Σημαντική νομοθετική ρύθμιση για χιλιάδες δανειολήπτες με ενεργές ρυθμίσεις βάσει του νόμου Κατσέλη προώθησε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προβλέποντας αυτόματη και καθολική εφαρμογή της πρόσφατης απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου. Ο υφυπουργός Δημήτρης Μαρκόπουλος μίλησε στον ΣΚΑΪ και εξήγησε τι σημαίνει πρακτικά αυτή η αλλαγή για τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη, αναφέροντας δραστικές αναδρομικές μειώσεις στις μηνιαίες δόσεις. Παράλληλα, ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς σχολίασε τη ρύθμιση, χαιρετίζοντάς την κατ’ αρχήν αλλά ασκώντας κριτική για την εξαίρεση ορισμένων κατηγοριών δανειοληπτών από το πεδίο εφαρμογής της.
Τι αλλάζει για τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη
Ο υφυπουργός Δημήτρης Μαρκόπουλος ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο η νέα νομοθετική ρύθμιση αλλάζει το τοπίο για τους δανειολήπτες με ενεργές ρυθμίσεις βάσει του νόμου 3869/2010. Το κεντρικό σημείο της αλλαγής αφορά τον υπολογισμό του τόκου: στο εξής ο τόκος θα υπολογίζεται πάνω στη μηνιαία δόση και όχι πάνω στο συνολικό κεφάλαιο του δανείου, όπως ίσχυε έως τώρα. Αυτή η τεχνική μεταβολή έχει άμεση και ουσιαστική επίπτωση στο ύψος της μηνιαίας επιβάρυνσης κάθε δανειολήπτη. Η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία έθεσε αυτό το πλαίσιο, εφαρμόζεται πλέον καθολικά και ενιαία για το σύνολο των ενεργών δανειοληπτών του νόμου Κατσέλη.
Ιδιαίτερης βαρύτητας είναι και η αναδρομική διάσταση της ρύθμισης. Τα επιπλέον ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί από τους δανειολήπτες θα συνυπολογίζονται πλέον ως εξόφληση κεφαλαίου, γεγονός που μειώνει άμεσα το συνολικό υπόλοιπο της οφειλής. Ο Μαρκόπουλος παρουσίασε ενδεικτικό παράδειγμα για να καταδείξει το πραγματικό μέγεθος της αλλαγής: σε δάνειο ύψους 144.000 ευρώ με μηνιαία δόση 730 ευρώ, η νέα ρύθμιση μπορεί να μειώσει τη δόση στα 480 ευρώ. «Αυτό αυτόματα μειώνει δόσεις… Θα δουν οι δανειολήπτες πολύ μεγάλες μειώσεις στις δόσεις τους», τόνισε ο υφυπουργός. Η κυβέρνηση, σύμφωνα με τον Μαρκόπουλο, δεν αρκείται στην αναγνώριση της δικαστικής απόφασης, αλλά λειτουργεί «προωθητικά» ώστε τα οφέλη να φτάνουν αυτόματα στους δανειολήπτες.
Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος χαρακτήρισε τη ρύθμιση «κοσμογονία» για τους δανειολήπτες, επαναλαμβάνοντας τη λέξη αυτή δύο φορές κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του. «Πρόκειται για κάτι ριζοσπαστικό, για μία κοσμογονία στους δανειολήπτες η οποία θα ελαφρύνει την καθημερινότητά τους», ανέφερε. Η δυνατότητα αυτόματης μείωσης των δόσεων χωρίς να χρειαστεί κάθε δανειολήπτης να κινηθεί νομικά αποτελεί κεντρικό χαρακτηριστικό της ρύθμισης. Το υπουργείο προχωρά στην πλήρη νομοθετική κατοχύρωση της απόφασης του Αρείου Πάγου, διασφαλίζοντας ότι κανένας δανειολήπτης με ενεργή ρύθμιση δεν θα χρειαστεί να διεκδικήσει το δικαίωμά του δικαστικά.
