Βαρύ πένθος σκόρπισε στον χώρο του θεάτρου η είδηση του θανάτου του Σωτήρη Τσόγκα, ηθοποιού, σκηνοθέτη και καθηγητή αγωγής λόγου, συζύγου της αγαπημένης ηθοποιού Μαίρης Ραζή. Ο Σωτήρης Τσόγκας έφυγε από τη ζωή ξαφνικά, σε ηλικία 75 ετών, αφήνοντας πίσω του μια εξαιρετικά πλούσια καλλιτεχνική κληρονομιά. Την είδηση ανακοίνωσε το απόγευμα της Τετάρτης 17 Ιουνίου ο ηθοποιός και βουλευτής Σπύρος Μπιμπίλας, μέσα από συγκινητική ανάρτησή του στο Instagram. Το ζευγάρι μοιράστηκε περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες κοινής ζωής και αδιάλειπτης καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Ένας σπουδαίος θεατράνθρωπος με πλούσια πορεία
Ο Σωτήρης Τσόγκας υπήρξε μια πολυδιάστατη προσωπικότητα του ελληνικού θεάτρου. Αποφοίτησε από το Deutsche Schule Athen – Doerpfeld Gymnasium και στη συνέχεια από τη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών, θέτοντας γερά θεμέλια για την καλλιτεχνική του πορεία. Ως ηθοποιός πρωταγωνίστησε σε 45 παραστάσεις, συμμετέχοντας από το 1972 — αρχικά με ειδική άδεια λόγω νεαρής ηλικίας — σε κορυφαίους θιάσους της εποχής. Ανάμεσά τους, ο θίασος Μυράτ-Ζουμπουλάκη στο Θέατρο Αθηνών, όπου ερμήνευσε βασικούς ρόλους σε δεκάδες κλασικά και σύγχρονα έργα ως το 1982.
Στο πλούσιο καλλιτεχνικό του ιστορικό συγκαταλέγονται εμφανίσεις σε αρχαίες τραγωδίες: «Αντιγόνη» του Σοφοκλή και «Εκάβη» του Ευριπίδη, στο Ηρώδειο και σε άλλα αρχαία θέατρα. Συνεργάστηκε επίσης με τους θιάσους της Άννας Φόνσου, του Χρήστου Πολίτη-Αντύπα και του Δημήτρη Ιωακειμίδη. Ιδιαίτερης σημασίας ήταν η συνεργασία του με τον δάσκαλό του Δημήτρη Μυράτ, με τον οποίο παρουσίασε, στα τέλη της δεκαετίας του 1970, το «Συμπόσιο» του Πλάτωνος και το «Κατά Μάρκον» Ευαγγέλιο σε Δημοτική, σε παγκόσμιες πρώτες από σκηνής του Θεάτρου Αθηνών. Ως σκηνοθέτης ανέβασε συνολικά 50 έργα, κλασικά και σύγχρονα, ελληνικά και ξένα, σε περιφερειακά θεατρικά σχήματα και στο Θέατρο Πρόβα.
Παράλληλα με την καλλιτεχνική του πορεία, ο Σωτήρης Τσόγκας αφιέρωσε σημαντικό μέρος της ζωής του στη διδασκαλία. Δίδαξε από το 1987 σε σεμινάρια του Υπουργείου Πολιτισμού, στο Ευρωπαϊκό Κολλέγιο Αθηνών, σε σχολές όπως η «Antenna» και η «Star», στην Ελληνοαμερικανική Ένωση, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στο Πανεπιστήμιο Λομονόσωφ της Μόσχας. Χαρακτηριστική ήταν και η παρουσία του στις αγροτικές φυλακές Τίρυνθας, όπου δίδαξε επίσης. Μαζί με τη σύζυγό του Μαίρη Ραζή, ίδρυσε Δραματική Σχολή, μέσα από την οποία εκπαίδευσαν δεκάδες νέους ηθοποιούς σε καθημερινή βάση.
Ο αποχαιρετισμός του Σπύρου Μπιμπίλα και η κοινή δημιουργία
Ο Σπύρος Μπιμπίλας, πρώην πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών, ήταν αυτός που έκανε γνωστή τη θλιβερή είδηση με μια συγκλονιστική ανάρτηση στο Instagram. Ο ίδιος θυμήθηκε ότι γνώρισε τον Σωτήρη Τσόγκα στα γυρίσματα της θρυλικής τηλεοπτικής σειράς «Ιερόσυλοι», που άφησε εποχή το 1981 στην ελληνική μικρή οθόνη. Στο μήνυμά του τον χαρακτήρισε «σπουδαίο θεατράνθρωπο» και τον περιέγραψε ως άνθρωπο «πράο, εργασιομανή, τελειομανή, εργάτη του θεάτρου με αγάπη για τους νέους». Η «θεατρική οικογένεια», όπως τη χαρακτήρισε ο Μπιμπίλας, αισθάνθηκε ότι χάνει έναν από τους πυλώνες της.
Ο Σωτήρης Τσόγκας και η Μαίρη Ραζή υπήρξαν για τις τελευταίες τρεις δεκαετίες αχώριστοι εταίροι στη δημιουργία. Μαζί ίδρυσαν αρχικά το Θέατρο της οδού Ερμού και στη συνέχεια το ιστορικό Θέατρο Πρόβα, που ανέβασε δεκάδες επιτυχημένες παραστάσεις και χάραξε τη δική του θέση στην ελληνική θεατρική σκηνή. Η Δραματική τους Σχολή λειτούργησε ως φυτώριο νέων ταλέντων, με τον Σωτήρη Τσόγκα να καθοδηγεί τους σπουδαστές με αφοσίωση και αγάπη. Ο Μπιμπίλας έκλεισε την ανάρτησή του στέλνοντας κουράγιο στη Μαίρη Ραζή και στην κόρη τους, ηθοποιό Κοραλία Τσόγκα, αποχαιρετώντας με λόγια βαθιάς συγκίνησης έναν αγαπημένο φίλο και συνάδελφο.
