούμενος έχει άλλες βεβαιωμένες οφειλές. Εάν υπάρχουν χρέη — όπως ΕΝΦΙΑ, δόσεις ρυθμίσεων ή οφειλές σε ασφαλιστικά ταμεία — το ποσό της επιστροφής συμψηφίζεται αυτόματα και μόνο το τυχόν υπόλοιπο αποδίδεται στον δικαιούχο. Η διαδικασία αυτή λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας, ώστε να μην χαθούν τελείως ποσά που δικαιωματικά ανήκουν στους φορολογούμενους.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η ΑΑΔΕ έχει θέσει ως φιλόδοξο στόχο για το 2026 την επιστροφή φόρων συνολικού ύψους άνω των 8 δισεκατομμυρίων ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι παρά τα 191 εκατ. ευρώ που κολλάνε λόγω αδράνειας δικαιούχων, η φορολογική αρχή προχωρά κανονικά στις υπόλοιπες επιστροφές με αυξημένο ρυθμό και στόχευση.
Νέο σύστημα αυτοματοποίησης και η «Χρυσή Λίστα»
Για να περιορίσει τις καθυστερήσεις και να αναβαθμίσει τη διαδικασία, η ΑΑΔΕ προωθεί ένα νέο μοντέλο επιστροφών βασισμένο στην αυτοματοποίηση και στη δραστική μείωση της ανθρώπινης παρέμβασης. Στο αναθεωρημένο επιχειρησιακό σχέδιο προβλέπεται τουλάχιστον το 95% των αιτημάτων επιστροφής ΦΠΑ να ολοκληρώνεται εντός 90 ημερών. Από το πλαίσιο αυτό εξαιρούνται αιτήματα ΦΠΑ που υποβλήθηκαν από 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά, εφόσον η καθυστέρηση οφείλεται σε υπαιτιότητα του φορολογούμενου.
Παράλληλα, τα αιτήματα θα αξιολογούνται σε τακτική βάση μέσω συστημάτων ανάλυσης κινδύνου, με στόχο την επιτάχυνση των νόμιμων επιστροφών και τον έγκαιρο εντοπισμό υποθέσεων που χρειάζονται πρόσθετο έλεγχο. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός επιτρέπει στη φορολογική αρχή να διαχωρίζει τις απλές και αδιαμφισβήτητες επιστροφές από εκείνες που εγείρουν ερωτηματικά, κατανέμοντας καλύτερα τους διαθέσιμους πόρους.
Σημαντικό ρόλο στη νέα αρχιτεκτονική επιστροφών διαδραματίζει και η λεγόμενη «Χρυσή Λίστα» της ΑΑΔΕ, στην οποία εντάσσονται επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες με υψηλό επίπεδο φορολογικής συμμόρφωσης. Για να συμπεριληφθεί μια επιχείρηση στη λίστα, πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια αξιοπιστίας, όπως θετικό ιστορικό ελέγχων και απουσία φορολογικών ή τελωνειακών παραβάσεων. Οι επιχειρήσεις αυτές απολαμβάνουν ταχύτερη διεκπεραίωση των επιστροφών φόρου, αποτελώντας κίνητρο για φορολογική συνέπεια.
Τι ακολουθεί — στόχοι για το υπόλοιπο του 2026
Το αναθεωρημένο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ θέτει σαφή ποσοτικό στόχο: η μείωση του αποθέματος εκκρεμών επιστροφών άνω των 90 ημερών στις 700.000 υποθέσεις έως το τέλος του 2026. Στον αριθμό αυτό συμπεριλαμβάνονται οι λεγόμενες «εξαιρέσεις», δηλαδή υποθέσεις υπό δικαστική διαμάχη, περιπτώσεις αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής και μικροποσά επιστροφών έως 5 ευρώ που διεκπεραιώνονται μόνο μέσω κεντρικών συμψηφισμών. Για τους φορολογούμενους που έχουν εκκρεμείς επιστροφές, η σύσταση είναι σαφής: να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία τους στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, να δηλώσουν έγκυρο ΙΒΑΝ και να προσκομίσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, πριν παρέλθει η πενταετής προθεσμία παραγραφής.
