Ιστορική απόφαση για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις Ουκρανίας και Μολδαβίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσαν σήμερα, 12 Ιουνίου 2026, οι επικεφαλής των κύριων ευρωπαϊκών θεσμών. Ο Αντόνιο Κόστα, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επιβεβαίωσαν μέσω κοινής ανάρτησής τους στην πλατφόρμα Χ ότι όλα τα 27 κράτη-μέλη συμφώνησαν στο άνοιγμα του πρώτου διαπραγματευτικού κεφαλαίου. Η εξέλιξη χαρακτηρίστηκε ως «σημαντικό βήμα προς τα εμπρός» και σηματοδοτεί την έναρξη ουσιαστικής νέας φάσης για την ευρωπαϊκή πορεία και των δύο χωρών.
Το πρώτο διαπραγματευτικό κεφάλαιο και το άνοιγμά του
Το πρώτο cluster που ανοίγει αφορά τις θεμελιώδεις αρχές — τον πυρήνα της ενταξιακής διαδικασίας, τη «ραχοκοκαλιά» της, όπως την χαρακτήρισαν οι Κόστα και φον ντερ Λάιεν. Σε αυτό περιλαμβάνονται το κράτος δικαίου, η λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, τα θεμελιώδη δικαιώματα και η ευθυγράμμιση με τις βασικές αρχές πάνω στις οποίες έχει οικοδομηθεί η ΕΕ. Πρόκειται για το πιο βαρυσήμαντο κεφάλαιο στη διαδικασία ένταξης, καθώς ορίζει τον ελάχιστο κοινό παρονομαστή που κάθε υποψήφια χώρα πρέπει να πληροί πριν προχωρήσει στα επόμενα στάδια. Την Παρασκευή, οι πρέσβεις των 27 κρατών-μελών της ΕΕ ενέκριναν ομόφωνα την προώθηση των συνομιλιών, ανοίγοντας τον δρόμο για την επίσημη έναρξη τη Δευτέρα.
Το επίσημο άνοιγμα θα γίνει στο πλαίσιο της πρώτης Διακυβερνητικής Διάσκεψης που θα συγκληθεί τη Δευτέρα, σύμφωνα με ανακοίνωση της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Η Κυπριακή Προεδρία επιβεβαίωσε ότι θα συγκαλέσει τις πρώτες διασκέψεις ένταξης τόσο με την Ουκρανία όσο και με τη Μολδαβία την ίδια μέρα, σε ένα διπλό γεγονός με ισχυρό συμβολισμό. Η απόφαση μεταβάλλει ουσιαστικά τη σχέση των δύο χωρών με τις Βρυξέλλες: από τυπική υποψηφιότητα σε ενεργό διαπραγματευτική διαδικασία με συγκεκριμένες υποχρεώσεις και χρονοδιαγράμματα. Πρόκειται για εξέλιξη που αντικατοπτρίζει τη βούληση ολόκληρης της ΕΕ να στηρίξει την ευρωπαϊκή προοπτική του Κιέβου και του Κισινάου.
Οι δηλώσεις των ευρωπαίων ηγετών και το πολιτικό μήνυμα
Στην κοινή τους ανακοίνωση, ο Αντόνιο Κόστα και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισαν ότι η απόφαση αποτελεί «αναγνώριση της αποφασιστικότητας, του θάρρους και της σκληρής δουλειάς» που επέδειξαν και οι δύο χώρες κατά τη διαδικασία υλοποίησης μεταρρυθμίσεων, «ακόμη και απέναντι σε τεράστιες προκλήσεις». Η Ουκρανία συνεχίζει την ευρωπαϊκή της πορεία υπό συνθήκες ενεργού πολέμου στο έδαφός της, ενώ η Μολδαβία αντιμετωπίζει ταυτόχρονα έντονες πολιτικές, οικονομικές και γεωπολιτικές πιέσεις. Παρά αυτές τις δυσκολίες, και οι δύο χώρες εφάρμοσαν αλλαγές που, σύμφωνα με τους ευρωπαίους αξιωματούχους, ανοίγουν τον δρόμο για την επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων. Το μήνυμα των Βρυξελλών είναι σαφές: η ευρωπαϊκή προοπτική Ουκρανίας και Μολδαβίας παραμένει ενεργή και υποστηρίζεται στην πράξη.
Παράλληλα, οι δύο επικεφαλής υπογράμμισαν ότι η διεύρυνση δεν αποτελεί απλώς τεχνική διαδικασία αλλά «στρατηγική επιλογή» για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Φέρνοντας τα έθνη μας πιο κοντά, ενισχύουμε την ειρήνη, την ασφάλεια και την ευημερία σε ολόκληρη την ήπειρό μας», ανέφεραν χαρακτηριστικά. Σε ένα διεθνές περιβάλλον «αυξανόμενης αβεβαιότητας», τόνισαν, «μια μεγαλύτερη ΕΕ είναι προς το κοινό μας συμφέρον». Η διεύρυνση, κατέληξαν, «παραμένει μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ΕΕ και η καλύτερη επένδυσή μας για το κοινό μέλλον» — ένα μήνυμα που απευθύνεται εξίσου στο Κίεβο, στο Κισινάου και στον υπόλοιπο κόσμο.
Τι ακολουθεί: Μακρός ο δρόμος έως την ένταξη
Παρά τη μεγάλη πολιτική βαρύτητα της απόφασης, η ενταξιακή διαδικασία παραμένει μακρά και εξαιρετικά απαιτητική. Το άνοιγμα του πρώτου cluster δεν σημαίνει άμεση ένταξη στην ΕΕ, αλλά την έναρξη μιας διαδικασίας κατά την οποία η Ουκρανία και η Μολδαβία θα πρέπει να αποδείξουν ότι μπορούν να ευθυγραμμιστούν πλήρως με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και να εφαρμόσουν βαθιές θεσμικές μεταρρυθμίσεις σε κάθε τομέα. Κάθε cluster αξιολογείται ξεχωριστά και κλείνει μόνο όταν διαπιστωθεί επαρκής πρόοδος, ενώ συνολικά η ολοκλήρωση της ενταξιακής διαδικασίας μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια. Ωστόσο, για την Ουκρανία και τη Μολδαβία, η σημερινή απόφαση των 27 αποτελεί ισχυρό πολιτικό σήμα στήριξης και επιβεβαιώνει ότι η ευρωπαϊκή τους προοπτική βρίσκεται σε ενεργό τροχιά.
