Τρεις αρκούδες έχασαν τη ζωή τους μέσα σε μόλις 48 ώρες στη Δυτική Μακεδονία, σε ένα τραγικό σερί περιστατικών που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την περιβαλλοντική οργάνωση ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ. Ανάμεσα στα θύματα βρίσκεται και η Κίρκη, η νεαρή αρκούδα που είχε περιθαλφθεί από τον οργανισμό για περίπου έναν χρόνο και πρόσφατα επέστρεψε στο φυσικό της περιβάλλον. Δύο από τις τρεις αρκούδες σκοτώθηκαν με πυροβόλο όπλο, ενώ η Κίρκη πέθανε από δηλητηριασμένο δόλωμα. Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ χαρακτηρίζει τα γεγονότα ως απόδειξη της απουσίας οργανωμένης πρόληψης και άμεσης κρατικής ανταπόκρισης.
Τι έγινε: Τρία περιστατικά, τρεις νεκρές αρκούδες
Το πρώτο περιστατικό σημειώθηκε στο χωριό Πυλωρί του Δήμου Βοΐου, όπου βρέθηκε νεκρή μια αρσενική αρκούδα ηλικίας περίπου 2,5 ετών. Το ζώο είχε δεχθεί τρεις σφαίρες στο κεφάλι, γεγονός που αποκλείει κάθε ενδεχόμενο τυχαίου συμβάντος. Λίγο αργότερα, στο Αρμενοχώρι Φλώρινας, εντοπίστηκε νεκρή μια δεύτερη αρκούδα, η οποία έφερε τραύματα από πυροβολισμούς τόσο στο σώμα όσο και στο κεφάλι. Και τα δύο ζώα θανατώθηκαν από πυροβόλο όπλο μέσα στο ίδιο σύντομο χρονικό διάστημα.
Το τρίτο και πιο συγκλονιστικό περιστατικό αφορά την Κίρκη, τη νεαρή αρκούδα που είχε φιλοξενηθεί και περιθαλφθεί από τον ΑΡΚΤΟΥΡΟ για περίπου έναν χρόνο πριν επανενταχθεί στο φυσικό της περιβάλλον. Σύμφωνα με όλες τις διαθέσιμες ενδείξεις, ο θάνατός της προκλήθηκε από κατανάλωση δηλητηριασμένου δολώματος. Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ τόνισε ότι παρά την έγκαιρη ενημέρωση των αρμόδιων αρχών, η απαιτούμενη άμεση κινητοποίηση για τη διαχείριση του συμβάντος δεν υπήρξε. Η ανταπόκριση των υπηρεσιών ήρθε μόνο τρεις ημέρες αργότερα, γεγονός που η οργάνωση χαρακτηρίζει ως ιδιαίτερα ανησυχητικό.
Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ υπογράμμισε επίσης έναν επιπλέον κίνδυνο που δημιούργησε η καθυστέρηση: το νεκρό δηλητηριασμένο ζώο παρέμεινε εκτεθειμένο στο πεδίο, κάτι που μπορεί να αποτελέσει δευτερογενή πηγή δηλητηρίασης για άλλα άγρια ή οικόσιτα ζώα της περιοχής. Η έγκαιρη ανταπόκριση σε τέτοια περιστατικά, τόνισε η οργάνωση, δεν αποτελεί θέμα διακριτικής ευχέρειας, αλλά «θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας».
Αντιδράσεις: Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ καταγγέλλει κενά και ζητά άμεση δράση
Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ ήταν σαφής στην ανακοίνωσή του: τα τρία αυτά περιστατικά δεν αποτελούν «ατυχή περιστατικά», αλλά «την πιο τραγική απόδειξη ότι το πρόβλημα παραμένει χωρίς ουσιαστική αντιμετώπιση». Η οργάνωση επεσήμανε ότι οι κάτοικοι στις περισσότερες περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας καλούνται να αντιμετωπίσουν μόνοι τους καταστάσεις που αφορούν την παρουσία αρκούδων σε οικισμούς, χωρίς την απαιτούμενη κρατική υποστήριξη. Αυτή η έλλειψη οργανωμένης πρόληψης και άμεσης παρέμβασης χαρακτηρίζεται ως ο πυρήνας του προβλήματος.
Παράλληλα, ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ αναγνώρισε ότι «η ανάκαμψη του πληθυσμού της καφέ αρκούδας αποτελεί αναμφισβήτητη επιτυχία» στον τομέα της προστασίας της φύσης. Ωστόσο, η αυξημένη παρουσία αρκούδων σε ορισμένες περιοχές «δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την απουσία ουσιαστικής διαχείρισης ούτε ως εύκολη εξήγηση για κάθε περιστατικό». Τα εργαλεία για την αντιμετώπιση του φαινομένου, επισήμανε η οργάνωση, ήδη υπάρχουν — αυτό που λείπει είναι η συνεπής εφαρμογή τους και η επαρκής επιχειρησιακή υποστήριξη των αρμόδιων υπηρεσιών.
Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ απηύθυνε έκκληση στην Πολιτεία να προχωρήσει άμεσα στην «πλήρη στελέχωση και επιχειρησιακή λειτουργία των Ομάδων Άμεσης Επέμβασης». Ζήτησε επίσης την ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών και την εφαρμογή μέτρων πρόληψης στις περιοχές όπου παρατηρείται αύξηση του πληθυσμού των αρκούδων. «Η επανάληψη παρόμοιων περιστατικών καταδεικνύει ότι η απλή διαπίστωση του προβλήματος δεν αρκεί πλέον», κατέληξε ο οργανισμός.
Τι ακολουθεί: Μέτρα πρόληψης και αίτημα για δράση
Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ περιέγραψε αναλυτικά τα μέτρα πρόληψης που μπορούν να μειώσουν τις συγκρούσεις μεταξύ ανθρώπων και αρκούδων. Στα βασικά περιλαμβάνονται η ορθή διαχείριση των απορριμμάτων σε καλά κλεισμένους κάδους, η αποφυγή αποθήκευσης τροφίμων για κατοικίδια σε εξωτερικούς χώρους και η άμεση συλλογή πεσμένων καρπών από τις αυλές σπιτιών στις ορεινές περιοχές. Επίσης, η τοποθέτηση ηλεκτροφόρων περιφράξεων σε αγροτικές εγκαταστάσεις θεωρείται κρίσιμη για την αποφυγή επαφής των ζώων με κατοικημένες περιοχές. Όλα αυτά τα εργαλεία υπάρχουν ήδη στο θεσμικό πλαίσιο — το ζητούμενο είναι η εφαρμογή τους.
Η οργάνωση υπογράμμισε ότι «η συνύπαρξη ανθρώπου και αρκούδας είναι εφικτή», υπό την προϋπόθεση ότι εφαρμόζονται συστηματικά μέτρα πρόληψης και οι αρμόδιες υπηρεσίες ανταποκρίνονται άμεσα στα περιστατικά. Η τραγική απώλεια της Κίρκης — ενός ζώου που είχε σωθεί και επιστρέψει στη φύση χάρη στις προσπάθειες του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ — δίνει συγκεκριμένο πρόσωπο σε ένα πρόβλημα που η οργάνωση θεωρεί διαρθρωτικό. Η έκκληση για άμεση δράση απευθύνεται τόσο στις κρατικές υπηρεσίες όσο και στους ίδιους τους πολίτες των περιοχών που συνορεύουν με τον φυσικό βιότοπο της καφέ αρκούδας.
