Σοκ προκαλεί η Volkswagen, η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία της Ευρώπης, η οποία σχεδιάζει να καταργήσει έως και 100.000 θέσεις εργασίας παγκοσμίως και να κλείσει τέσσερα εργοστάσια στη Γερμανία. Ο επικεφαλής του ομίλου, Όλιβερ Μπλούμε, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το υπάρχον επιχειρηματικό μοντέλο «δεν είναι πλέον βιώσιμο», ανοίγοντας τον δρόμο για το χειρότερο σχέδιο απολύσεων στη σχεδόν 90χρονη ιστορία της εμβληματικής γερμανικής μάρκας. Τα συνδικάτα κάνουν λόγο για «ανεύθυνη απειλή» και ο κλάδος βρίσκεται μπροστά σε ιστορική ρήξη.
Το χειρότερο σχέδιο απολύσεων στην ιστορία της VW
Το σχέδιο που παρουσιάστηκε στο διοικητικό συμβούλιο της VW δεν αφήνει κανέναν αδιάφορο: κατάργηση έως και 100.000 θέσεων εργασίας παγκοσμίως, κλείσιμο τεσσάρων εργοστασίων στη Γερμανία και μείωση της παραγωγικής ικανότητας κατά μισό εκατομμύριο οχήματα στη χώρα. Πρόκειται για αριθμούς που ξεπερνούν κατά πολύ κάθε προηγούμενο σχέδιο αναδιάρθρωσης στην ιστορία του ομίλου και τερματίζουν μια ολόκληρη εποχή για τη γερμανική βιομηχανία. Ο Όλιβερ Μπλούμε το έχει προαναγγείλει εδώ και μήνες, χαρακτηρίζοντας το υπάρχον επιχειρηματικό μοντέλο μη βιώσιμο.
Η εταιρεία είχε ήδη ανακοινώσει σχέδια για περικοπή 50.000 θέσεων εργασίας αποκλειστικά στη Γερμανία έως το 2030, συνοδευόμενα από μείωση της παραγωγικής ικανότητας. Ωστόσο, η νέα εκτίμηση για διπλάσιες απολύσεις σε παγκόσμιο επίπεδο — αν και δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί επισήμως — αντανακλά το πραγματικό βάθος της κρίσης. Το σχέδιο χαρακτηρίζεται από ανθρώπους του κλάδου ως «γεμάτο αίμα και δάκρυα», μια φράση που αποτυπώνει γλαφυρά την κλίμακα των απωλειών που αναμένονται.
Αυτό που αρχικά παρουσιάστηκε ως έργο «αναζωογόνησης» αποδεικνύεται ένα σχέδιο ριζικής συρρίκνωσης. Η Volkswagen, γνωστή κάποτε ως «το λαϊκό αυτοκίνητο», έχτισε την παγκόσμια φήμη της σε δεκαετίες βιομηχανικής ηγεσίας. Σήμερα, βρίσκεται μπροστά στη σκοτεινότερη σελίδα της σχεδόν 90χρονης ιστορίας της — μια ιστορία που κλείνει ως εποχή, τουλάχιστον ως προς το μοντέλο που γνωρίσαμε τα τελευταία χρόνια.
Αντιδράσεις, κινεζική κυριαρχία και οι ευθύνες των Βρυξελλών
Τα γερμανικά συνδικάτα χαρακτήρισαν το σχέδιο «ανεύθυνη απειλή» και κηρύσσουν συναγερμό για τις κοινωνικές συνέπειες των μαζικών απολύσεων. Η ακροδεξιά AfD τρίβει ήδη τα χέρια της, έτοιμη να εκμεταλλευτεί την αγανάκτηση των εργαζόμενων που κινδυνεύουν να χάσουν τη δουλειά τους. Παράλληλα, οι ηγέτες της Γερμανίας έχουν στρέψει εδώ και καιρό το ενδιαφέρον τους στην αμυντική βιομηχανία — μια νέα εθνική επένδυση που ωστόσο δεν μπορεί να αντισταθμίσει τις θέσεις εργασίας που χάνονται στα βιομηχανικά εργοστάσια.
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται η κυριαρχία των κινεζικών ομίλων στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικών οχημάτων. Το μερίδιο αγοράς ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 30% τους πρώτους πέντε μήνες του έτους, αλλά η ανάπτυξη αυτή δεν ωφελεί τους ευρωπαίους κατασκευαστές — καρπώνονται κατά κύριο λόγο κινεζικοί όμιλοι. Εάν αυτή η τάση συνεχιστεί, η δυνητική αγορά της Volkswagen και των υπόλοιπων ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών θα μειώνεται κάθε επόμενο χρόνο.
Πολλοί αναλυτές στρέφουν τα βλέμματα προς τις Βρυξέλλες για τις ευθύνες αυτής της κατάστασης. Η γραφειοκρατία της ΕΕ κατηγορείται ότι ανάγκασε τον κλάδο να μεταβεί εσπευσμένα στην ηλεκτροκίνηση, χωρίς να λάβει υπόψη ούτε την ιστορική εμπειρία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ούτε την αδυναμία της Ευρώπης να παράγει μπαταρίες για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Η επιλογή να εγκαταλειφθεί η ευρωπαϊκή ηγετική θέση στους κινητήρες ντίζελ και μικρού κυβισμού, αποκλείοντας μάλιστα και την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας, αποδεικνύεται τώρα καταστροφική για έναν ολόκληρο κλάδο.
Τι ακολουθεί για τον όμιλο
Ο Όλιβερ Μπλούμε και η διοίκηση της Volkswagen δεν έχουν ακόμη επιβεβαιώσει επίσημα τον αριθμό των 100.000 απολύσεων παγκοσμίως, ωστόσο τα επανειλημμένα μηνύματά του για μη βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Εάν η κυριαρχία των κινεζικών ομίλων στην αγορά ηλεκτρικών οχημάτων συνεχιστεί, το μερίδιο των ευρωπαίων κατασκευαστών θα συρρικνώνεται χρόνο με τον χρόνο. Η VW βρίσκεται σε ιστορικό σταυροδρόμι — και μαζί της, ολόκληρη η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, που κάποτε αποτελούσε το «κόσμημα» της βιομηχανίας της Γηραιάς ηπείρου.
