Έντονη αντιπαράθεση ξέσπασε στη Βουλή γύρω από τον νέο Αυτοδιοικητικό Κώδικα, με τον υπουργό Εσωτερικών Θεόδωρο Λιβάνιο να απαντά κατηγορηματικά στην κριτική που άσκησε το ΠΑΣΟΚ. Η βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας του ΠΑΣΟΚ, Χριστίνα Σταρακά, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «σβήνει» τις τοπικές κοινότητες και υποβαθμίζει τον ρόλο του προέδρου του χωριού σε απλό «τοποτηρητή» του δημάρχου. Ο Λιβάνιος αντέκρουσε με οξύτητα τα επιχειρήματα της αντιπολίτευσης, χαρακτηρίζοντας την κριτική αντιφατική και αβάσιμη.
Τι είπε ο Λιβάνιος για τον Αυτοδιοικητικό Κώδικα
Ο υπουργός Εσωτερικών ανέπτυξε την επιχειρηματολογία του θυμίζοντας ότι οι αρμοδιότητες που προβλέπει ο νέος Αυτοδιοικητικός Κώδικας παραμένουν ακριβώς ίδιες με εκείνες που όριζε ο Καλλικράτης. Απευθυνόμενος απευθείας στη βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, ο Λιβάνιος υπενθύμισε ότι το ίδιο το ΠΑΣΟΚ εφάρμοσε ιστορικές διοικητικές μεταρρυθμίσεις, τον Καποδίστρια και τον Καλλικράτη, οι οποίες αναδιαμόρφωσαν ριζικά την αυτοδιοίκηση. Ο υπουργός χαρακτήρισε αντιφατικό το να επικαλείται κανείς αυτές τις μεταρρυθμίσεις ως επίτευγμα και ταυτόχρονα να ζητά την επαναφορά κοινοτικών δομών που εκείνες ακριβώς κατήργησαν. «Και τα δύο δεν γίνονται», τόνισε χαρακτηριστικά ο Λιβάνιος, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να επαναφέρει «από το πίσω παράθυρο» αυτό που οι ίδιοι κατήργησαν.
Παράλληλα, ο υπουργός Εσωτερικών αντέκρουσε και τον ισχυρισμό ότι το νομοσχέδιο κατατέθηκε «εν κρυπτώ» και «λαθραία» στη μέση της βουλευτικής περιόδου. Ανέφερε ότι ο ίδιος παρουσίασε τις γενικές αρχές του νέου Κώδικα δημοσίως στο αυτοδιοικητικό συνέδριο της Ρόδου, γεγονός που καταρρίπτει οποιαδήποτε εκδοχή για αδιαφανή διαδικασία. Υπογράμμισε επίσης ότι σπανίως έχει συζητηθεί τόσο εκτεταμένα κάποιο νομοσχέδιο τα τελευταία χρόνια, απαντώντας έτσι στις κατηγορίες για βεβιασμένη νομοθέτηση. Η στάση του Λιβάνιου αποτύπωσε μια κυβέρνηση που επιθυμεί να παρουσιάσει τον νέο Κώδικα ως αποτέλεσμα συστηματικής διαβούλευσης και όχι μονομερούς απόφασης.
Αντιδράσεις και το πολιτικό πλαίσιο
Η βουλευτής Χριστίνα Σταρακά εκπροσωπεί μια κεντρική γραμμή κριτικής του ΠΑΣΟΚ, η οποία εστιάζει στον υποβιβασμό του ρόλου των τοπικών κοινοτήτων. Σύμφωνα με τα όσα είπε στη Βουλή, η νέα νομοθεσία μετατρέπει τον πρόεδρο ενός χωριού σε απλό εκπρόσωπο του δημάρχου, χωρίς ουσιαστικές εξουσίες. Αυτή η θέση αντικατοπτρίζει ανησυχίες που έχουν εκφραστεί από εκπροσώπους τοπικών κοινοτήτων σε διάφορες περιοχές της χώρας, οι οποίοι ανησυχούν για τη συρρίκνωση της τοπικής αυτονομίας. Ωστόσο, ο Λιβάνιος αντέτεινε ότι αυτές ακριβώς οι αρμοδιότητες υπήρχαν και επί Καλλικράτη, δηλαδή επί κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ.
Ο υπουργός Εσωτερικών έθεσε επίσης μια ουσιαστική πρόκληση προς την αντιπολίτευση: να διατυπώσει έστω και μία συγκεκριμένη πρόταση για αρμοδιότητα που επιθυμεί να μεταφερθεί από το κράτος στην αυτοδιοίκηση. «Ειλικρινά, δεν έχω ακούσει μία πρόταση», είπε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η κριτική παραμένει γενική και αόριστη. Αυτή η επισήμανση ανέδειξε μια σαφή ασυμμετρία στη συζήτηση: το ΠΑΣΟΚ ασκεί κριτική στο συνολικό πλαίσιο του νομοσχεδίου χωρίς να προτείνει εναλλακτική αρχιτεκτονική για τη διοικητική οργάνωση. Το επιχείρημα αυτό του Λιβάνιου αποδυνάμωσε σε μεγάλο βαθμό τη δύναμη της αντιπολιτευτικής κριτικής στο συγκεκριμένο ζήτημα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για τον νέο Αυτοδιοικητικό Κώδικα αναδεικνύει μια βαθύτερη αντιπαράθεση για το πώς οργανώνεται η τοπική αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα μετά τον Καλλικράτη. Ο Λιβάνιος παρουσίασε τον νέο Κώδικα ως επέκταση και όχι ανατροπή της υπάρχουσας νομοθεσίας, τοποθετώντας την κυβέρνηση στη θέση της συνέχειας και της σταθερότητας. Το γεγονός ότι οι αρχές του νομοσχεδίου παρουσιάστηκαν δημοσίως στη Ρόδο ενισχύει την εικόνα μιας κυβέρνησης που επιθυμεί να νομοθετεί με διαφάνεια και διαβούλευση, ανεξαρτήτως των αντιρρήσεων που εκφράστηκαν στη Βουλή.
