Διπλός σεισμός στη Γαύδο ταρακούνησε τη νότια Κρήτη το μεσημέρι του Σαββάτου 20 Ιουνίου 2026, με δύο ισχυρές δονήσεις μεγέθους 4,6 και 5,3 Ρίχτερ να σημειώνονται με μόλις έξι λεπτά διαφορά. Οι σεισμοί έγιναν αισθητοί σε ολόκληρη την Κρήτη — από τα Χανιά έως το Ηράκλειο — αλλά και σε περιοχές της νότιας Πελοποννήσου. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αναφορές για τραυματισμούς ή σοβαρές υλικές ζημιές, ενώ οι σεισμολόγοι παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του φαινομένου.
Δύο ισχυρές δονήσεις σε έξι λεπτά ανοιχτά της Γαύδου
Ο πρώτος σεισμός σημειώθηκε στις 12:31 το μεσημέρι και είχε μέγεθος 4,6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ. Σύμφωνα με την αναθεωρημένη λύση του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, το επίκεντρό του εντοπίστηκε περίπου 5 έως 7 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Γαύδου, σε θαλάσσια περιοχή, ενώ το εστιακό βάθος υπολογίστηκε στα 13,4 με 14,1 χιλιόμετρα. Η δόνηση έγινε αισθητή κυρίως στη νότια και δυτική Κρήτη, χωρίς να αναφερθούν άμεσα προβλήματα. Η δόνηση αυτή χαρακτηρίστηκε αργότερα από τους σεισμολόγους ως προσεισμός που προηγήθηκε της κύριας ακολουθίας.
Ακριβώς έξι λεπτά αργότερα, στις 12:37, ακολούθησε δεύτερη και ισχυρότερη σεισμική δόνηση μεγέθους 5,3 Ρίχτερ. Το επίκεντρο εντοπίστηκε 6 έως 7 χιλιόμετρα ανατολικά της Γαύδου, ενώ το εστιακό βάθος κυμάνθηκε στα 10 έως 13,8 χιλιόμετρα. Ο δεύτερος σεισμός ήταν αισθητά ισχυρότερος σε διάρκεια και ένταση, με τις δονήσεις να φτάνουν έως τα Χανιά, το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο, αλλά και σε περιοχές της νότιας Πελοποννήσου, προκαλώντας ανησυχία στους κατοίκους.
Ο Αθανάσιος Γκανάς, Διευθυντής Ερευνών στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, εξήγησε ότι ο πρώτος σεισμός λειτούργησε ως προσεισμός και ο δεύτερος εκδηλώθηκε στο ίδιο ρήγμα. Εμφανίστηκε καθησυχαστικός, τονίζοντας ότι «τα μεγέθη κοντά στο 5 είναι συνήθη στη Γαύδο», ωστόσο παραδέχτηκε ότι είναι πολύ νωρίς για να κριθεί αν ο σεισμός των 5,3 Ρίχτερ αποτελεί τον κύριο σεισμό της ακολουθίας. Σημείωσε ακόμα ότι οι δονήσεις χαρακτηρίζονται ως επιφανειακές, και πως την προηγούμενη εβδομάδα δεν υπήρχε καμία ένδειξη που να προοιωνιζόταν σεισμό στην περιοχή.
Κλειστή η Σαμαριά — Αντιδράσεις αρχών και σεισμολόγων
Η δήμαρχος Γαύδου, Λίλιαν Στεφανάκη, δήλωσε ότι δεν υπήρχε αναφορά για τραυματισμό ή ζημιές, με μοναδική εξαίρεση μια μικρή κατολίσθηση σε ρέμα κοντά στην περιοχή του Ποταμού. Πυροσβέστες από το κλιμάκιο της Γαύδου ξεκίνησαν άμεσα περιπολίες για να ελέγξουν την κατάσταση, ενώ αντίστοιχες προληπτικές περιπολίες πραγματοποιήθηκαν σε ολόκληρο το νότιο τμήμα της Κρήτης. Τα πυροσβεστικά κλιμάκια κάλυψαν τις περιφερειακές ενότητες Χανίων, Ρεθύμνου και Ηρακλείου, όπου οι σεισμικές δονήσεις έγιναν ιδιαίτερα αισθητές. Οι υπηρεσίες λειτούργησαν συντεταγμένα, χωρίς να αναφερθεί κάποιο σοβαρό περιστατικό.