Σαμαράς: «Η αποκατάσταση της νομιμότητας δεν μπορεί να είναι επιλεκτική»
Στη νέα νομοθετική ρύθμιση για τον νόμο Κατσέλη αναφέρθηκε με δήλωσή του ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, εκφράζοντας τόσο αναγνώριση όσο και αντιρρήσεις. Ο Σαμαράς τόνισε ότι η κυβερνητική πρωτοβουλία «δικαιώνει» προηγούμενη παρέμβασή του, με την οποία είχε ζητήσει την άμεση εφαρμογή των αποφάσεων της δικαιοσύνης «δίχως καθυστέρηση και δεύτερες σκέψεις». Ωστόσο, ο πρώην πρωθυπουργός δεν περιορίστηκε στον έπαινο και στράφηκε κατά της κυβέρνησης για αυτό που χαρακτήρισε επιλεκτική αποκατάσταση της νομιμότητας. Η δήλωση αναρτήθηκε και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αποκτώντας ευρεία προβολή.
Το κεντρικό ερώτημα που θέτει ο Αντώνης Σαμαράς αφορά τους δανειολήπτες που παραμένουν εκτός των ωφελειών της νέας ρύθμισης: εκείνοι των οποίων η ρύθμιση βάσει του νόμου Κατσέλη έχει ήδη ολοκληρωθεί ή έχει απολεσθεί. «Δυσκολεύομαι να κατανοήσω με ποια νομική ή ηθική βάση εξαιρούνται δανειολήπτες που υπέστησαν την ίδια ακριβώς επιβάρυνση, μόνο και μόνο επειδή η ρύθμισή τους ολοκληρώθηκε ή απωλέσθηκε στο μεταξύ», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η παρατήρηση αυτή θέτει ένα νομικό και ηθικό ερώτημα: γιατί δύο δανειολήπτες που υπέστησαν τον ίδιο τρόπο υπολογισμού τόκου να αντιμετωπίζονται διαφορετικά βάσει της τρέχουσας κατάστασης της ρύθμισής τους; Ο Σαμαράς δεν αφήνει αναπάντητο αυτό το ερώτημα.
Ο Αντώνης Σαμαράς κατέληξε τη δήλωσή του με δύο σαφείς διατυπώσεις που συνοψίζουν τη θέση του: «Η αποκατάσταση της νομιμότητας δεν μπορεί να είναι επιλεκτική. Στην πολιτική το αυτονόητο δεν πρέπει να είναι ζητούμενο». Με αυτές τις φράσεις, ο πρώην πρωθυπουργός επισημαίνει ότι η εφαρμογή της δικαστικής απόφασης πρέπει να καλύπτει το σύνολο των πληγέντων δανειοληπτών του νόμου Κατσέλη και όχι μόνο εκείνους με ενεργές ρυθμίσεις. Η τοποθέτησή του προσθέτει πολιτικό βάρος στο αίτημα για ολοκληρωτική αντιμετώπιση του ζητήματος, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα για τους εξαιρούμενους δανειολήπτες.
Τι ακολουθεί
Ο υφυπουργός Δημήτρης Μαρκόπουλος διαβεβαίωσε ότι το επόμενο διάστημα το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα δώσει επιπλέον διευκρινίσεις για την εφαρμογή της ρύθμισης. Αναλυτικά παραδείγματα θα παρουσιαστούν, ώστε οι δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη να κατανοήσουν πλήρως τα οφέλη που τους αναλογούν στη συγκεκριμένη περίπτωσή τους. Η δέσμευση αυτή έρχεται ως ανταπόκριση στην ανάγκη για πλήρη διαφάνεια απέναντι σε δανειολήπτες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες εδώ και χρόνια. Η κυβέρνηση, σύμφωνα με τον Μαρκόπουλο, δεσμεύεται να λειτουργήσει «προωθητικά» ώστε τα οφέλη να φτάνουν αυτόματα στους δικαιούχους χωρίς να χρειαστεί να κινηθούν μόνοι τους.
