Η Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών βρίσκει την Ελλάδα να αντιμετωπίζει ένα σύνθετο και διαρκώς μεταβαλλόμενο τοπίο στην αγορά ναρκωτικών. Ο Αστυνομικός Υποδιευθυντής Γιάννης Καρυδάκος, διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, αποτύπωσε με αριθμούς και αναλύσεις την κατάσταση που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι αρχές. Η κοκαΐνη και η κάνναβη παραμένουν οι κυρίαρχες ουσίες, ενώ νέες απειλές, όπως τα συνθετικά κανναβινοειδή, θέτουν πρόσθετες προκλήσεις στο έργο των διωκτικών υπηρεσιών.
Τι έγινε: Τα στοιχεία των κατασχέσεων και οι νέες μέθοδοι διακίνησης
Από τον Οκτώβριο του 2024 έως σήμερα, η Υποδιεύθυνση Δίωξης Ναρκωτικών χειρίστηκε 323 υποθέσεις και πραγματοποίησε 646 συλλήψεις. Οι ποσότητες που κατασχέθηκαν στο ίδιο διάστημα είναι εντυπωσιακές: 1,8 τόνοι κοκαΐνης, 5,2 τόνοι ακατέργαστης κάνναβης, 174,5 κιλά κατεργασμένης κάνναβης, 135,2 κιλά ηρωίνης, 9.251 δενδρύλλια κάνναβης και 18.265 δισκία ecstasy. Τα νούμερα αυτά αποκαλύπτουν τη μεγάλη κλίμακα του φαινομένου και την ένταση της δράσης των αρχών.
Ο κ. Καρυδάκος επισημαίνει ότι «τα δίκτυα που διακινούν ναρκωτικά μεταβάλλονται διαρκώς», αλλάζοντας τόσο τη δομή τους όσο και τις μεθόδους δράσης τους. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φαινόμενα των τελευταίων ετών είναι η αυξημένη χρήση διαδικτυακών εφαρμογών και η αποστολή ναρκωτικών μέσω ταχυδρομικών δεμάτων. Η τάση αυτή ενισχύθηκε σημαντικά μετά την περίοδο της πανδημίας και αποτελεί πλέον ένα καθιερωμένο «modus operandi» για τα κυκλώματα, το οποίο δυσκολεύει τον εντοπισμό και την αναχαίτισή τους.
Παράλληλα, ο αξιωματικός περιγράφει το λεγόμενο «waterbed effect», ένα φαινόμενο κατά το οποίο η πίεση που ασκούν οι αρχές σε μία διαδρομή διακίνησης δεν εξαλείφει το πρόβλημα αλλά το μετατοπίζει αλλού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι μεγάλες κατασχέσεις που πραγματοποιήθηκαν στα λιμάνια του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, οι οποίες ανάγκασαν τα κυκλώματα να αναζητήσουν εναλλακτικές πύλες εισόδου. Έτσι, άλλα σημεία εισόδου στη χώρα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τους διακινητές.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Νέες ουσίες και νομοθετικές αλλαγές
Η κοκαΐνη κυριαρχεί στις κατασχέσεις, με 1,8 τόνους να έχουν εντοπιστεί μόλις στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2024. Σύμφωνα με τον κ. Καρυδάκο, η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με τη μεγάλη διεθνή προσφορά της ουσίας, η οποία επηρεάζει τη διαθεσιμότητά της και τις διαδρομές μέσω των οποίων φτάνει ή διέρχεται από την Ελλάδα. Η κάνναβη παραμένει επίσης σε πρώτο πλάνο, όπως μαρτυρούν οι πάνω από 5 τόνοι ακατέργαστης ουσίας που κατασχέθηκαν. Αντίθετα, η ηρωίνη παρουσιάζει πτωτική τάση σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, χωρίς ωστόσο να έχει εξαφανιστεί εντελώς.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζουν οι αρχές για την ανάδυση νέων κατηγοριών ουσιών. Τα συνθετικά κανναβινοειδή χαρακτηρίζονται από τον κ. Καρυδάκο ως μία από τις σημαντικότερες νέες απειλές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, νόμιμα προϊόντα κάνναβης υφίστανται επεξεργασία — ακόμη και με ψεκασμό — προκειμένου να αυξηθεί η δραστικότητά τους και τα επίπεδα της THC, της βασικής ψυχοδραστικής ουσίας. Η πρακτική αυτή καθιστά ιδιαίτερα δύσκολο τον εντοπισμό και την κατηγοριοποίηση των ουσιών από τις αρχές.
Ως απάντηση στον κίνδυνο αυτό, τέθηκε σε ισχύ στις 20 Μαΐου νομοθετική αλλαγή που απαγορεύει τη λιανική πώληση κανναβινοειδών. Ο κ. Καρυδάκος αναφέρεται επίσης στη λεγόμενη «ροζ κοκαΐνη» καθώς και στην κεταμίνη, η οποία, σύμφωνα με την εκτίμησή του, «πηγαίνει να καλύψει το κενό της ηρωίνης» ως κατασταλτικό ναρκωτικό. Οι νέες αυτές ουσίες δημιουργούν πρόσθετες προκλήσεις για τις διωκτικές αρχές, οι οποίες καλούνται να προσαρμόζουν διαρκώς τις μεθόδους και τα εργαλεία τους.
Τι ακολουθεί: Η διαρκής προσαρμογή των αρχών
Η Υποδιεύθυνση Δίωξης Ναρκωτικών παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και την εμφάνιση νέων ουσιών στην αγορά. Ο κ. Καρυδάκος τονίζει ότι τα κυκλώματα διακίνησης προσαρμόζονται διαρκώς στις επιχειρησιακές πιέσεις, στις τεχνολογικές εξελίξεις και στις μεταβαλλόμενες καταναλωτικές τάσεις. Αυτό σημαίνει ότι και οι αρχές οφείλουν να επικαιροποιούν τις μεθόδους τους, να παρακολουθούν νέες τάσεις και να ενισχύουν τη συνεργασία σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Η νομοθετική παρέμβαση για τα κανναβινοειδή αποτελεί ένδειξη ότι το κράτος κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, ωστόσο το φαινόμενο του «waterbed effect» υπενθυμίζει ότι κάθε παρέμβαση μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες στη γεωγραφία της διακίνησης.
