Ιστορική χαρακτηρίζει ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου τη συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου που υπογράφηκε στις 27 Ιουνίου 2026 στην Ουάσινγκτον υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών. Η συμφωνία Ισραήλ-Λιβάνου, που επιτεύχθηκε μέσα από απευθείας διαπραγματεύσεις των δύο χωρών, χαρακτηρίστηκε από τον Ισραηλινό ηγέτη ως «πλήγμα» για το Ιράν και τη Χεζμπολάχ. Η εξέλιξη αλλάζει τις ισορροπίες ισχύος στη Μέση Ανατολή, ανοίγοντας παράλληλα την προοπτική μιας ευρύτερης ειρηνευτικής διαδικασίας στην περιοχή.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία Ισραήλ-Λιβάνου
Μιλώντας σε τηλεοπτική συνέντευξη Τύπου το Σάββατο, ο Νετανιάχου παρουσίασε με λεπτομέρεια το περιεχόμενο της συμφωνίας, τονίζοντας ότι «καταλήξαμε σε μια ιστορική συμφωνία για το κράτος του Ισραήλ, μετά τις απευθείας διαπραγματεύσεις» με τον Λίβανο. Παρουσιάζοντας χάρτη που αποτύπωνε τις θέσεις των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF), επεσήμανε ότι το Ισραήλ θα διατηρήσει μια «ζώνη ασφαλείας» στον νότιο Λίβανο για όσο διάστημα κρίνεται απαραίτητο. «Θα συνεχίσουμε να τη διατηρούμε έως ότου η Χεζμπολάχ και άλλες τρομοκρατικές ομάδες αφοπλιστούν — έως ότου δεν υπάρχει πλέον απειλή για το Ισραήλ από τον Λίβανο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ο Νετανιάχου παραδέχθηκε ότι το Ισραήλ θα αποσυρθεί από δύο μικρές σε έκταση περιοχές που κατέχει επί του παρόντος, στο πλαίσιο ενός πιλοτικού προγράμματος για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και τη μεταβίβαση εδαφών στον λιβανικό στρατό. Η μία από αυτές τις περιοχές βρίσκεται εκτός της ζώνης ασφαλείας, ενώ η άλλη βρίσκεται στα όριά της — σε σημείο που, σύμφωνα με τον ίδιο, οι IDF «δεν χρειάζεται πλέον να ελέγχουν». Με αυτόν τον τρόπο, τόνισε, «το Ισραήλ διατηρεί ολόκληρη την περιοχή της ζώνης ασφαλείας που χρειάζεται για την προστασία του βόρειου Ισραήλ».
Ο Νετανιάχου ξεκαθάρισε επίσης ότι με τη συμφωνία Ισραήλ-Λιβάνου, το Ισραήλ, ο Λίβανος και οι ΗΠΑ στέλνουν κοινό μήνυμα προς την Τεχεράνη: «Αυτό δεν σας αφορά. Δεν έχετε καμία θέση εδώ, καμία ανάμειξη και κανένα ρόλο. Ούτε εσείς, ούτε η Χεζμπολάχ, ούτε καμία τρομοκρατική οργάνωση». Ο ίδιος ανέφερε ότι το Ιράν είχε επιχειρήσει να επιβάλει την αποχώρηση του Ισραήλ από τον νότιο Λίβανο, αλλά η ισραηλινή πλευρά αντιστάθηκε. Σημαντικό είναι το γεγονός ότι τόσο το Ιράν όσο και η Χεζμπολάχ άσκησαν έντονη κριτική στη συμφωνία — κάτι που ο Νετανιάχου διαβαθμίζει ως επιπλέον απόδειξη της αξίας της.
Αντιδράσεις: Από τον Μπεν-Γκβιρ έως την Ευρωπαϊκή Ένωση
Η συμφωνία δεν έγινε δεκτή με ομοφωνία ούτε εντός του ισραηλινού πολιτικού συστήματος. Ο Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, υπουργός Εθνικής Ασφάλειας και πολιτικός της άκρας δεξιάς, κατήγγειλε τη συμφωνία-πλαίσιο ως «μέγα λάθος», αρνούμενος να αναγνωρίσει οποιαδήποτε αξιοπιστία εκ μέρους του λιβανέζικου κράτους. «Ασφαλώς, παραμένουμε επί του παρόντος στο μεγαλύτερο μέρος του εδάφους του Λιβάνου, αλλά το λιβανέζικο κράτος δεν θα αφοπλίσει τη Χεζμπολάχ», δήλωσε μέσα από το κανάλι του στο Telegram. Ο Μπεν-Γκβιρ επεσήμανε ότι η λιβανέζικη κυβέρνηση έχει «υπουργούς της Χεζμπολάχ», καθιστώντας αδύνατη κάθε εμπιστοσύνη σε αυτή. Για τον ακροδεξιό υπουργό, ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ μπορεί να γίνει «μόνο από τους στρατιώτες» του Ισραήλ.
Σε εντελώς διαφορετικό τόνο κινήθηκε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία χαιρέτισε τη συμφωνία Ισραήλ-Λιβάνου, χαρακτηρίζοντάς την ως «καθοριστικό βήμα» προς αποκλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή. «Δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη στη Μέση Ανατολή όσο ο Λίβανος φλέγεται», τόνισε σε ανάρτησή της, ευχαριστώντας παράλληλα τις ΗΠΑ για τη διαμεσολαβητική τους παρέμβαση. Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διαβεβαίωσε ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να «στηρίξει» την πορεία αυτή προς μια «βιώσιμη περιφερειακή σταθερότητα», τονίζοντας ότι τα επόμενα κρίσιμα βήματα είναι ο αφοπλισμός των μη κρατικών ομάδων και η διαφύλαξη της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του Λιβάνου.
Τι ακολουθεί: Αφοπλισμός και προοπτική ειρήνης
Ο ίδιος ο Νετανιάχου ανέφερε ότι η συμφωνία Ισραήλ-Λιβάνου ανοίγει την προοπτική «μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου» — κάτι που λίγα χρόνια πριν φαινόταν αδύνατο. Το πιλοτικό πρόγραμμα αποχώρησης από τις δύο μικρές περιοχές συνδέεται άμεσα με την πρόοδο στον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και τη μεταβίβαση ελέγχου στον λιβανικό στρατό. Το Ισραήλ επεφύλαξε για τον εαυτό του το δικαίωμα να διατηρεί τη ζώνη ασφαλείας για όσο κρίνει απαραίτητο, διαφυλάσσοντας τη βορειοϊσραηλινή επικράτεια από μελλοντικές απειλές. Παράλληλα, η ισχυρή εμπλοκή των ΗΠΑ ως εγγυητή και διαμεσολαβητή παρέχει και στις δύο πλευρές ένα ελάχιστο πλαίσιο εμπιστοσύνης για τη συνέχεια της διαδικασίας. Η ΕΕ, από την πλευρά της, επιβεβαίωσε ετοιμότητα για ενεργή συμμετοχή στην υποστήριξη της εφαρμογής της συμφωνίας και στην προοπτική σταθερότητας στην περιοχή.
