Η Βρετανία βρίσκεται σε πολιτικό σταυροδρόμι μετά την ανακοίνωση παραίτησης του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ από την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος. Ο Άντι Μπέρναμ, πρώην δήμαρχος του Μάντσεστερ και νεοεκλεγμένος βουλευτής, ανακοίνωσε αμέσως την υποψηφιότητά του για την ηγεσία των Εργατικών και τον πρωθυπουργικό θώκο. Παράλληλα, ο πρώην υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ αποφάσισε να μην διεκδικήσει την ηγεσία και να στηρίξει δημόσια τον Μπέρναμ. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο ώστε η Βρετανία να αποκτήσει τον έβδομο πρωθυπουργό της σε διάστημα μόλις 10 ετών.
Διαβάστε επίσης: Ο Κιρ Στάρμερ παραιτείται – Φαβορί ο Μπέρναμ για πρωθυπουργός
Τι έγινε: Παραίτηση Στάρμερ και άμεση ανακοίνωση Μπέρναμ
Ο Κιρ Στάρμερ κατέληξε στην απόφαση της παραίτησης έπειτα από ένα Σαββατοκύριακο έντονου πολιτικού παρασκηνίου και εσωτερικής διαβούλευσης στην εξοχική πρωθυπουργική κατοικία στο Τσέκερς. Όταν επέστρεψε στην Ντάουνινγκ Στριτ, προχώρησε σε διάγγελμα που σηματοδότησε το τέλος της πρωθυπουργίας του. Ο ίδιος είχε ήδη επικοινωνήσει με τον βασιλιά Κάρολο, γνωστοποιώντας του την πρόθεσή του να αποχωρήσει. Οι ασφυκτικές εσωκομματικές πιέσεις που είχε δεχτεί τις τελευταίες εβδομάδες οδήγησαν στην οριστική αυτή επιλογή. Η ανακοίνωση της παραίτησης συνέπεσε συμβολικά με την ορκωμοσία του Άντι Μπέρναμ ως βουλευτή εντός της ίδιας ημέρας.
Ο Μπέρναμ, ο οποίος διατέλεσε δήμαρχος της ευρύτερης περιοχής του Μάντσεστερ πριν εκλεγεί βουλευτής από εκλογική περιφέρεια του Λανκασάιρ, δεν άργησε να επιβεβαιώσει δημόσια την υποψηφιότητά του για την ηγεσία των Εργατικών. Ευχαρίστησε τον Στάρμερ για τις υπηρεσίες που πρόσφερε στη Βρετανία, χαρακτηρίζοντάς τες «τεράστιες». «Η απόφασή του σηματοδοτεί την έναρξη μιας μεταβατικής περιόδου και είναι σημαντικό αυτή η διαδικασία να διεξαχθεί με τάξη και υπευθυνότητα», δήλωσε χαρακτηριστικά. Κατά τη διάρκεια των ετών της Συντηρητικής διακυβέρνησης αλλά και επί ηγεσίας Στάρμερ, η πορεία του ως Εργατικού δημάρχου αποτέλεσε σημείο αναφοράς για πολλά στελέχη του κόμματος.
Στο διάγγελμά του, ο Στάρμερ απαρίθμησε τα επιτεύγματα της θητείας του, υπερασπιζόμενος τις επιλογές της κυβέρνησής του. Ανέφερε μια οικονομία που αναπτύσσεται ταχύτερα από τις υπόλοιπες συγκρίσιμες χώρες, με τους μισθούς να αυξάνονται πάνω από τον πληθωρισμό σε κάθε μήνα της θητείας του. Επεσήμανε επίσης τη γρηγορότερη μείωση των λιστών αναμονής του NHS εδώ και 17 χρόνια και τη μεγαλύτερη βελτίωση στα δικαιώματα εργαζομένων και ενοικιαστών εδώ και μια γενιά. Ο Στάρμερ αναφέρθηκε επίσης στη μεγαλύτερη αύξηση των αμυντικών δαπανών από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, σε επενδύσεις σε υποδομές και στο τέλος της περιόδου λιτότητας.
