Το ενδιαφέρον των νέων για τη ναυτιλία παραμένει σταθερά υψηλό σε παγκόσμιο επίπεδο, με το κυριότερο εμπόδιο να μην είναι η έλλειψη κινήτρων αλλά η περιορισμένη πρόσβαση σε πληροφορίες και ευκαιρίες. Αυτό αναδεικνύει η πρώτη παγκόσμια έρευνα του YES Forum, η οποία παρουσιάστηκε στη διεθνή έκθεση ναυτιλίας Ποσειδώνια στο πλαίσιο του YES to Shipping Forum 2026. Η Ελλάδα εμφανίζεται στα ευρήματα ως χώρα που συνδυάζει μοναδικά τα κίνητρα αναπτυγμένων και αναπτυσσόμενων οικονομιών, προβάλλοντας τόσο τις επαγγελματικές προοπτικές όσο και τη σύνδεση με τη ναυτική παράδοση. Η έρευνα θεωρείται σημαντική για τον σχεδιασμό πολιτικών προσέλκυσης νέων ταλέντων στον κλάδο.
Τι έδειξε η παγκόσμια έρευνα για νέους και ναυτιλία
Η έρευνα του YES Forum — η πρώτη παγκόσμιας κλίμακας που επικεντρώνεται στους νέους και τη ναυτιλία — αναδεικνύει σαφείς διαφορές στα κίνητρα ανά περιοχή. Στις αναπτυγμένες ναυτικές οικονομίες, οι νέοι στρέφονται στον κλάδο κυρίως λόγω αγάπης για τη θάλασσα και τα πλοία. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, τα οικονομικά κίνητρα και οι προοπτικές επαγγελματικής ανέλιξης κατέχουν την πρώτη θέση. Η Ελλάδα συνδυάζει και τις δύο αυτές δυναμικές: το 62% των ερωτηθέντων Ελλήνων νέων αναφέρει τις επαγγελματικές ευκαιρίες ως βασικό κίνητρο, ενώ το 60% επικαλείται τη σύνδεση με τη ναυτική παράδοση της χώρας.
Παράλληλα, τα ευρήματα κατέδειξαν ότι χώρες που εντάσσουν συστηματικά τη ναυτιλία στο εκπαιδευτικό τους σύστημα — όπως οι Φιλιππίνες και η Αιθιοπία — καταγράφουν υψηλότερα επίπεδα ενδιαφέροντος των νέων, κυρίως για ναυτικά επαγγέλματα. Το δεδομένο αυτό θεωρείται χρήσιμο για τη διαμόρφωση εκπαιδευτικής πολιτικής σε εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, παρά τη γενικά θετική εικόνα, το 42% των συμμετεχόντων στην έρευνα θεωρεί δύσκολη την είσοδο στον κλάδο ή πιστεύει ότι δεν διαθέτει τις απαραίτητες δεξιότητες. Το ποσοστό αυτό υπογραμμίζει ένα κενό επικοινωνίας μεταξύ της βιομηχανίας και των νέων που επιθυμούν να ενταχθούν σε αυτή.
Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στην ποιότητα των νέων ταλέντων αλλά στην έγκαιρη και αποτελεσματική πρόσβασή τους σε πληροφορίες και ευκαιρίες. Το εύρημα αυτό θέτει νέες προτεραιότητες για τον κλάδο: η ναυτιλιακή βιομηχανία χρειάζεται να επενδύσει στη γεφύρωση του χάσματος πληροφόρησης, και όχι στη βελτίωση της ελκυστικότητάς της απέναντι στους νέους, αφού το ενδιαφέρον ήδη υπάρχει. Οι εταιρείες του κλάδου καλούνται συνεπώς να αναθεωρήσουν τις στρατηγικές τους προσέλκυσης ανθρώπινου δυναμικού.
Αντιδράσεις εργοδοτών και η ανταγωνιστική θέση της Ελλάδας
Η βιομηχανική πλευρά εμφανίζεται εντυπωσιακά ανοιχτή απέναντι στους νέους επαγγελματίες. Το 63,8% των εργοδοτών αξιολογεί θετικά τους νέους που εισέρχονται στη ναυτιλία, αναδεικνύοντας ως σημαντικότερες δεξιότητες την επικοινωνία, την προσαρμοστικότητα και το επαγγελματικό ήθος. Η θετική αυτή στάση των εργοδοτών έρχεται σε αντίθεση με τις ανησυχίες που εκφράζουν οι ίδιοι οι νέοι για την πρόσβαση στον κλάδο, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι η ποιότητα αλλά η πληροφόρηση. Η ψαλίδα μεταξύ αντίληψης και πραγματικότητας αποτελεί το κύριο ζητούμενο που ο κλάδος καλείται να κλείσει.
Η Ελλάδα κατέχει ηγετική θέση στη σύνδεση νέων με τη ναυτιλία, όπως καταδεικνύουν τα στοιχεία του YES Forum που δραστηριοποιείται στον τομέα αυτό από το 2014. Σε επίπεδο career fairs, το 51% των νέων στην Ελλάδα συμμετέχει σε τέτοιες εκδηλώσεις, έναντι μόλις 17% παγκοσμίως, με πάνω από 1.500 συνεντεύξεις ετησίως, συμμετοχή 40 εταιρειών και μέσο όρο 150 συμμετεχόντων ανά εκδήλωση. Στα open days, το ποσοστό συμμετοχής φτάνει το 47% — έναντι 8% διεθνώς — με άνω των 130 εκδηλώσεων που έχουν οργανωθεί μέχρι σήμερα. Στα προγράμματα mentoring, η συμμετοχή ανέρχεται στο 31%, σε σύγκριση με 20% παγκοσμίως, και έχουν δημιουργηθεί 175 ζεύγη mentoring μέσω της πρωτοβουλίας.
Τα στοιχεία αυτά υπογραμμίζουν ότι η συστηματική εμπλοκή μεταξύ νέων και ναυτιλιακής βιομηχανίας αποδίδει μετρήσιμα αποτελέσματα. Η ισχυρή παρουσία της Ελλάδας σε όλες τις κατηγορίες εμπλοκής — career fairs, open days, mentoring — αναδεικνύεται ως βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της ελληνικής ναυτιλίας στη διεθνή αγορά. Οι επιδόσεις αυτές επιβεβαιώνουν ότι η επένδυση σε οργανωμένες δράσεις σύνδεσης με τους νέους φέρνει απτά αποτελέσματα.
Τι ακολουθεί: Ναυτιλιακή εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία
Ένα από τα πιο σημαντικά βήματα προς τη σύνδεση νέων με τη ναυτιλία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στην Ελλάδα. Από τον Σεπτέμβριο του 2025, μάθημα ναυτιλιακής εκπαίδευσης που ανέπτυξε το YES Forum έχει εισαχθεί σε δημόσια και ιδιωτικά σχολεία της χώρας. Τα μετρήσιμα αποτελέσματα αυτής της πρωτοβουλίας αναμένονται στο άμεσο μέλλον. Η εμπειρία από χώρες όπως οι Φιλιππίνες, που έχουν ήδη ενσωματώσει τη ναυτιλία στη σχολική εκπαίδευση και καταγράφουν υψηλά ποσοστά ενδιαφέροντος νέων, παρέχει ένα αισιόδοξο παράδειγμα προς μίμηση. Η έκθεση υποδεικνύει ότι η έγκαιρη και ουσιαστική ενημέρωση είναι το κλειδί για την αξιοποίηση του ήδη υψηλού ενδιαφέροντος των νέων για τη ναυτιλία.
