Σε κλίμα αυξανόμενης διπλωματικής έντασης, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να υπαναχωρήσουν από τις λεγόμενες «συμφωνίες Άνκορατζ», που διέπουν τη διπλωματική προσπάθεια για ειρήνη στην Ουκρανία. Η δήλωση έγινε στο περιθώριο της πρόσφατης συνόδου κορυφής της G7 στη Γαλλία, όπου ο Τραμπ εμφανίστηκε έντονα ενοχλημένος με τη στάση του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν. Παράλληλα, η Ουκρανία εντείνει τις επιθέσεις με drone κατά ρωσικών ενεργειακών υποδομών, αλλάζοντας τους συσχετισμούς στο πεδίο της μάχης. Το δημοσίευμα της αμερικανικής ιστοσελίδας Axios, που στηρίζεται σε μαρτυρίες αξιωματούχων που παρευρέθηκαν στη σύνοδο, αναδεικνύει τις ρωγμές στις σχέσεις Ουάσιγκτον-Μόσχας.
Τι συνέβη στη σύνοδο κορυφής της G7
Δύο αξιωματούχοι που παρευρέθηκαν στη σύνοδο κορυφής αποκάλυψαν στο Axios ότι ο Τραμπ εξέφρασε έντονη απογοήτευση για τη στάση του Πούτιν κατά τη διάρκεια των εργασιών. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε συναντηθεί με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο περιθώριο της συνόδου, αφού είχε ήδη μιλήσει τηλεφωνικά με τον Πούτιν. Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, ο Τραμπ σχολίασε ότι η Ουκρανία «τα πηγαίνει αρκετά καλά» στον πόλεμο, φτάνοντας μάλιστα να δηλώσει ότι «κερδίζει τώρα». Σύμφωνα με έναν από τους αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios: «Ο Τραμπ ήταν δύσπιστος για οτιδήποτε σχετιζόταν με τον Πούτιν και μίλησε για άσκηση πίεσης στη Ρωσία, αλλά οι υπόλοιποι ηγέτες δεν πιστεύουν ότι τελικά θα προχωρήσει σε κάποια ουσιαστική ενέργεια».
Κεντρικό ζήτημα αποτελούν οι «συμφωνίες Άνκορατζ», που πήραν το όνομά τους από τη συνάντηση Τραμπ-Πούτιν στο Άνκορατζ της Αλάσκας τον Αύγουστο του 2025. Βάσει αυτών, οι ΗΠΑ αποδέχτηκαν το αίτημα της Ρωσίας να ασκεί έλεγχο στην περιοχή Ντονμπάς της Ουκρανίας ως μέρος μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας. Η υπαναχώρηση από τις συμφωνίες Άνκορατζ θα σήμαινε ριζική αναθεώρηση της αμερικανικής θέσης στη διπλωματική διαδικασία. Ο Τραμπ φέρεται επίσης να παρότρυνε τον Ζελένσκι, σε ιδιωτική συνομιλία τους, να κινηθεί «πιο τολμηρά» απέναντι στη Ρωσία, σύμφωνα με υψηλόβαθμο Ουκρανό αξιωματούχο που μίλησε στην Kyiv Independent.
Η εντατικοποίηση των ουκρανικών επιθέσεων με drone κατά ρωσικών ενεργειακών υποδομών αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που επηρεάζει τη διπλωματία. Οι επιθέσεις αυτές πλήττουν στόχους βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος και η Ουκρανία τις εκτελεί αποκλειστικά με αυτόνομα μη επανδρωμένα αεροχήματα. Η αποτελεσματικότητά τους φαίνεται να ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση του Κιέβου, κάτι που εξηγεί εν μέρει τις θετικές εκτιμήσεις του Τραμπ για την ουκρανική πολεμική απόδοση. Ωστόσο, κάθε φορά που τέτοιες επιθέσεις πλήττουν αμάχους, ακολουθούν ισχυρά ρωσικά αντίποινα — μια κυκλική δυναμική που δυσχεραίνει τον δρόμο για ειρήνη.
Αντιδράσεις Ρωσίας και αντιφάσεις από Ουάσιγκτον
Η Μόσχα αντέδρασε με σφοδρές κατηγορίες. Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσάκοφ, και ο υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, κατηγόρησαν τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι «πρόδωσαν το πνεύμα του Άνκορατζ». Ο Λαβρόφ ισχυρίστηκε ότι οι κινήσεις της Ουάσιγκτον αποκαλύπτουν πως η χώρα εγκαταλείπει τον ρόλο της ως αμερόληπτος μεσολαβητής. Ανώτεροι Ρώσοι αξιωματούχοι, σύμφωνα με την Ukrainska Pravda, ισχυρίστηκαν ότι οι ΗΠΑ έχουν παραβεί τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν στο Άνκορατζ. Η αντιφατική ρωσική στάση — να αμφισβητεί κατ’ αρχήν τη φύση της συνάντησης αλλά ταυτόχρονα να κατηγορεί για παραβίαση των αποτελεσμάτων της — αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη ανησυχία της Μόσχας για τη στάση των ΗΠΑ.
Από την αμερικανική πλευρά, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε κατηγορηματικά στις 25 Ιουνίου ότι δεν υπήρξε καμία τελική συμφωνία στο Άνκορατζ. «Δεν υπήρξε συμφωνία στην Αλάσκα. Υπήρξε μια πρόταση, αλλά όχι συμφωνία», είπε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους. Πρόσθεσε ότι αν υπήρχε πράγματι συμφωνία, θα είχε δει κανείς ήδη το τέλος του πολέμου. Η αντίθεση ανάμεσα στις δηλώσεις Ρούμπιο και στο δημοσίευμα του Axios φανερώνει πόσο ρευστή παραμένει η θέση της Ουάσιγκτον απέναντι στις συμφωνίες Άνκορατζ.
Τι ακολουθεί στις ειρηνευτικές συνομιλίες
Οι ειρηνευτικές προσπάθειες βρίσκονται σε φάση αδιεξόδου. Ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ, χειρίζονται ταυτόχρονα τις διαπραγματεύσεις τόσο για την Ουκρανία όσο και για το Ιράν — γεγονός που, σύμφωνα με το Axios, έχει παγώσει τις διπλωματικές προσπάθειες για τον πόλεμο στα ανατολικά. Η απογοήτευση από τους προηγούμενους αποτυχημένους γύρους διαπραγματεύσεων προσθέτει άλλο ένα βάρος. Αν ο Τραμπ αποφασίσει τελικά να υπαναχωρήσει από τις συμφωνίες Άνκορατζ, αυτό θα αλλάξει ριζικά το πλαίσιο των συνομιλιών — ωστόσο, οι άλλοι ηγέτες της G7 διατηρούν αμφιβολίες για το αν ο Αμερικανός πρόεδρος θα μετατρέψει τελικά τις απειλές του σε ουσιαστικές αποφάσεις.