Αντιδράσεις: Στρίτινγκ στηρίζει Μπέρναμ, η ενότητα πρώτη προτεραιότητα
Αμέσως μετά την ανακοίνωση παραίτησης Στάρμερ, ο πρώην υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ — που προηγουμένως είχε δηλώσει κατηγορηματικά ότι θα διεκδικήσει την ηγεσία — ανακοίνωσε πως αποσύρεται από την κούρσα και στηρίζει τον Μπέρναμ. Ο Στρίτινγκ αποκάλυψε ότι είχε εκτενείς συζητήσεις με τον Μπέρναμ τις τελευταίες ημέρες πριν καταλήξει σε αυτή την απόφαση. Το συμπέρασμά του ήταν σαφές: η ενότητα του κόμματος πρέπει να τεθεί πάνω από κάθε προσωπική φιλοδοξία. «Μπορούμε να περάσουμε το καλοκαίρι υπερτονίζοντας μικρές διαφορές ή μπορούμε να σηκώσουμε τα μανίκια και να βοηθήσουμε να φέρουμε τις αλλαγές που χρειάζονται το κόμμα και η χώρα», δήλωσε. Η στήριξη Στρίτινγκ ενισχύει σημαντικά τη θέση του Μπέρναμ ως επικρατέστερου υποψηφίου στη διαδικασία διαδοχής.
Ο Μπέρναμ έσπευσε να στείλει μήνυμα σταθερότητας και συνέχειας. «Η χώρα αναμένει σταθερότητα, σοβαρότητα και συνεχή εστίαση στα ζητήματα που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία — και αυτό ακριβώς θα λάβει», τόνισε. Ανέφερε ως βασικές προτεραιότητές του την οικονομική ανάπτυξη, τη μείωση του κόστους ζωής, τις δημόσιες υπηρεσίες, τη στέγαση και τις ευκαιρίες για τη νέα γενιά. Ο Μπέρναμ προβάλλει ήδη ως το φαβορί, συγκεντρώνοντας τη στήριξη ολοένα και περισσότερων στελεχών και βουλευτών του Εργατικού Κόμματος. Δεσμεύτηκε ότι η πολιτική αλλαγή δεν θα αποσπά την προσοχή από το κύριο καθήκον: τη βελτίωση της καθημερινής ζωής των πολιτών.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τη μεταβατική περίοδο ως «θετική διαδικασία ανανέωσης» και υπογράμμισε ότι η συνεργασία εντός του Εργατικού Κόμματος αποτελεί βασική προϋπόθεση. «Θα διασφαλίσουμε ότι η μετάβαση θα αποτελέσει μια θετική διαδικασία ανανέωσης για το κόμμα και τη χώρα», ανέφερε. Πρόσθεσε ότι η εστίαση σε ζητήματα όπως η πρόοδος στην οικονομία και οι δημόσιες υπηρεσίες πρέπει να παραμείνει αδιάσπαστη. Απευθύνθηκε στα μέλη του κόμματος ζητώντας ενότητα και κοινή κατεύθυνση.
Τι ακολουθεί: Χρονοδιάγραμμα και κανόνες διαδοχής
Ο Στάρμερ ανακοίνωσε ότι θα ζητήσει από την Εθνική Εκτελεστική Επιτροπή του Εργατικού Κόμματος να ορίσει επίσημα το χρονοδιάγραμμα διαδοχής. Οι υποψηφιότητες θα ανοίξουν στις 9 Ιουλίου και θα κλείσουν πριν από τη θερινή διακοπή του κοινοβουλίου, που έχει οριστεί για τις 16 Ιουλίου. Εάν χρειαστεί εσωκομματική αναμέτρηση, ο νέος ηγέτης πρέπει να έχει αναδειχτεί πριν από την επανέναρξη των εργασιών του κοινοβουλίου, που προγραμματίζεται για την 1η Σεπτεμβρίου. Ο ίδιος δεσμεύτηκε να παραμείνει στη θέση του πρωθυπουργού μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ώστε να διασφαλιστεί ομαλή μετάβαση εξουσίας.
Σύμφωνα με τους κανόνες του Εργατικού Κόμματος, κάθε υποψήφιος πρέπει να εξασφαλίσει τη στήριξη του 20% των βουλευτών του κόμματος. Με το κόμμα να διαθέτει 403 έδρες στο βρετανικό κοινοβούλιο, αυτό αντιστοιχεί σε 81 βουλευτές, συμπεριλαμβανομένου του υποψηφίου. Οι υποψήφιοι πρέπει επίσης να συγκεντρώσουν συγκεκριμένα ποσοστά υποστήριξης από τις τοπικές οργανώσεις του κόμματος και τα συνδικάτα. Εάν ο Μπέρναμ δεν αντιμετωπίσει αντίπαλο — το πλέον πιθανό σενάριο αυτή τη στιγμή — θα αναλάβει πρωθυπουργός χωρίς εκλογική αναμέτρηση, ήδη από τα μέσα του Ιουλίου.