Ο ΟΦΥΠΕΚΑ ανακοίνωσε το προληπτικό κλείσιμο του Φαραγγιού της Σαμαριάς αμέσως μετά τους σεισμούς. Τη στιγμή εκείνη βρίσκονταν εντός του φαραγγιού 566 επισκέπτες, τους οποίους το προσωπικό απομάκρυνε άμεσα και ψύχραιμα. Οι περίπου 100 επισκέπτες που είχαν φτάσει έως το 6ο χιλιόμετρο γύρισαν πίσω προς τη βόρεια είσοδο, ενώ οι υπόλοιποι, που βρίσκονταν κοντά στον οικισμό της Σαμαριάς, οδηγήθηκαν από τους υπαλλήλους του Εθνικού Δρυμού προς τη νότια έξοδο της Αγίας Ρουμέλης Χανίων.
Ο σεισμολόγος Γεράσιμος Παπαδόπουλος τόνισε σε ανάρτησή του ότι «είναι πολύ νωρίς για να κρίνουμε αν επρόκειτο για τον κύριο σεισμό». Υπενθύμισε ότι η περιοχή εντάσσεται στο κεντρικό τμήμα του ελληνικού σεισμικού τόξου, εκεί όπου συγκρούονται η αφρικανική και η ευρασιατική τεκτονική πλάκα, και διαθέτει σημαντικό σεισμικό δυναμικό. Θύμισε μάλιστα ότι στις 14 Μαΐου 1959, λίγο πιο ανατολικά, σημειώθηκε σφοδρός σεισμός μεγέθους 6,3 Ρίχτερ, ο οποίος επίσης είχε δυνατό προσεισμό μεγέθους 4,9 Ρίχτερ λίγα λεπτά πριν — μια ιστορική αναλογία που δεν αφήνει αδιάφορους τους ειδικούς.
Τι ακολουθεί — Έλεγχοι ασφαλείας και παρακολούθηση
Ο κ. Γκανάς υπογράμμισε ότι «η δεύτερη δόνηση είναι ισχυρή και θα πρέπει να γίνει έλεγχος ασφαλείας στη Γαύδο και στα νότια παράλια της Κρήτης για τυχόν βλάβες», επισημαίνοντας ιδιαίτερα τις παλαιές οικίες που είναι πιο ευάλωτες. Εξήγησε ότι η περιοχή βρίσκεται μακριά από το μεγάλο ρήγμα της τάφρου του Πτολεμαίου, οπότε δεν προκύπτει κίνδυνος από εκείνη τη ζώνη. Πρόσθεσε ωστόσο ότι κοντά στη Γαύδο υπάρχουν ρήγματα με δυναμικό για τέτοιους σεισμούς, και η κατάσταση παρακολουθείται εντατικά. Η περιοχή νότια της Κρήτης αποτελεί ένα από τα πλέον σεισμογενή τμήματα της χώρας, με συχνή καταγραφή δονήσεων τους τελευταίους μήνες.
Οι σεισμολογικοί σταθμοί συνεχίζουν να καταγράφουν μετασεισμικές δονήσεις στην ευρύτερη περιοχή, ενώ οι επιστήμονες αναλύουν τα δεδομένα για να διαπιστώσουν αν ο σεισμός των 5,3 Ρίχτερ αποτέλεσε την κύρια σεισμική εκδήλωση ή αν το φαινόμενο θα συνεχιστεί. Οι αρμόδιες αρχές παραμένουν σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας, με την Πολιτική Προστασία να βρίσκεται σε επικοινωνία με τους τοπικούς φορείς. Οι επιστήμονες συστήνουν ψυχραιμία, επισημαίνοντας ότι τέτοιου είδους σεισμικές διεργασίες είναι συμβατές με τη γεωτεκτονική φυσιογνωμία της περιοχής. Η μετασεισμική ακολουθία τις επόμενες ώρες θα δώσει πιο ασφαλείς απαντήσεις για τη φύση των δονήσεων.
