Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έφθασε την Τρίτη στο Άμπου Ντάμπι, ξεκινώντας περιοδεία στα κράτη του Περσικού Κόλπου με στόχο να καθησυχάσει τους συμμάχους της Ουάσιγκτον. Κατά την άφιξή του, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας δήλωσε κατηγορηματικά ότι το Ιράν δεν θα μπορέσει να επιβάλλει διόδια στα Στενά του Ορμούζ, στο πλαίσιο οποιασδήποτε τελικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ. Η θέση αυτή βασίζεται στο διεθνές δίκαιο και, σύμφωνα με τον ίδιο, συναντά την ευρεία συναίνεση των χωρών της περιοχής. Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε κρίσιμη διπλωματική συγκυρία, καθώς οι συνομιλίες για τη συμφωνία με την Τεχεράνη βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ: Ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ, απειλεί το Ιράν
Κατηγορηματική θέση για τα Στενά του Ορμούζ
Ο Ρούμπιο ήταν απόλυτα σαφής στις δηλώσεις του ήδη από την πρώτη στιγμή της άφιξής του στο Άμπου Ντάμπι. «Πρόκειται για μια διεθνή οδό ναυσιπλοΐας. Καμία χώρα δεν επιτρέπεται να εισπράττει διόδια ή τέλη σε μια διεθνή οδό ναυσιπλοΐας», τόνισε μιλώντας σε δημοσιογράφους, σημειώνοντας πως πιστεύει ότι «όλες οι χώρες αυτής της περιοχής θα συμφωνούσαν» με αυτή τη θέση. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η αρχή αυτή κατοχυρώνεται ρητά από το ισχύον διεθνές νομικό πλαίσιο και δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία για τη διακίνηση πετρελαίου παγκοσμίως, και οποιαδήποτε απόπειρα ελέγχου τους θα είχε άμεσες επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Κεντρικό θέμα των επαφών αναμένεται να αποτελέσει το μνημόνιο κατανόησης που έχει διαμορφωθεί μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ επιβεβαίωσε ότι το πρωτόκολλο συμφωνίας θα συζητηθεί εκτενώς κατά τη διάρκεια των συναντήσεων. «Αυτό σίγουρα θα συζητηθεί κατά τη διάρκεια αυτών των συνομιλιών», δήλωσε απαντώντας σε σχετική ερώτηση. Παράλληλα, τόνισε ότι «ορισμένα σημεία που δεν περιλαμβάνονται στο μνημόνιο συνεννόησης αναμφίβολα θα συζητηθούν, αλλά το ίδιο το μνημόνιο θα πρέπει οπωσδήποτε να εξεταστεί». Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ρούμπιο ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν επίσης να διαπραγματεύονται απευθείας με την κυβέρνηση του Λιβάνου.
Ο στόχος της περιοδείας ξεπερνά τις διμερείς επαφές. Οι χώρες του Κόλπου δέχθηκαν ιρανικούς πυραύλους και drones κατά τη διάρκεια της πρόσφατης σύγκρουσης, παρά το γεγονός ότι ήταν αντίθετες στην ένοπλη αντιπαράθεση. Ο Ρούμπιο ήρθε στην περιοχή για να επανεπιβεβαιώσει την αμερικανική δέσμευση απέναντί τους και να μεταφέρει τη σημασία της συμφωνίας που διαμορφώνεται με την Τεχεράνη. Η ενημέρωση των συμμάχων για τους όρους του υπό διαμόρφωση πλαισίου αποτελεί προτεραιότητα της αμερικανικής διπλωματίας.
Οι όροι για παύση εχθροπραξιών και οι εντάσεις στον Λίβανο
Ο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι η επίτευξη πλήρους και διαρκούς παύσης των εχθροπραξιών στην περιοχή παραμένει ζήτημα με αυστηρές προϋποθέσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό «δεν είναι δυνατό όσο οι εντολοδόχοι του Ιράν εκτοξεύουν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη από το Ιράκ και εμπλέκονται σε τρομοκρατικές ενέργειες». Αναφέρθηκε ονομαστικά στις οργανώσεις Χαμάς και Χεζμπολάχ ως παραδείγματα τέτοιων ενεργειών. Η αμερικανική πλευρά θέτει ως βασική προϋπόθεση για ουσιαστική εκεχειρία τη διακοπή αυτών των επιθέσεων από τους φιλοϊρανικούς παράγοντες.
Ωστόσο, στον νότιο Λίβανο η κατάσταση παραμένει τεταμένη. Ο ισραηλινός στρατός άνοιξε πυρ εναντίον τεσσάρων ατόμων που, σύμφωνα με τις ισραηλινές αρχές, κινήθηκαν με μοτοσικλέτα και εκσκαφέα προς θέσεις στρατιωτών μέσα στη ζώνη ασφαλείας. Αρχικά ρίχθηκαν προειδοποιητικές βολές, αλλά όταν τα άτομα συνέχισαν να πλησιάζουν, οι στρατιώτες άνοιξαν πυρ. Η Χεζμπολάχ κατήγγειλε τον θάνατο δύο ατόμων και χαρακτήρισε το περιστατικό ως παραβίαση της ισχύουσας εκεχειρίας, χωρίς να διευκρινίσει αν θα υπάρξουν αντίποινα.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, επανέλαβε την αντίθεσή του στην ισραηλινή παρουσία στο νότιο τμήμα της χώρας, ενώ έκανε έμμεση αναφορά και στις ξένες παρεμβάσεις. «Δεν δεχόμαστε τίποτα λιγότερο από το τέλος της ισραηλινής κατοχής και ταυτόχρονα την πτώση της ξένης κηδεμονίας, επειδή η μόνη μας επιλογή είναι η εθνική μας κυριαρχία», δήλωσε ο Αούν με αφορμή την έναρξη του πέμπτου γύρου συνομιλιών Ισραήλ-Λιβάνου στην Ουάσιγκτον. Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν παράλληλα ότι έχει δημιουργηθεί «μηχανισμός παρακολούθησης» για την επιτήρηση της εκεχειρίας στον Λίβανο.
Τι ακολουθεί στη διπλωματική περιοδεία
Ο Μάρκο Ρούμπιο θα συναντηθεί με την ηγεσία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων την Τετάρτη, πριν συνεχίσει την περιοδεία του. Από το Άμπου Ντάμπι θα μεταβεί στο Κουβέιτ και κατόπιν στο Μπαχρέιν, όπου θα συμμετάσχει στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου την Πέμπτη. Η περιοδεία αποσκοπεί στην ενημέρωση των συμμάχων για τις εξελίξεις στις συνομιλίες με το Ιράν και στην ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας. Στόχος είναι η διαβεβαίωση ότι τα συμφέροντα των χωρών του Κόλπου θα λαμβάνονται πλήρως υπόψη σε κάθε διπλωματικό διακανονισμό με την Τεχεράνη.
